Ντιν Ταβουλάρης: Πέθανε σε ηλικία 93 ετών ο άνθρωπος που «έφτιαξε» τον «Νονό»

Ο διακεκριμένος Ελληνοαμερικανός σκηνογράφος Ντιν Ταβουλάρις, βραβευμένος με Όσκαρ για τη διεύθυνση καλλιτεχνικού σχεδιασμού στην ταινία Ο Νονός: Μέρος ΙΙ, έφυγε από τη ζωή την Τετάρτη στο Παρίσι, σε ηλικία 93 ετών. Υπήρξε στενός και μακροχρόνιος συνεργάτης του σκηνοθέτη Φράνσις Φορντ Κόπολα, με τον οποίο συνδέθηκε δημιουργικά σε ορισμένα από τα σημαντικότερα έργα του αμερικανικού κινηματογράφου.

Η ζωή και το έργο του

Ο Ταβουλάρις ξεχώρισε για τις ατμοσφαιρικές σκηνογραφίες εποχής, αποσπώντας υποψηφιότητες για Όσκαρ για τις ταινίες Αποκάλυψη Τώρα και Τάκερ: Ο Άνθρωπος και το Όνειρό του του Κόπολα, καθώς και για το Η Ληστεία της Μπρινκς του Γουίλιαμ Φρίντκιν. Η συνεργασία του με τον Κόπολα περιλαμβάνει επίσης ταινίες όπως «The Conversation», «One From the Heart», «Rumble Fish», «The Outsiders», «Peggy Sue Got Married» και «Gardens of Stone».

Σε δήλωσή του, ο Κόπολα έκανε λόγο για «μια βαθιά απώλεια», τονίζοντας: «Ο αγαπημένος μου φίλος και συνεργάτης Ντιν Ταβουλάρις έφυγε από τη ζωή. Δεν μπορώ να απαριθμήσω τους πολλούς τρόπους με τους οποίους επηρέασε το έργο και την προσωπική μου ζωή. Ήταν ένας σπουδαίος καλλιτέχνης και ένας σπουδαίος άνθρωπος».

Σύμφωνα με το Variety, η μακρόχρονη συνεργασία των δύο δημιουργών ξεκίνησε με τον Νονό, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαμόρφωση της εμβληματικής αισθητικής της ταινίας. Όπως είχε επισημάνει η The New York Times, η εικαστική προσέγγιση του Ταβουλάρις, σε συνδυασμό με τη φωτογραφία του Γκόρντον Γουίλις, χάρισε στον κόσμο των Κορλεόνε μια ιδιαίτερη λάμψη και μεγαλοπρέπεια, ακόμη και μέσα στον ρεαλισμό της αφήγησης.

Ο κριτικός Πίτερ Κάουι, στο βιβλίο του «Κόπολα: Μια Βιογραφία», είχε επισημάνει ότι ο σχεδιασμός παραγωγής του Ταβουλάρις στο «Ο Νονός: Μέρος ΙΙ» αποτυπώνει με ενάργεια την αντίθεση ανάμεσα στην ακμή και την παρακμή της αυτοκρατορίας των Κορλεόνε.

Η σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο δημιουργών υπήρξε καθοριστική. «Ακόμη και όταν αρχικά δεν συμφωνούσα μαζί του, διαπίστωνα ότι το ένστικτό του ήταν σωστό», είχε δηλώσει ο Κόπολα, υπογραμμίζοντας τη δημιουργική διορατικότητα του Ταβουλάρις.

Το 1980, όταν ο Κόπολα απέκτησε τα Hollywood General Studios και τα μετονόμασε σε Zoetrope Studios, ανέθεσε στον Ταβουλάρις τη διεύθυνση του καλλιτεχνικού τμήματος. Η τελευταία κινηματογραφική τους συνεργασία επρόκειτο να είναι το «Megalopolis», ένα φιλόδοξο σχέδιο που εγκαταλείφθηκε μετά τα γεγονότα της Επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.

Παρά ταύτα, οι δύο δημιουργοί συνέχισαν να συνεργάζονται σε άλλους τομείς, με τον Ταβουλάρις να συμβάλλει, μεταξύ άλλων, στον σχεδιασμό των ετικετών κρασιών και του οινοποιείου του Κόπολα στη Sonoma County.

Γεννημένος στο Λόουελ της Μασαχουσέτης από Έλληνες μετανάστες και μεγαλωμένος στο Λος Άντζελες, ο Ταβουλάρις ήρθε από νωρίς σε επαφή με τον κινηματογράφο. Σπούδασε αρχιτεκτονική στο Otis Art Institute και ξεκίνησε την καριέρα του στη Walt Disney, συμμετέχοντας ως animator στην ταινία Η Λαίδη και ο Αλήτης και ως storyboard artist σε παραγωγές όπως «20.000 Λεύγες κάτω από τη Θάλασσα», «Pollyanna» και «Η Παγίδα των Γονιών».

Το έργο του αναγνωρίστηκε διεθνώς, αποτελώντας αντικείμενο του γαλλικού ντοκιμαντέρ «Ντιν Ταβουλάρις, ο μάγος του Χόλιγουντ» (2003), ενώ το 2007 τιμήθηκε με βραβείο συνολικής προσφοράς από το Art Directors Guild.