Κόκκινο κρασί και μακροζωία: Μύθος ή αλήθεια; Tο μυστικό της «μπλε ζώνης» των αιωνόβιων

Ο Ιανουάριος είναι παραδοσιακά ο μήνας που οι «κακές» συνήθειες της κατάλωσης αλκοόλ έρχονται στο προσκήνιο. Οι προειδοποιήσεις των ειδικών ηχούν σαν «καμπανάκι» στα αυτιά μας: αυξημένος κίνδυνος άνοιας, εμφάνισης καρκίνου, ακόμα και πρόωρος θάνατος. Ωστόσο, προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα: Αν το αλκοόλ είναι τόσο επιβλαβές, γιατί οι αιωνόβιοι στις λεγόμενες «μπλε ζώνες» πίνουν συστηματικά κόκκινο κρασί;

Γιατί η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (American Heart Association) υποστηρίζει πως η κατανάλωση με μέτρο -μπορεί να θωρακίσει την καρδιά; Στο δημοσίευμα της Huffpost.com, ειδικοί επιχειρούν να αποδομήσουν τη σύνδεση του κόκκινου κρασιού με τη μακροζωία.

Στο ντοκιμαντέρ του Netflix «Live To 100», ο ερευνητής Νταν Μπούετνερ ανέδειξε τις συνήθειες στις περιοχές όπου οι άνθρωποι υπερβαίνουν κατά πολύ τον μέσο όρο ζωής. Στη Σαρδηνία της Ιταλίας και την Ικαρία της Ελλάδας, το κόκκινο κρασί δεν είναι απλώς ένα ποτό, αλλά ένα καθημερινό κοινωνικό τελετουργικό.

Αποδομώντας τα μυστικά της «μπλε ζώνης» των αιωνόβιων

«Η πλειονότητα των κατοίκων στις μεσογειακές «μπλε ζώνες» πίνουν ένα-δύο ποτήρια τοπικό κρασί ημερησίως, συνήθως με το φαγητό και τη συντροφιά φίλων», ανέφερε ο Μπούετνερ στη HuffPost. Παραμένει ασαφές αν το μυστικό κρύβεται στο ίδιο το κρασί ή στη συντροφικότητα που το συνοδεύει. Οι πληθυσμοί αυτοί, άλλωστε, συνδυάζουν το κρασί με μεσογειακή διατροφή, στενούς οικογενειακούς δεσμούς και φυσική δραστηριότητα — παράγοντες που ίσως εξουδετερώνουν τις όποιες αρνητικές επιδράσεις του αλκοόλ.

Η Δρ. Μαριάν Πιάνο, ομότιμη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Βάντερμπιλτ, τονίζει: «Η υπερβολική κατανάλωση —πάνω από δύο ποτά την ημέρα— είναι αποδεδειγμένα επιβλαβής για την καρδιά. Η επιστημονική διαμάχη εστιάζεται στα χαμηλά έως μέτρια επίπεδα».

Η καρδιά, ο διαβήτης και το «παράδοξο» της κατανάλωσης με μέτρο

Αν και οι κίνδυνοι της κατάχρησης είναι δεδομένοι, οι έρευνες για τη μικρή κατανάλωση παρουσιάζουν ενδιαφέροντα στοιχεία. Ο Δρ. Έρικ Ριμ, καθηγητής επιδημιολογίας στο Χάρβαρντ (Harvard T.H. Chan), επισημαίνει πως όσοι καταναλώνουν μισό έως ένα ποτήρι την ημέρα εμφανίζουν συχνά χαμηλότερα ποσοστά θνησιμότητας, κυρίως λόγω της μείωσης των καρδιακών προσβολών.

Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία έχει δημοσιεύσει μελέτες που δείχνουν ότι το αλκοόλ σε μικρές ποσότητες μπορεί να αυξήσει την «καλή» χοληστερόλη και να δράσει αντιπηκτικά. Παράλληλα, ο Δρ. Στίβεν Ζάιγκμοντ, ενδοκρινολόγος στο Κράους Χελθ (Crouse Health), παρατηρεί βελτίωση στα επίπεδα σακχάρου σε διαβητικούς ασθενείς που πίνουν με σύνεση κόκκινο κρασί.

Παρά τα πιθανά οφέλη, οι επιστήμονες παραμένουν επιφυλακτικοί. Το αλκοόλ είναι εθιστικό και γνωστό καρκινογόνο. «Δεν υπάρχει ασφαλής ποσότητα όσον αφορά τον κίνδυνο καρκίνου», προειδοποιεί η Πιάνο, συμβουλεύοντας όσους έχουν βεβαρυμμένο οικογενειακό ιστορικό να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί.

Ο Δρ. Ριμ προσθέτει πως το «μήνυμα» έρχεται με κάποιο ρίσκο: «Αν πεις σε κάποιον να τρώει περισσότερα φρούτα, δεν θα το παρακάνει το Σαββατοκύριακο. Με το αλκοόλ όμως, ο τρόπος και η ποσότητα παίζουν καθοριστικό ρόλο».

Μικρές ποσότητες, καλή παρέα και υγιεινή διατροφή

Η πραγματική αξία στον ρόλο του κόκκινου κρασιού στη μακροζωία φαίνεται να συνδέεται περισσότερο με τον τρόπο ζωής παρά με το περιεχόμενο του ποτηριού. Η κατανάλωση μαζί με το φαγητό επιβραδύνει την απορρόφηση, ενώ η κοινωνική επαφή μειώνει το στρες.

Το μυστικό της Ικαρίας και της Σαρδηνίας παραμένει το ίδιο: μικρές ποσότητες, καλή παρέα και υγιεινή διατροφή.