Πολιτισμός|16.10.2026 13:26

Αλλάζει όψη το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη: Φεύγει η άσφαλτος, μπαίνει μάρμαρο Αλιβερίου - Τι προβλέπει η ανάπλαση

Newsroom

Με μάρμαρο Αλιβερίου αντί για άσφαλτο θα διαμορφωθούν τμήματα του περιβάλλοντος χώρου του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη στο Σύνταγμα, μετά την ομόφωνη θετική γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ) για την αρχιτεκτονική μελέτη της ανάπλασης. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, εργασίες συντήρησης των λίθινων και μεταλλικών στοιχείων του μνημείου, ενώ ζητήθηκαν πρόσθετες μελέτες για τον φωτισμό, τη φύτευση και τα παγκάκια.

Στην ίδια συνεδρίαση, θετική γνωμοδότηση, με παρατηρήσεις, έλαβε και η οριστική μελέτη επέκτασης και αναβάθμισης του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, ένα έργο που προβλέπει σημαντικές αλλαγές στους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους του, καθώς και τη δημιουργία νέου κήπου με περίπου 250 δέντρα και 5.000 θάμνους.

Γιατί αντικαθίσταται η άσφαλτος στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη

Κεντρική παρέμβαση στην ανάπλαση του χώρου μπροστά από τη Βουλή αποτελεί η αντικατάσταση τμημάτων της υφιστάμενης ασφάλτου με μάρμαρο Αλιβερίου.

Σύμφωνα με την αρχιτεκτονική μελέτη, η σημερινή επιφάνεια παρουσιάζει προβλήματα, καθώς αναπτύσσει υψηλές θερμοκρασίες και έχει γίνει ιδιαίτερα ολισθηρή λόγω της φθοράς της. Η πρόταση προβλέπει την τοποθέτηση μαρμάρινων ζωνών, με στόχο την αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων και τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας του χώρου.

Η επιλογή του μαρμάρου Αλιβερίου δεν είναι τυχαία. Το γκρίζο χρώμα του προσεγγίζει χρωματικά την υπάρχουσα άσφαλτο, η οποία είχε επιλεγεί αρχικά από τον αρχιτέκτονα του μνημείου, Εμμανουήλ Λαζαρίδη.

Η μελέτη είχε ήδη εγκριθεί από ειδική συμβουλευτική επιτροπή που συγκροτήθηκε από τα υπουργεία Πολιτισμού και Εθνικής Άμυνας. Το ΚΣΝΜ γνωμοδότησε ομόφωνα θετικά, ζητώντας παράλληλα να εκπονηθούν αναλυτική μελέτη φωτισμού, φυτοτεχνική μελέτη και ειδική μελέτη για τα παγκάκια που προβλέπεται να τοποθετηθούν.

Κατά τη συνεδρίαση παρουσιάστηκε η υφιστάμενη κατάσταση του μνημείου και καταγράφηκαν οι φθορές που έχουν συσσωρευτεί με την πάροδο του χρόνου. Ειδικότερα, διαπιστώθηκαν ρηγματώσεις και θραύσεις στα μαρμάρινα στοιχεία, καθώς και επικαθήσεις αιθάλης και μαύρης κρούστας. Παράλληλα, κρίθηκε αναγκαία η συντήρηση, ο καθαρισμός και η συμπλήρωση των μεταλλικών στοιχείων.

Τις σχετικές εργασίες θα αναλάβουν οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού.

«Πράσινο φως» για την επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου

Σημαντική εξέλιξη σημειώθηκε και για την επέκταση και αναβάθμιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, καθώς τα μέλη του ΚΣΝΜ και του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) γνωμοδότησαν ομόφωνα θετικά, με παρατηρήσεις, επί της οριστικής μελέτης. Η έγκριση αφορά το σύνολο των μελετών του έργου: την αρχιτεκτονική, τη στατική, την ηλεκτρομηχανολογική, την αρχιτεκτονική τοπίου και τη μελέτη φωτισμού.

Στις συνεδριάσεις παρέστη ο διεθνώς αναγνωρισμένος αρχιτέκτονας Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ (David Chipperfield), επικεφαλής του ομώνυμου γραφείου, το οποίο έχει αναλάβει τον σχεδιασμό σε συνεργασία με το γραφείο Τομπάζη.«Σήμερα είναι μια πολύ σημαντική ημέρα. Έχουμε διανύσει μια μακρά διαδρομή. Δεν είναι αδύνατον να δημιουργήσεις ένα καλό έργο σε κακό περιβάλλον, αλλά είναι δύσκολο. Αντίθετα, ένα καλό περιβάλλον εξασφαλίζει το καλό αποτέλεσμα. Είχαμε μια πολύ καλή συνεργασία με όλους κι αυτό είναι βασικό για το σημείο που βρισκόμαστε», δήλωσε ο αρχιτέκτονας.

