Euro NCAP: Τα κουμπιά επιστρέφουν στα αυτοκίνητα για λόγους ασφάλειας

Η μεγάλη στροφή των αυτοκινήτων προς τις οθόνες αφής αρχίζει να βρίσκει θεσμικό αντίβαρο στην Ευρώπη. Το Euro NCAP επιβεβαιώνει, μέσα από τα νεότερα τεστ ασφαλείας του, ότι οι φυσικοί διακόπτες και τα κουμπιά για βασικές λειτουργίες δεν είναι απλώς θέμα ευκολίας, αλλά παράγοντας που συνδέεται άμεσα με την απόσπαση προσοχής του οδηγού.

Στα νέα πρωτόκολλα αξιολόγησης για το 2026, ο ευρωπαϊκός οργανισμός δίνει ιδιαίτερο βάρος στο πώς χειρίζεται ο οδηγός κρίσιμες λειτουργίες κατά την οδήγηση. Το μήνυμα προς τις αυτοκινητοβιομηχανίες είναι σαφές: οι λειτουργίες που πρέπει να ενεργοποιούνται άμεσα δεν πρέπει να κρύβονται σε μενού οθονών αφής ή να εξαρτώνται υπερβολικά από φωνητικές εντολές.

Ποιες λειτουργίες πρέπει να έχουν άμεσο χειρισμό

Στην ενότητα Safe Driving της αξιολόγησης, το Euro NCAP εξετάζει αν βασικά χειριστήρια λειτουργούν με απευθείας φυσική εντολή. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα φλας, οι υαλοκαθαριστήρες και το πλύσιμο παρμπρίζ, τα αλάρμ, η κόρνα και το κουμπί έκτακτης ανάγκης eCall.

Η λογική είναι πρακτική: όσο λιγότερο χρειάζεται ο οδηγός να ψάχνει σε υπομενού ή να κοιτάζει μια οθόνη, τόσο μικρότερη είναι η πιθανότητα απόσπασης προσοχής. Το Euro NCAP αναφέρει ότι η αλλαγή αυτή ανταποκρίνεται και στην κριτική καταναλωτών για την υπερβολική μεταφορά καθημερινών λειτουργιών σε οθόνες αφής, κάτι που μπορεί να κάνει απλές ενέργειες πιο δύσχρηστες.

Audi Q7 και Kia EV2 δείχνουν την κατεύθυνση

Στον τελευταίο γύρο δοκιμών αξιολογήθηκαν, μεταξύ άλλων, το νέο Audi Q7, το Kia EV2 και το XPENG X9. Το Audi Q7 πέτυχε υψηλή επίδοση 90% συνολικά στα χειριστήρια οδήγησης, με 100% στις βασικές οδηγικές λειτουργίες και 80% στην άνεση και το infotainment.

Το Euro NCAP σημειώνει ότι το Q7 χρησιμοποιεί κουμπιά και μοχλοδιακόπτες που είναι ορατοί, εργονομικά τοποθετημένοι και εύκολοι στον χειρισμό. Η επίδοση αυτή έχει ιδιαίτερο βάρος, καθώς ο όμιλος Volkswagen είχε δεχθεί στο παρελθόν κριτική για την κατάργηση φυσικών χειριστηρίων σε ορισμένες λειτουργίες.

Το Audi Q7 εξασφάλισε συνολικά αξιολόγηση πέντε αστέρων. Πέρα από τα χειριστήρια, το Euro NCAP αναφέρει ότι το σύστημα αποτροπής αλλαγής λωρίδας προσαρμόζει την ευαισθησία του ανάλογα με το πόσο προσεκτικός είναι ο οδηγός, μειώνοντας προειδοποιήσεις και παρεμβάσεις όταν ο οδηγός είναι σε εγρήγορση και δεν αποσπάται.

Πολύ καλή εικόνα στα χειριστήρια οδήγησης παρουσίασε και το Kia EV2, ένα μικρότερο SUV/crossover. Το μοντέλο πέτυχε επίσης πέντε αστέρια, με το Euro NCAP να επισημαίνει τον ρόλο του συστήματος παρακολούθησης κατάστασης οδηγού. Όπως και στο Audi, τα συστήματα υποβοήθησης αξιολογούνται πλέον με βάση το αν διαφοροποιούν τη στρατηγική προειδοποίησης όταν ο οδηγός είναι συγκεντρωμένος ή αποσπασμένος.

