Πολιτισμός|23.01.2026 22:00

Καλλιτέχνες κατά AI: Μπλάνσετ, Γιόχανσον και 700 δημιουργοί ζητούν προστασία πνευματικών δικαιωμάτων

Newsroom

Ένα ισχυρό κύμα αντίδρασης απέναντι στη χρήση έργων χωρίς άδεια από εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης εκδηλώνεται από τον παγκόσμιο δημιουργικό χώρο. Περισσότεροι από 700 άνθρωποι του κινηματογράφου και της δημιουργικής βιομηχανίας υπέγραψαν ανοιχτή επιστολή, ζητώντας σαφή και ουσιαστική προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων στην εποχή της AI.

«Απειλείται ένα ολόκληρο οικοσύστημα»

Ανάμεσα στους υπογράφοντες βρίσκονται η Κέιτ Μπλάνσετ, η Σκάρλετ Γιόχανσον και ο Τζόζεφ Γκόρντον-Λέβιτ, οι οποίοι καταγγέλλουν τη χρήση προστατευμένων έργων για την εκπαίδευση και εμπορική αξιοποίηση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης χωρίς τη συγκατάθεση των δημιουργών.

«Η κλοπή της δουλειάς μας δεν είναι καινοτομία, δεν είναι πρόοδος - είναι κλοπή, απλά και ξεκάθαρα», τονίζεται χαρακτηριστικά στην επιστολή.

Οι δημιουργοί προειδοποιούν ότι ο καλλιτεχνικός και πολιτιστικός τομέας στηρίζει εκατομμύρια θέσεις εργασίας και αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας και της πολιτιστικής επιρροής διεθνώς. Σύμφωνα με την επιστολή, η ανεξέλεγκτη αξιοποίηση έργων από εταιρείες AI θέτει σε άμεσο κίνδυνο αυτό το οικοσύστημα.

«Η αμερικανική δημιουργική κοινότητα είναι αντικείμενο θαυμασμού παγκοσμίως», αναφέρεται, «όμως αντί να προστατεύεται, μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες - συχνά με την υποστήριξη ισχυρών επενδυτικών κεφαλαίων - εκμεταλλεύονται το έργο των δημιουργών παραβιάζοντας το δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας».

Η επιστολή δεν στρέφεται συνολικά κατά της Τεχνητής Νοημοσύνης. Αντιθέτως, υπογραμμίζει ότι η τεχνολογική εξέλιξη μπορεί να προχωρήσει χωρίς να καταπατά τα δικαιώματα των καλλιτεχνών. «Μπορούμε να τα έχουμε όλα», σημειώνουν οι υπογράφοντες. «Να αναπτύσσουμε προηγμένα συστήματα AI, χωρίς να υπονομεύουμε εκείνους που παράγουν τον πολιτισμό».

Μια σύγκρουση με βάθος χρόνου

Η νέα αυτή πρωτοβουλία έρχεται σε συνέχεια αντίστοιχης ανοιχτής επιστολής που είχε αποσταλεί πέρυσι στον Λευκό Οίκο, με αίτημα να μη χαλαρώσει το νομικό πλαίσιο για τα πνευματικά δικαιώματα εν μέσω της ραγδαίας εξάπλωσης της AI.

Ιδιαίτερα ενεργή στο ζήτημα παραμένει η Σκάρλετ Γιόχανσον, η οποία το 2023 κινήθηκε νομικά κατά εφαρμογής Τεχνητής Νοημοσύνης που χρησιμοποίησε το όνομα και την εικόνα της χωρίς άδεια - μια ειρωνική εξέλιξη για μια ηθοποιό που είχε πρωταγωνιστήσει στο φιλμ Her, υποδυόμενη μια τεχνητή φωνή με ανθρώπινη συνείδηση.

Από την πλευρά της, η Κέιτ Μπλάνσετ έχει εκφράσει επανειλημμένα τις ανησυχίες της, δηλώνοντας το 2024 στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο ότι «η καινοτομία χωρίς φαντασία μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά επικίνδυνη».

Σκάρλετ Γιόχανσοντεχνητή νοημοσύνηΚέιτ Μπλάνσετ