Τι είναι το Taste Atlas, σε ποιον ανήκει και πόσο αξίζει να ασχολείσαι μαζί του

Κάθε φορά που κλικάρουμε μια λίστα του Taste Atlas επειδή περιλαμβάνει σε αξιόλογη θέση κάποιο ελληνικό έδεσμα, προϊόν ή ολόκληρη την κουζίνα της χώρας είναι καλό να ξέρουμε μερικά πράγματα, ώστε να εντάσσουμε τα αποτελέσματα αυτά στο πλαίσιο που τους πρέπει.

Η πλατφόρμα TasteAtlas δεν είναι κάποιος επίσημος, ακαδημαϊκός ή άλλος, οργανισμός που ασχολείται με ζητήματα παγκόσμια γαστρονομικής κληρονομιάς, κουλτούρας ή/και ιστορίας της διατροφής ούτε κάποιος γαστρο-ταξιδιωτικός οδηγός με μικρότερη ή μεγαλύτερη παρουσία στον παγκόσμιο χάρτη στελεχωμένος από επαγγελματίες του πεδίου. Είναι ένα επιχειρηματικό διαδικτυακό Project, που εμπνέεται από το croudsaurcing και στηρίζεται στο crowdvoting, δηλαδή στη συλλογική συνεισφορά γνώμης και «ψήφου» από το μέγα και θολό πλήθος του ιντερνετικού κοινού, μέσω αξιολογήσεων και καταγραφών χιλιάδων χρηστών παγκοσμίως.

Μια υπερδύναμη δεδομένων με αμέτρητες αδυναμίες

Αυτό το μοντέλο έχει ορισμένα δυνατά σημεία: προσφέρει ποικιλία απόψεων, δεδομένα μεγάλης κλίμακας, αυθεντικότητα και μια πολύ ευρεία και υπό αυτή την έννοια πιο δημοκρατική προσέγγιση στην αποτύπωση της γεύσης και της πολιτισμικής εμπειρίας της στα πλήθη, καθώς δεν εγκλωβίζεται σε συγκεκριμένες κοινωνικοοικονομικές ομάδες ούτε περιορίζεται σε μια κοινότητα ειδικών και επιχειρηματιών.  

Ωστόσο, το μοντέλο έχει και μεγάλες αδυναμίες που συνιστούν τα προβληματικά σημεία του: η έλλειψη γνώσεων, τεκμηρίωσης ή επαγγελματικών προτύπων, η παντελής απουσία δημοσιοποιημένων κριτηρίων, η υποκειμενικότητα, η πιθανότητα παραπλανητικών ή ψευδών αξιολογήσεων για τις οποίες ενίοτε έχει καταγγελθεί, καθώς και η επιρροή της δημοφιλίας, που μπορεί να στρεβλώσει ριζικά την εικόνα μιας κουζίνας ή ενός πιάτου, ανάλογα με το πόσοι τη γνωρίζουν και την έχουν δοκιμάσει, συγκαταλέγονται στις βασικότερες.

Το αποτέλεσμα είναι μια πλατφόρμα που αντανακλά τις χαλαρές διαθέσεις και προτιμήσεις της στιγμής ενός τμήματος του διεθνούς ψηφιακού κοινού (σ.σ. η ίδια διατείνεται ότι μπορεί να ελέγξει, αν πρόκειται για οργανωμένα ιντερνετικά bots ή πραγματικούς ανθρώπους) που αρέσκεται να «ψηφίζει» διαδικτυακά και σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί τεκμηριωμένη αξιολόγηση ούτε καν οργανωμένη καταγραφή της παγκόσμιας γαστρονομικής κληρονομιάς. 

