NAZA: Το ντοκιμαντέρ που προκάλεσε πολιτική θύελλα στο Ισραήλ θα προβληθεί δωρεάν στο διαδίκτυο

Το «NAZA», ένα από τα πιο συζητημένα ντοκιμαντέρ του φετινού Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, θα μπορεί να το δει δωρεάν το κοινό από τον Νοέμβριο.

Την απόφαση ανακοίνωσε ο συν-σκηνοθέτης Γιουβάλ Αμπραχάμ, εξηγώντας ότι η ταινία θα αναρτηθεί online μετά την ολοκλήρωση της κινηματογραφικής διανομής της. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, θα είναι διαθέσιμη μέσω της ιστοσελίδας του Guardian, που συμμετέχει και στην παραγωγή.

Η ταινία των Αμπραχάμ και Ρέιτσελ Σορ έκανε πρεμιέρα στη Βενετία, όπου απέσπασε το Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής και γνώρισε παρατεταμένο χειροκρότημα διάρκειας περίπου 25 λεπτών.

Οι 24 ανώνυμες μαρτυρίες

Στο επίκεντρο του 80λεπτου ντοκιμαντέρ βρίσκονται οι μαρτυρίες 24 ανθρώπων που έχουν υπηρετήσει στον ισραηλινό στρατό ή στις υπηρεσίες πληροφοριών. 

Οι συνεντευξιαζόμενοι εμφανίζονται ανώνυμα και περιγράφουν, από τη δική τους οπτική, τον τρόπο με τον οποίο επιλέγονται στόχοι στις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Λωρίδα της Γάζας. Μεταξύ άλλων, υποστηρίζουν ότι οι ισραηλινές δυνάμεις χρησιμοποιούν τεχνολογικά συστήματα και εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης για τον εντοπισμό φερόμενων μελών της Χαμάς.

Το ντοκιμαντέρ υποστηρίζει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις τα συστήματα αυτά χρησιμοποιήθηκαν με τρόπο που είχε ως αποτέλεσμα μεγάλο αριθμό απωλειών μεταξύ αμάχων. Οι ισχυρισμοί αυτοί έχουν απορριφθεί από τον ισραηλινό στρατό, ο οποίος δηλώνει ότι λαμβάνει μέτρα για τον περιορισμό των απωλειών μεταξύ του άμαχου πληθυσμού.

Τι σημαίνει «NAZA»

Ο τίτλος της ταινίας προέρχεται, σύμφωνα με τους δημιουργούς, από όρο που χρησιμοποιείται στο εσωτερικό του ισραηλινού στρατού για τον εκτιμώμενο αριθμό απωλειών μεταξύ αμάχων κατά τη διάρκεια ενός πλήγματος.

Ένας από τους στρατιωτικούς που μιλούν στην ταινία υποστηρίζει ότι σε συγκεκριμένη επιχείρηση οι απώλειες αμάχων έφτασαν σε εξαιρετικά υψηλό αριθμό για την εξουδετέρωση ενός μόνο στόχου.

Οι δημιουργοί χρησιμοποιούν αυτές τις μαρτυρίες για να εξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις γύρω από τα πλήγματα στη Γάζα και τις συνέπειές τους για τον άμαχο πληθυσμό.

Η αντίδραση της ισραηλινής κυβέρνησης

Η προβολή της ταινίας στη Βενετία προκάλεσε πολύ έντονες αντιδράσεις στο Ισραήλ. Ο υπουργός Πολιτισμού Μίκι Ζόχαρ κατηγόρησε τους δύο δημιουργούς για «προδοσία» και ανακοίνωσε ότι θα ζητήσει να εξεταστεί η δυνατότητα αφαίρεσης της ισραηλινής υπηκοότητάς τους. Ζήτησε επίσης έρευνα για τον τρόπο με τον οποίο αποκτήθηκε το υλικό της ταινίας και για την ταυτότητα των πηγών της.

Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου καταδίκασε επίσης το ντοκιμαντέρ, χαρακτηρίζοντάς το «σοκαριστική υποκίνηση», ενώ ο ισραηλινός στρατός έχει απορρίψει τις κατηγορίες που περιλαμβάνονται στην ταινία και έχει αμφισβητήσει την αξιοπιστία των ανώνυμων μαρτυριών.

Ο Γιουβάλ Αμπραχάμ απάντησε στις αντιδράσεις λέγοντας ότι στόχος του «NAZA» ήταν να ανοίξει μια συζήτηση στο εσωτερικό της ισραηλινής κοινωνίας για τις επιχειρήσεις στη Γάζα.

«Η δημοσιογραφία δεν είναι προδοσία. Η κριτική δεν είναι προδοσία», ανέφερε, υπερασπιζόμενος την έρευνα που προηγήθηκε της ταινίας. Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό να μπορέσουν να δουν το ντοκιμαντέρ και οι Ισραηλινοί, καθώς μεγάλο μέρος της αντιπαράθεσης γύρω από αυτό ξέσπασε πριν η ταινία αποκτήσει ευρεία διανομή στη χώρα.

Δωρεάν στο διαδίκτυο από τον Νοέμβριο

Το «NAZA» θα ακολουθήσει αρχικά την κινηματογραφική του πορεία σε δεκάδες χώρες και στη συνέχεια θα διατεθεί δωρεάν online. Ο Αμπραχάμ δεν ανακοίνωσε συγκεκριμένη ημερομηνία μέσα στον Νοέμβριο, σημείωσε όμως ότι στόχος είναι να αποκτήσει πρόσβαση στην ταινία όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κοινό.

Η δωρεάν κυκλοφορία του θα ακολουθήσει τις βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ, σε μια περίοδο κατά την οποία ο πόλεμος στη Γάζα και η στάση της κυβέρνησης αποτελούν κεντρικά ζητήματα της πολιτικής συζήτησης στη χώρα.

Οι δύο δημιουργοί έχουν δηλώσει ότι σκοπεύουν να επιστρέψουν στο Ισραήλ και να συνεχίσουν τη δημόσια παρέμβασή τους, παρά τις πολιτικές και νομικές αντιδράσεις που ακολούθησαν την προβολή του ντοκιμαντέρ.