Αναφερόμενος στη φιλοσοφία του σχεδιασμού, τόνισε ότι, παρά τον σημαντικό τουριστικό ρόλο των μουσείων, βασική αποστολή τους είναι να απευθύνονται στους πολίτες. «Ξέρουμε ότι τα μουσεία είναι τουριστικοί προορισμοί ή μέρος του τουριστικού μηχανισμού, αλλά ουσιαστικά απευθύνονται στους πολίτες. Στην περίπτωση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, λάβαμε φυσικά υπόψη τη γειτονιά, τον τρόπο που σχεδιάστηκε για την πόλη και τη θέση του στον ελληνικό πολιτισμό», ανέφερε.

Ο ίδιος στάθηκε στην παγκόσμια σημασία των συλλογών του μουσείου, εξηγώντας ότι βασική προτεραιότητα ήταν η καλύτερη δυνατή παρουσίασή τους τόσο στους ξένους επισκέπτες όσο και στους κατοίκους της Αθήνας. «Αυτό ήταν και μια από τις προκλήσεις. Πώς να το κάνεις αρκετά σημαντικό για τους ανθρώπους της πόλης», σημείωσε, προσθέτοντας ότι οι επεμβάσεις σχεδιάστηκαν με σεβασμό στο ιστορικό κτίριο, χωρίς να ανταγωνίζονται την αρχιτεκτονική του ταυτότητα.

Οι οριστικές μελέτες ενσωματώνουν παρατηρήσεις που είχαν διατυπωθεί κατά την προηγούμενη εξέταση των προμελετών από τα δύο συμβούλια.

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη μείωση του ύψους της νέας πρόσοψης επί της οδού Πατησίων. Το ύψος της θα κυμαίνεται από 5,25 έως 7,25 μέτρα, ανάλογα με την κλίση του εδάφους. Παράλληλα, προβλέπεται η εγκατάσταση κυλιόμενων κλιμάκων που θα συνδέουν το υπόγειο με το ισόγειο, διευκολύνοντας την κίνηση των επισκεπτών και περιορίζοντας τον συνωστισμό.

Αλλαγές προβλέπονται και στα υλικά κατασκευής. Στους εσωτερικούς χώρους θα χρησιμοποιηθεί συμπιεσμένο χώμα, το οποίο συμβάλλει στη βελτίωση του μικροκλίματος και της ακουστικής. Στις εξωτερικές όψεις θα εφαρμοστεί συμπιεσμένο σκυρόδεμα, ένα ανθεκτικό υλικό που μπορεί να ανταποκριθεί ακόμη και σε συνθήκες βανδαλισμού.

Παρεμβάσεις θα γίνουν και στα περίπτερα του κήπου, τα οποία θα αποκτήσουν απλούστερη αρχιτεκτονική μορφή και μαρμάρινη επένδυση αντί της ξύλινης που είχε αρχικά προταθεί.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Η μελέτη προβλέπει τη φύτευση περίπου 250 νέων δέντρων και 5.000 θάμνων, με τη δημιουργία ενός κήπου που θα είναι προσβάσιμος στο κοινό. Για λόγους προστασίας, ο κήπος θα κλείνει κατά τις νυχτερινές ώρες.

Κατά τη συνεδρίαση εξετάστηκαν επίσης ζητήματα κυκλοφορίας, με ιδιαίτερη αναφορά στην επιβάρυνση της οδού Πατησίων από τις στάσεις τουριστικών λεωφορείων. Σύμφωνα με τους μελετητές, έχει εκπονηθεί μελέτη κυκλοφοριακών επιπτώσεων, η οποία προκρίνει την οδό Βασιλείου Ηρακλείου ως χώρο προσωρινής στάθμευσης των τουριστικών λεωφορείων, καθώς και τη μεταφορά της στάσης λεωφορείων του ΟΑΣΑ που βρίσκεται στην περιοχή.

Παρατηρήσεις διατυπώθηκαν και για τη μεγάλη κλίμακα που θα οδηγεί από την Πατησίων στον κήπο, τόσο ως προς την έκκεντρη τοποθέτησή της όσο και ως προς τον μνημειακό χαρακτήρα της.

Παράλληλα, τα μέλη των συμβουλίων υπογράμμισαν την ανάγκη διατήρησης της ιστορικής φυσιογνωμίας του μουσείου, με ειδική αναφορά στο παλιό αμφιθέατρο. Οι μελετητές αναγνώρισαν την ιστορική αξία του, διευκρινίζοντας ότι υπάρχουν σχετικές προτάσεις από το ίδιο το μουσείο, χωρίς να έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση.

Άγνωστος ΣτρατιώτηςανάπλασημνημείοΕθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο