ΣΕΗ και ΣΕΧΩΧΟ κατά ΥΠΠΟ για τις επιχορηγήσεις: «Ο πολιτισμός δεν είναι πολυτέλεια, η καλλιτεχνική δημιουργία δεν είναι χόμπι»

Σφοδρή κριτική προς το Υπουργείο Πολιτισμού ασκούν το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών (ΣΕΗ) και το Σωματείο Εργαζομένων στον Χώρο του Χορού (ΣΕΧΩΧΟ), με αφορμή τις φετινές επιχορηγήσεις για το θέατρο και τον χορό.

Οι μειώσεις στα ποσά

Τα δύο σωματεία κάνουν λόγο για σημαντική μείωση της δημόσιας χρηματοδότησης και υποστηρίζουν ότι τα ποσά που διατίθενται δεν επαρκούν για τις πραγματικές ανάγκες των καλλιτεχνικών παραγωγών. Παράλληλα, ζητούν έκτακτη επιχορήγηση για το 2026 και καλούν τους εργαζόμενους στον χώρο της Τέχνης σε κινητοποίηση τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου, στις 11:00, έξω από το Υπουργείο Πολιτισμού στην οδό Μπουμπουλίνας.

Το ΥΠΠΟ ανακοίνωσε στις 17 Αυγούστου συνολικές επιχορηγήσεις ύψους 2,36 εκατ. ευρώ για θέατρο και χορό. Από αυτά, 1.675.000 ευρώ αφορούν 103 αιτήματα του θεάτρου, ενώ το συνολικό πρόγραμμα περιλαμβάνει και τις επιχορηγήσεις για τον χορό.

Σύμφωνα με το ΣΕΗ, οι φετινές επιχορηγήσεις ανέρχονται σε 1.675.000 ευρώ για το θέατρο και 685.000 ευρώ για τον χορό, έναντι 2 εκατ. και 800.000 ευρώ αντίστοιχα την προηγούμενη χρονιά.

Το σωματείο υποστηρίζει ότι η συνολική μείωση φτάνει τα 440.000 ευρώ, δηλαδή περίπου 16%, ενώ επισημαίνει ότι η μέση επιχορήγηση ανά εγκεκριμένο αίτημα στο θέατρο υποχώρησε από περίπου 22.000 ευρώ το 2023 και 21.100 ευρώ το 2024, σε 17.700 ευρώ το 2025 και 16.260 ευρώ το 2026.

Για τον χορό, το ΣΕΗ αναφέρει ότι η μέση επιχορήγηση μειώθηκε από περίπου 18.200 ευρώ πέρυσι σε 14.600 ευρώ φέτος. Τα συγκεκριμένα στοιχεία περιλαμβάνονται στην τοποθέτηση του σωματείου για τις επιχορηγήσεις.

Το Υπουργείο Πολιτισμού, από την πλευρά του, έχει χαρακτηρίσει το πρόγραμμα «Δημιουργική Ελλάδα - Επιχορηγήσεις Σύγχρονου Πολιτισμού 2026» ως στήριξη των δημιουργών και των πολιτιστικών φορέων, σημειώνοντας ότι οι επιχορηγήσεις αφορούν θεατρικές παραγωγές, φεστιβάλ, περιοδείες, εκδηλώσεις, καθώς και δράσεις κλασικού και σύγχρονου χορού.

«Για πρώτη φορά δίνονται ποσά 3.000 και 5.000 ευρώ»

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει το ΣΕΗ στα χαμηλότερα ποσά που εγκρίθηκαν. Όπως υποστηρίζει, στο θέατρο δόθηκαν τέσσερις επιχορηγήσεις των 5.000 ευρώ, ενώ στον χορό τέσσερις των 5.000 ευρώ, μία των 4.000 και μία των 3.000 ευρώ.

Το σωματείο αντιπαραβάλλει τα ποσά αυτά με τις κατηγορίες χρηματοδότησης που προβλέπονται στην πρόσκληση και υποστηρίζει ότι μια επιχορήγηση 5.000 ευρώ δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες μιας επαγγελματικής παραγωγής, ιδιαίτερα όταν απαιτούνται παραστάσεις, πρόβες, σκηνικά, κοστούμια, τεχνικός εξοπλισμός ή ακόμη και περιοδεία.

Στο ίδιο πλαίσιο, το ΣΕΗ θέτει ζήτημα για το κατά πόσο οι συγκεκριμένες επιχορηγήσεις μπορούν να εξασφαλίσουν αξιοπρεπείς αμοιβές στους εργαζόμενους και δημιουργούς.

Ένα ακόμη ζήτημα που θέτουν τα δύο σωματεία αφορά τον χρόνο ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων. Το ΣΕΗ επισημαίνει ότι οι αιτήσεις έκλεισαν στις 2 Φεβρουαρίου, ενώ τα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν στις 17 Αυγούστου, με αποτέλεσμα οι καλλιτεχνικές ομάδες να περιμένουν επί μήνες προκειμένου να γνωρίζουν εάν και με ποιο ποσό θα χρηματοδοτηθούν.