Σε ποιον ανήκει το Taste Atlas

Δημιουργήθηκε το 2015 από έναν Κροάτη δημοσιογράφο, τον Matija Babic, με στόχο να καταγράψει και να προωθήσει παραδοσιακές γεύσεις απ’ όλο τον κόσμο αξιοποιώντας πληροφορίες και δεδομένα από την τεράστια πηγή του παγκόσμιου ιστού. Ο 47χρονος Babic είναι γνωστός στη χώρα του για τη σχέση του με ενημερωτικές ιστοσελίδες υψηλής επισκεψιμότητας, αλλά και για την τάση του προς τα tabloid, την «αποκαλυπτική» (κατ’ άλλους σκανδαλοθηρική) δημοσιογραφία και το είδος του Τύπου που φλερτάρει με τον κιτρινισμό. Σύμφωνα με τη Wikipedia, στο παρελθόν είχε αμφισβητηθεί η αξιοπιστία του, ενώ έχει καταδικαστεί για οικονομικές ατασθαλίες. Το ιδιοκτησιακό καθεστώς του Taste Atlas, με διαδικτυακή πάντα έρευνα, οδηγεί στην Atlas Media, ψηφιακή εταιρεία με έδρα την Κροατία που ειδικεύεται στην ανάπτυξη ιστοσελίδων, εφαρμογών, βάσεων δεδομένων, η οποία ως εμβληματικό (και μάλλον μοναδικό της) έργο προβάλλει -μαντέψτε- το TasteAtlas, «τη μεγαλύτερη βάση δεδομένων τοπικών τροφίμων στον κόσμο», όπως σημειώνει, και ταυτόχρονα διαφημίζει και μια επερχόμενη εφαρμογή αξιολόγησης και προτάσεων βρεφικών τροφών. Το θέμα της «αξιολόγησης» φαίνεται ο πυρήνας των (δύο) πρότζεκτ της εταιρείας, που περηφανεύεται για τη «ενσωμάτωση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης σε όλες τις πλατφόρμες» και «τη δημιουργία ισχυρών συστημάτων αξιολόγησης που συνδυάζουν πληροφορίες τεχνητής νοημοσύνης με πληροφορίες από τους χρήστες». Μάλιστα.

Γιατί ασχολούμαστε με τις λίστες του;

Γενικά με τις λίστες του Taste Atlas δεν ασχολούνται μεγάλα διεθνή μέσα, ακόμη και αν εξειδικεύονται στο Food ή διαθέτουν Food&Drink ενότητες. Εγχώρια ενημερωτικά μέσα ευρείας επισκεψιμότητας, αλλά και κάποιοι θεσμικοί φορείς –πρόσφατα Επιμελητήριο παρουσίασε σε newsletter του την «πρωτιά» ενός τοπικού προϊόντος ως «σημαντική διάκριση»– αναδεικνύουν το Taste Atlas, γιατί προσφέρει εύκολο, θετικό περιεχόμενο με ελληνικό ενδιαφέρον. Αλλά και αρνητικό να είναι το περιεχόμενο, όπως «Η λίστα με τα χειρότερα φαγητά του κόσμου», άπαξ και περιέχει ελληνικό στοιχείο μέσα, θα εξασφαλίσει μια θέση στις ιστοσελίδες. H στρατηγική του TasteAtlas να δημοσιεύει «λίστες» τύπου «Top 100 πιάτα στον κόσμο», «Οι 50 καλύτερες κουζίνες του κόσμου» κ.λπ. είναι πρόσφορες για αναπαραγωγή, δίνουν «εύκολο, πιασάρικο τίτλο» και κάνουν γκελ σε υπολογίσιμο μέρος του αναγνωστικού κοινού. Είτε ενισχύοντας το αίσθημα τού «μας αναγνωρίζουν» είτε κεντρίζοντας το ένστικτο τού «μας χτυπούν», οι «πρωτιές» ή «ήττες» της Ελλάδας, ακόμη και άνευ οποιουδήποτε κριτηρίου, πάντα μεταφράζονται σε κλικ, likes, shares και, ενίοτε, σε καμιά διαδικτυακή ψιλοκουβέντα, κανά «κλαρίνο» και κάποια ενδιαφέροντα ή σαχλά σχόλια, πράγματα στα οποία έτσι κι αλλιώς μας έχει συνηθίσει ο μεγάλος ψηφιακός καφενές των κοινωνικών δικτύων. Το θέμα είναι, να ξεκινούν και να τελειώνουν εκεί. Θέλω να πω, μην καταλήξουμε στο τέλος να τα αντιμετωπίζουμε ως τίποτα γαστρονομικά θέσφατα.