Το παράδειγμα του XPENG X9 και η εξάρτηση από την οθόνη

Αντίθετη εικόνα έδωσε το XPENG X9, ένα μεγάλο MPV από κινεζική εταιρεία, το οποίο στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην κεντρική οθόνη αφής για βασικές λειτουργίες. Το αποτέλεσμα ήταν μόλις 20% στα κύρια χειριστήρια οδήγησης, με το Euro NCAP να συνδέει αυτή την επιλογή με πιθανή απόσπαση προσοχής.

Παρά τη χαμηλή επίδοση στα χειριστήρια, το XPENG X9 κατάφερε να λάβει συνολική βαθμολογία πέντε αστέρων, χάρη στις καλές επιδόσεις στην αποφυγή σύγκρουσης και στην ασφάλεια μετά τη σύγκρουση. Ωστόσο, το Euro NCAP καταγράφει αδυναμίες και στο σύστημα υποβοήθησης ταχύτητας, το οποίο δεν κάλυψε τα κριτήρια αποτελεσματικότητας στη δοκιμή πραγματικής οδήγησης 2.000 χιλιομέτρων στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τον οργανισμό, το σύστημα δυσκολεύτηκε με υπό όρους όρια ταχύτητας, όπως περιορισμούς λόγω βροχής ή όρια που αφορούν βαρέα οχήματα. Επίσης δεν πληρούσε βασικές απαιτήσεις του πρωτοκόλλου για την εμφάνιση του τελευταίου γνωστού ορίου ταχύτητας μαζί με σαφή ένδειξη όταν μια πινακίδα δεν μπορούσε να ερμηνευθεί.

Διαφορές ανάμεσα σε ευρωπαϊκά και κινεζικά μοντέλα

Το Euro NCAP αναφέρει ότι στα αυτοκίνητα που έχουν ήδη δοκιμαστεί το 2026 εμφανίζονται καθαρές διαφορές μεταξύ ευρωπαϊκών κατασκευαστών και κινεζικών εταιρειών, με μία εξαίρεση, το GEELY E2. Οι ευρωπαίοι κατασκευαστές καταγράφουν γενικά υψηλές επιδόσεις στη χρήση φυσικών χειριστηρίων για βασικές λειτουργίες.

Ενδεικτικά, το BMW iX3 πέτυχε 100% στα χειριστήρια οδήγησης, ενώ το CUPRA Raval και το GEELY E2 βαθμολογήθηκαν με 80%. Στον αντίποδα, τα ZEEKR 7GT και AION UT έλαβαν 20%, ενώ το Leapmotor B05 έμεινε στο 0%.

Η αλλαγή στα κριτήρια δεν σημαίνει ότι οι οθόνες αφής εγκαταλείπονται. Δείχνει όμως ότι η ευρωπαϊκή αξιολόγηση ασφάλειας πλέον διαχωρίζει πιο καθαρά τις λειτουργίες άνεσης και ψυχαγωγίας από εκείνες που απαιτούν άμεση πρόσβαση κατά την οδήγηση. Για τους οδηγούς, αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε πιο απλά ταμπλό, λιγότερο «ψάξιμο» σε μενού και καλύτερη εργονομία σε κρίσιμες στιγμές.

Στον ίδιο γύρο αποτελεσμάτων, το BYD SHARK pickup έλαβε πέντε αστέρια με αξιολόγηση προσαρμοσμένη από δοκιμές του Australasian NCAP 2025 και συμπληρωματικές δοκιμές του Euro NCAP. Ο οργανισμός αναφέρει ότι επιβλήθηκε ποινή μετά τη δοκιμή, επειδή ένας πλευρικός αερόσακος τύπου κουρτίνας δεν αναπτύχθηκε σωστά, όμως το μοντέλο πέτυχε καλή υποβοήθηση οδηγού και σταθερή προστασία σε σύγκρουση. Το MAZDA 2 Hybrid διατήρησε αξιολόγηση τεσσάρων αστέρων, μεταφερόμενη από το συγγενικό Toyota Yaris.