Το σωματείο υποστηρίζει ότι η καθυστέρηση δυσκολεύει τον προγραμματισμό των παραγωγών, καθώς οι ομάδες καλούνται να οργανώσουν θιάσους, πρόβες και παραστάσεις χωρίς να γνωρίζουν εγκαίρως τους διαθέσιμους πόρους.

ΣΕΗ: «Η διαφορά πληρώνεται από τους εργαζόμενους»

Στην ανακοίνωσή του, το ΣΕΗ υποστηρίζει ότι οι μειωμένες επιχορηγήσεις τελικά μεταφέρουν το βάρος στους ίδιους τους εργαζόμενους και δημιουργούς. Το σωματείο κάνει λόγο για περικοπές σε σκηνικά, κοστούμια, μουσική και χρόνο προβών, αλλά κυρίως για πιέσεις στις αμοιβές των καλλιτεχνών και των συνεργατών.

Συνδέει, μάλιστα, το ζήτημα των επιχορηγήσεων με τη διεκδίκηση Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας στο ελεύθερο θέατρο, υποστηρίζοντας ότι η δημόσια χρηματοδότηση θα πρέπει να συνδέεται με ουσιαστικούς όρους εργασίας και αμοιβής.

Παράλληλα, τα σωματεία εκφράζουν την αντίθεσή τους σε μια λογική μεγαλύτερης εξάρτησης των καλλιτεχνικών ομάδων από ιδιωτικές πηγές χρηματοδότησης.

Οι ενστάσεις του ΣΕΧΩΧΟ για τον χορό

Από την πλευρά του, το ΣΕΧΩΧΟ εστιάζει ιδιαίτερα στα προβλήματα που, όπως υποστηρίζει, αντιμετωπίζει ο χώρος του χορού. Το σωματείο θέτει ζήτημα σχετικά με τη διαφορά ανάμεσα στα ποσά που προβλέπονται στην πρόσκληση και σε εκείνα που τελικά εγκρίθηκαν, ενώ επισημαίνει ότι τα δημοσιευμένα αποτελέσματα δεν παρέχουν, κατά την άποψή του, όλα τα στοιχεία που θα επέτρεπαν μια πλήρη εικόνα για την κατανομή των δημόσιων πόρων.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στη Θεσσαλονίκη, την οποία χαρακτηρίζει σημαντικό κέντρο της σύγχρονης χορευτικής δημιουργίας, υποστηρίζοντας ότι απουσιάζει από τις εγκεκριμένες επιχορηγήσεις ανεξάρτητων σχημάτων χορού.

Παράλληλα, ζητά ουσιαστικότερη στήριξη της καλλιτεχνικής δημιουργίας στην περιφέρεια, αλλά και υποδομές που θα μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες των χορευτών και των χορογράφων.

Τα αιτήματα των δύο σωματείων

ΣΕΗ και ΣΕΧΩΧΟ διατυπώνουν μια σειρά από αιτήματα προς το Υπουργείο Πολιτισμού.

Μεταξύ άλλων ζητούν:

• Άμεση έκτακτη επιχορήγηση για το 2026.
• Απόδοση του 2% του ετήσιου κρατικού προϋπολογισμού για τον Πολιτισμό, με συγκεκριμένη ποσόστωση για θέατρο και χορό.
• Να μην υπάρξει αποκλεισμός ή άλλη επίπτωση σε ομάδες που θα προσαρμόσουν το πρόγραμμά τους ή θα αρνηθούν τη φετινή χρηματοδότηση.
• Εξασφάλιση και παραχώρηση δημόσιων χώρων για πρόβες.
• Ενίσχυση των εργασιακών δικαιωμάτων και διασφάλιση αξιοπρεπών αμοιβών και ασφαλιστικής κάλυψης.
• Μεγαλύτερη διαφάνεια στις διαδικασίες και στις κατηγορίες χρηματοδότησης.
• Ουσιαστικότερη στήριξη της καλλιτεχνικής δημιουργίας στην περιφέρεια.

Η κινητοποίηση της 5ης Οκτωβρίου

Τα δύο σωματεία έχουν ήδη καλέσει τους εργαζόμενους στον χώρο του θεάτρου και του χορού, αλλά και ευρύτερα τους επαγγελματίες της παραστατικής τέχνης, σε κινητοποίηση. Το ραντεβού έχει οριστεί για τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου στις 11:00, έξω από το Υπουργείο Πολιτισμού στην οδό Μπουμπουλίνας.

«Ο πολιτισμός δεν είναι πολυτέλεια. Η καλλιτεχνική δημιουργία δεν είναι χόμπι», είναι το μήνυμα με το οποίο τα δύο σωματεία κλείνουν την κοινή τους παρέμβαση, ζητώντας από την Πολιτεία μεγαλύτερη και σταθερότερη δημόσια στήριξη για το θέατρο και τον χορό.