Νίκος Ξανθόπουλος: Το «Παιδί του Λαού» που έγινε θρύλος του ελληνικού κινηματογράφου

Ο Νίκος Ξανθόπουλος ήταν ένας από τους πιο αγαπημένους και εμβληματικούς Έλληνες ηθοποιούς, γνωστός και ως «Το Παιδί του Λαού». Η πορεία του στον κινηματογράφο, το θέατρο και το λαϊκό τραγούδι τον καθιέρωσε ως μια προσωπικότητα που συνδέθηκε με τον απλό κόσμο, αλλά και με την εποχή που η ελληνική ψυχαγωγία γνώριζε άνθηση και ταυτόχρονα κοινωνικές προκλήσεις.

Τα πρώτα χρόνια και η θεατρική αρχή

Ο Νίκος Ξανθόπουλος γεννήθηκε στις 14 Μαρτίου 1934 στη Νέα Ιωνία, μια προσφυγική γειτονιά της Αθήνας. Η οικογένειά του ήταν ποντιακής καταγωγής και μεγάλωσε μέσα στη φτώχεια. Ο πατέρας του δούλευε περιστασιακά ως τσαγκάρης και ψαράς και κατά τη διάρκεια της Κατοχής φυλακίστηκε για την αντιστασιακή του δράση. Ο Νίκος Ξανθόπουλος μεγάλωσε κυρίως με τη μητέρα του, καθώς ο πατέρας του συχνά «εξαφανιζόταν» για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Στην αυτοβιογραφία του, που κυκλοφόρησε το 2005 με τίτλο Όσα Θυμάμαι και Όσα Αγάπησα, περιγράφει χαρακτηριστικά: «Μια μέρα πήγε να φέρει κρασί κι έκανε 6 μήνες να γυρίσει».

Στα εφηβικά του χρόνια, ο Νίκος υπήρξε αθλητής της ΑΕΚ, παραμένοντας πιστός οπαδός μέχρι και τις τελευταίες μέρες της ζωής του. Η αγάπη του για τον αθλητισμό συνδυάστηκε με την αγάπη για τη σκηνή και το θέατρο, που θα καθόριζαν την καριέρα του.

Μεγαλώνοντας, αποφάσισε να αφιερωθεί στο θέατρο, έχοντας ως πρότυπο τον Μάνο Κατράκη. Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου και έκανε την πρώτη του εμφάνιση το 1957 στο θίασο της Κατερίνας, συμμετέχοντας στην κομεντί του Μ. Αντρέ Βιργινία.

Από το 1957 έως τα μέσα της δεκαετίας του ’60, εκτός από τον θίασο της Κατερίνας, έπαιξε σε σημαντικές παραστάσεις του Εθνικού Θεάτρου, όπως την Ηλέκτρα του Σοφοκλή σε σκηνοθεσία Δημήτρη Ροντήρη, ενώ συνεργάστηκε με τον θίασο του Μάνου Κατράκη στο Τραγούδι του Νεκρού Αδελφού του Μίκη Θεοδωράκη. Παράλληλα, συμμετείχε στο μουσικό θέατρο, αποκτώντας πολύτιμη εμπειρία και σκηνική παρουσία.

Η κινηματογραφική ανάδειξη και το μουσικό βήμα

Η πρώτη του εμφάνιση στον κινηματογράφο έγινε το 1958 στην κωμωδία του Φίλιππα Φυλακτού «Το Εισπρακτοράκι». Στα πρώτα του βήματα, υποδυόταν κυρίως δευτερότριτους ρόλους ή χαρακτήρες σκληρούς και αντισυμβατικούς. Ωστόσο, η συνεργασία του με τον σκηνοθέτη και παραγωγό Απόστολο Τεγόπουλο τον απογείωσε.

Με την ίδρυση της εταιρείας «Κλακ Φιλμ» το 1963, ο Νίκος Ξανθόπουλος έγινε ο βασικός πρωταγωνιστής των ταινιών της, ενώ οι υπόλοιποι ρόλοι αναλαμβάνονταν από σημαντικούς ηθοποιούς του Εθνικού Θεάτρου. Τυποποιήθηκε σε ρόλους κατατρεγμένου και αδικημένου ήρωα, σε ταινίες μελό όπως:

• Περιφρόνα με γλυκειά μου (1965)
• Κάποτε κλαίνε και οι δυνατοί (1967)
• Άδικη κατάρα (1967)
• Ξεριζωμένη γενιά (1968)
• Η σφραγίδα του Θεού (1969)
• Φτωχογειτονιά αγάπη μου
• Η Οδύσσεια ενός ξεριζωμένου (1969)

Αν και οι διανοούμενοι και οι κριτικοί κινηματογράφου συχνά τις περιφρονούσαν, οι ταινίες αυτές αγαπήθηκαν βαθιά από τον λαό, ιδιαίτερα από τις προσφυγικές κοινότητες της Αθήνας και της υπόλοιπης Ελλάδας. Η παρουσία του σε αυτές τις ταινίες τον καθιέρωσε ως «παιδί του λαού», ένα σύμβολο του μέσου Έλληνα και των καθημερινών του αγώνων.

Ο Νίκος Ξανθόπουλος δεν περιορίστηκε μόνο στον κινηματογράφο. Συνήθιζε να τραγουδά στις ταινίες του και συνεργάστηκε με σπουδαίους συνθέτες, όπως ο Απόστολος Καλδάρας, που συνέθεσαν τραγούδια για εκείνον. Η δισκογραφία του περιλαμβάνει 9 μεγάλους δίσκους και 55 σινγκλ, ενώ εμφανίστηκε σε μεγάλα νυχτερινά κέντρα και έκανε περιοδείες στο εξωτερικό, φέρνοντας το ελληνικό λαϊκό τραγούδι στην ελληνική διασπορά.

Μετά τη δεκαετία του ’70 και την κατάρρευση του εμπορικού ελληνικού κινηματογράφου, ο Νίκος Ξανθόπουλος επέστρεψε στο θέατρο και εμφανίστηκε περιστασιακά στην τηλεόραση. Η τελευταία του κινηματογραφική εμφάνιση έγινε το 1996 στην ταινία του Γιώργου Ζερβουλάκου Με τον Ορφέα τον Αύγουστο, δίπλα στη Βάνα Μπάρμπα.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του αποσύρθηκε από τη δημόσια ζωή και ζούσε στο κτήμα του στην Παιανία.

Ο Νίκος Ξανθόπουλος παντρεύτηκε δύο φορές και απέκτησε τέσσερα παιδιά. Η ζωή του ήταν γεμάτη δημιουργία, αναγνωρίσεις και συναισθήματα, ενώ η απήχησή του στο κοινό παρέμεινε ισχυρή μέχρι το τέλος. Πέθανε στις 22 Ιανουαρίου 2023, σε ηλικία 89 ετών, αφήνοντας πίσω του μια πλούσια καλλιτεχνική κληρονομιά που συνεχίζει να επηρεάζει ηθοποιούς, μουσικούς και τους φίλους του κινηματογράφου.

Ο Νίκος Ξανθόπουλος δεν ήταν απλώς ένας ηθοποιός· ήταν το ζωντανό σύμβολο μιας εποχής, η φωνή του λαού που συνδέθηκε με τις χαρές και τις λύπες του, και η προσωπικότητα που έκανε τον ελληνικό κινηματογράφο και το λαϊκό τραγούδι να λάμψουν.