Μην πεις ότι δεν ήξερες: Τι διαβάζουμε και πού βγαίνουμε σήμερα Τετάρτη;

Στα μισά της εβδομάδας και το πρόγραμμα γεμίζει με νέες ιδέες. Μετά από εμφανίσεις στη Σεβίλλη της Ισπανίας, συμμετοχές σε φεστιβάλ στην Ελλάδα και μια μακρόχρονη και σταθερή παρουσία στον χώρο της φωνητικής jazz, με πλήθος συνεργασιών με κορυφαίους μουσικούς της σκηνής, η Νάσια Γκόφα επιστρέφει στη σκηνή του Half Note Jazz Club. Special guest της βραδιάς θα είναι ο σαξοφωνίστας Max Hacker από το Βερολίνο.

Ο διαπρεπής πιανίστας Kirill Gerstein και η Chamber Orchestra of Europe (Ορχήστρα Δωματίου της Ευρώπης) παρουσιάζουν, στις 20:30, στην Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, τον πλήρη κύκλο των πέντε Κοντσέρτων για πιάνο του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν. Μια μαραθώνια μουσική εμπειρία που αποτυπώνει τη μετάβαση του συνθέτη από τον κλασικισμό σ' ένα εντελώς προσωπικό, επαναστατικό μουσικό ύφος.

Ένας από τους σημαντικότερους πιανίστες του καιρού μας, ο Νικολάι Λουγκάνσκυ επιστρέφει στον Φιλολογικό Σύλλογο Παρνασσός. Σήμερα, θα ερμηνεύει έργα Σούμαν και Σοπέν, και αύριο, μαζί με τον διακεκριμένο πιανίστα Βαντίμ Ρουντένκο θα ερμηνεύσουν έργα για δύο πιάνα των Ραβέλ, Μέτνερ και Ραχμάνινοβ.

Ο Παντελής Αμπαζής και ο Γεράσιμος Γεννατάς, για πέντε μόνο εμφανίσεις, ανεβαίνουν στη σκηνή του Theatre of the No με την παράσταση «Σιγά το θέαμα!», παρουσιάζοντας τραγούδια «περιΟπής» με ωμέγα και όμικρον, σε μια ευρηματική συνάντηση μουσικής, θεάτρου και χιούμορ με την ενεργή συμμετοχή του κόσμου.

Πρόσθεσε στην ατζέντα

Το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών υποδέχεται την παράσταση «Ihsane» του Sidi Larbi Cherkaoui, από τα Ballet du Grand Theatre de Geneve και την ομάδα Eastman. Μέσα από μια ενδοσκοπική περιήγηση στα όνειρα και τις αναμνήσεις της παιδικής του ηλικίας και ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο κινησιολογικό τοπίο, ο Cherkaoui στο έργο αποτυπώνει τον κόσμο ως πεδίο αδιάκοπης αναγέννησης και αλλαγής, και επιχειρεί μια άσκηση συμφιλίωσης που αποζητά να υπερβεί τις προσωπικές αλλά και γεωπολιτικές συγκρούσεις, παίζοντας με τις απαξιωτικές και στερεοτυπικές οπτικές γύρω από τον αραβικό κόσμο, που ακόμη και σήμερα έχουν ισχυρή παρουσία στη Δύση. Παρατηρεί τον κόσμο να αλλάζει σε έναν ατέρμονο κύκλο καταστροφής και αναγέννησης. Στέκεται επιφυλακτικά απέναντι στις κουλτούρες που φυλακίζουν και χωρίζουν τους ανθρώπους.

Παράλληλα, το νέο έργο του Ανέστη Αζά, «Δύο ή τρία πράγματα που ξέρω γι’ αυτόν», παρουσιάζεται στο θέατρο Προσκήνιο. Πέντε ηθοποιοί προσπαθούν να καταλάβουν γιατί δυσκολεύονται τόσο πολύ τα αγόρια να βρούνε τη θέση τους σε έναν κόσμο που αλλάζει ταχύτατα και προσπαθεί να απαλλαγεί από τους παραδοσιακούς κανόνες της πατριαρχίας.

Πώς η μνήμη μπορεί να λειτουργήσει ως σύμμαχος, προκειμένου να γίνουν κατανοητά τα λάθη του παρελθόντος και πώς τελικά ο σύγχρονος άντρας βιώνει την μοναξιά που μοιάζει να είναι μονόδρομος; Με όχημα προσωπικές ιστορίες, χιούμορ και τρυφερότητα η παράσταση διερευνά τον αντρικό ρόλο, σήμερα  και στο πρόσφατο παρελθόν.

«Το woke κίνημα δεν υπάρχει – Η κατασκευή ενός μύθου» του Alain Policar

Το βιβλίο «Το woke κίνημα δεν υπάρχει – Η κατασκευή ενός μύθου» του Alain Policar από τις εκδόσεις Πόλις επιχειρεί να φωτίσει μια από τις πιο φορτισμένες έννοιες της σύγχρονης δημόσιας συζήτησης, τον λεγόμενο «γουοκισμό». Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι ο όρος αυτός δεν περιγράφει ένα πραγματικό, ενιαίο ιδεολογικό κίνημα, αλλά αποτελεί κυρίως μια πολιτική και επικοινωνιακή κατασκευή που χρησιμοποιείται για να δυσφημήσει κοινωνικούς αγώνες ενάντια στις διακρίσεις. Σύμφωνα με τον Policar, η έννοια του «woke» έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια από έναν δημόσιο λόγο που την παρουσιάζει ως απειλή για τον δυτικό πολιτισμό, ενώ στην πραγματικότητα προέρχεται από μια μακρά παράδοση αγώνων για ισότητα και κοινωνική δικαιοσύνη.

Ο όρος «stay woke» δεν είναι ένας σύγχρονος νεολογισμός, αλλά έχει ρίζες που φτάνουν πίσω στην εποχή της δουλοκρατίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αρχικά λειτουργούσε ως προτροπή για επαγρύπνηση απέναντι στις κοινωνικές αδικίες και τις διακρίσεις. Στη σύγχρονη δημόσια σφαίρα, ωστόσο, η λέξη μετατράπηκε –σύμφωνα με τον Policar– σε ένα ασαφές και συχνά φορτισμένο σύνθημα, το οποίο χρησιμοποιείται από ορισμένους πολιτικούς και σχολιαστές για να υπονομεύσει ή να γελοιοποιήσει αιτήματα που σχετίζονται με τον αντιρατσισμό, τον φεμινισμό ή την αποικιοκρατική κληρονομιά της Δύσης.

Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η μετατροπή του «woke» σε έναν γενικευμένο όρο καταγγελίας αποτελεί μια μορφή πολιτικής στρατηγικής. Όπως εξηγεί, ο «γουοκισμός» παρουσιάζεται συχνά ως ένα υπερβολικό ή επικίνδυνο ιδεολογικό ρεύμα, το οποίο υποτίθεται ότι απειλεί την ελευθερία της έκφρασης, την ακαδημαϊκή έρευνα ή ακόμη και τη συνοχή των δυτικών κοινωνιών. Ωστόσο, ο Policar θεωρεί ότι πολλές από αυτές τις κατηγορίες στηρίζονται σε αποσπασματικά ή παραποιημένα παραδείγματα που αναπαράγονται ευρέως στα μέσα ενημέρωσης.

Στο βιβλίο αναλύεται επίσης ο τρόπος με τον οποίο ο όρος «woke» έχει ενταχθεί σε μια ευρύτερη πολιτισμική αντιπαράθεση. Σύμφωνα με τον Policar, η χρήση του λειτουργεί συχνά ως «σκιάχτρο». Eνα εύχρηστο αφήγημα που μετατοπίζει τη δημόσια συζήτηση από τα πραγματικά κοινωνικά προβλήματα προς έναν υποτιθέμενο ιδεολογικό εχθρό. Έτσι, οι διεκδικήσεις για ισότητα παρουσιάζονται ως υπερβολικές ή ακόμη και επικίνδυνες, ενώ οι ομάδες που τις εκφράζουν εμφανίζονται ως προνομιούχες ή επιθετικές.

Ένα από τα βασικά ζητήματα που εξετάζει το βιβλίο είναι και η έννοια της διαθεματικότητας (intersectionality), δηλαδή η ιδέα ότι διαφορετικές μορφές ανισότητας –όπως το φύλο, η φυλή ή η κοινωνική τάξη– μπορούν να αλληλοεπικαλύπτονται και να επηρεάζουν την εμπειρία ενός ανθρώπου. Για τον Policar, η κριτική που δέχεται η διαθεματικότητα από ορισμένους σχολιαστές συχνά βασίζεται σε παρανοήσεις ή υπεραπλουστεύσεις, οι οποίες παρουσιάζουν την έννοια ως προσπάθεια δημιουργίας νέων διακρίσεων αντί για εργαλείο κατανόησης της κοινωνικής πραγματικότητας.

Παράλληλα, ο συγγραφέας ασχολείται με τη συζήτηση γύρω από τον λεγόμενο «ουνιβερσαλισμό», δηλαδή την ιδέα ότι όλοι οι άνθρωποι πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ίσοι ανεξαρτήτως ταυτότητας. Ο Policar επισημαίνει ότι, στην πράξη, η έννοια αυτή έχει συχνά λειτουργήσει μέσα από πρότυπα που αντανακλούν κυρίως την εμπειρία των κυρίαρχων κοινωνικών ομάδων. Έτσι, ορισμένες μορφές ανισότητας ή αποκλεισμού παραμένουν αόρατες, παρότι επηρεάζουν σημαντικά τη ζωή πολλών ανθρώπων.

Το βιβλίο εξετάζει επίσης τον ρόλο των μέσων ενημέρωσης και της πολιτικής ρητορικής στη διαμόρφωση της εικόνας γύρω από τη «woke ατζέντα». Ο Policar υποστηρίζει ότι πολλές ιστορίες για δήθεν ακραίες εκφάνσεις του φαινομένου προέρχονται από μεμονωμένα περιστατικά ή ακόμη και από παραπληροφόρηση, η οποία στη συνέχεια αναπαράγεται χωρίς επαρκή έλεγχο. Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργείται η εντύπωση ενός εκτεταμένου κοινωνικού κινδύνου, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται συχνά για υπερβολές ή παρερμηνείες.

Τελικά, το «Το woke κίνημα δεν υπάρχει – Η κατασκευή ενός μύθου» προτείνει μια πιο ψύχραιμη προσέγγιση στη δημόσια συζήτηση γύρω από την έννοια του «woke». Ο Alain Policar καλεί τον αναγνώστη να εξετάσει προσεκτικά τις πηγές και τα επιχειρήματα που κυκλοφορούν στον δημόσιο λόγο, αλλά και να αναγνωρίσει ότι πολλές από τις αντιπαραθέσεις γύρω από το ζήτημα αυτό αντανακλούν βαθύτερες κοινωνικές και πολιτικές συγκρούσεις. Με αυτόν τον τρόπο, το βιβλίο λειτουργεί όχι μόνο ως ανάλυση ενός σύγχρονου όρου, αλλά και ως αφορμή για έναν ευρύτερο προβληματισμό γύρω από τη δημοκρατία, την ισότητα και τη διαμόρφωση της δημόσιας συζήτησης στον 21ο αιώνα.