Ελλάδα|17.11.2023 16:53

Προς εκτόνωση η κόντρα συμβολαιογράφων και κυβέρνησης: Τι περιλαμβάνει η συμφωνία των δύο πλευρών - Τα στάδια της ψηφιοποίησης

Μαρία Λιλιοπούλου

Προς εκτόνωση οδεύει η κόντρα μεταξύ συμβολαιογράφων και υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης καθώς το υπουργείο έκανε βήματα πίσω στο ζήτημα της μεταρρύθμισης του ηλεκτρονικού φακέλου ακινήτων. Ετσι, πρακτικά δεν τροποποιείται ο τρόπος κατάρτισης των συμβολαιογραφικών πράξεων, ενώ προβλέπεται ότι το υπουργείο δε θα επεμβαίνει ούτε στον τρόπο που τηρεί το αρχείο του ο συμβολαιογράφος, ούτε στον έλεγχο της δικαιοπρακτικής ικανότητας. Παράλληλα θα συνεχίσουν να ισχύουν οι τρόποι ψηφιακής ανάρτησης συμβολαίων, τους οποίους χρησιμοποιούν ήδη οι συμβολαιογράφοι.

Οπως όλα δείχνουν, η αποχή που είχαν εξαγγείλει οι συμβολαιογράφοι από την προσεχή Δευτέρα από τα καθήκοντά τους, οδεύει προς αναστολή, ενώ η κυβέρνηση ανακοίνωσε τη συμφωνία των υπουργείων Δικαιοσύνης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης με την Συντονιστική Επιτροπή Συμβολαιογραφικών Συλλόγων Ελλάδος για την ψηφιοποίηση της διαδικασίας μεταβίβασης ακινήτων, η οποία προέκυψε ύστερα από τις διαβουλεύσεις των εμπλεκομένων μερών.

Βάσει της συμφωνίας, από την 1/1/2024 το σύνολο των συμβολαιογράφων της χώρας θα χρησιμοποιούν πιλοτικά τον ψηφιακό φάκελο μεταβίβασης ακινήτου προκειμένου να εκκινούν κάθε αγοραπωλησία, που μπορεί να υπαχθεί σε αυτόν, να συγκεντρώνουν σε ένα σημείο το σύνολο των απαιτούμενων δικαιολογητικών αλλά και να υποβάλλουν ψηφιακά τα αντίγραφα των συμβολαίων που καταρτίζουν προς το Ελληνικό Κτηματολόγιο.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν τροποποιεί, τον τρόπο κατάρτισης των συμβολαιογραφικών πράξεων, τις διατάξεις ουσιαστικού δικαίου, που αφορούν στον τρόπο κτήσης των εμπραγμάτων δικαιωμάτων τόσο του Δημοσίου όσο και των ιδιωτών, όπως αυτές ορίζονται στο κείμενο του Αστικού Κώδικα και στους ειδικούς νόμους.

Οπως προκύπτει από όσα ανακοίνωσε το αρμόδιο υπουργείο, δε θα υπάρχει μία ενιαία φόρμα κατάρτισης συμβολαίου, κάτι το οποίο ούτως ή άλλως οι συμβολαιογράφοι είχαν χαρακτηρίσει ανέφικτο. Κι αυτό διότι, όπως επισημαίνουν συμβολαιογραφικές πηγές στο «Εθνος», αυτό δε θα μπορούσε να προχωρήσει δεδομένου ότι είναι πολύ λίγες οι περιπτώσεις χωρίς ιδιαιτερότητες που θα μπορούσαν να ενταχθούν σε μία τυποποιημένη φόρμα, αφού υπάρχουν χιλιάδες αμετάγραφα συμβόλαια, ακίνητα με αυθαιρεσίες ή λάθη στην κτηματογράφηση, τα οποία δε θα μπορούσε να υποστηρίξει το σύστημα.

Σε κάθε περίπτωση η μεταγραφή του συμβολαίου σε μία μέρα, για την οποία έχει δεσμευτεί το υπουργείο, σήμερα μπορεί να προχωρήσει ουσιαστικά μόνο στις περιπτώσεις που οι αρχικές κτηματολογικές εγγραφές είναι ορθές. Αλλά για κάθε τέτοια περίπτωση, υπάρχουν δεκάδες άλλες που «βαλτώνουν» με ενστάσεις, πρόδηλα σφάλματα, κλπ.

Η νέα νομοθετική ρύθμιση

Στην κατεύθυνση της σύντμησης των χρόνων, το υπουργείο έχει ήδη έτοιμη νομοθετική ρύθμιση, την οποία θα αναρτήσει σε δημόσια διαβούλευση πιθανότατα και την προσεχή εβδομάδα. Σύμφωνα με πληροφορίες του «Εθνους», με τη ρύθμιση αυτή θα περιοριστεί η έννοια του «πρόδηλου σφάλματος». Ουσιαστικά θα απενταχθούν από τη διαδικασία του πρόδηλου σφάλματος «τρανταχτές» περιπτώσεις όπως λάθη για τα οποία εύκολα προκύπτει από άλλα δημόσια έγγραφα, ότι είναι απλά τυπογραφικά σφάλματα ή αναγραμματισμοί στο όνομα των ενδιαφερομένων. Έως σήμερα αυτά εντάσσονταν στα πρόδηλα σφάλματα, τα οποία ύστερα από αίτηση, έπρεπε να εξεταστούν από το Κτηματολογικό Γραφείο και για να διορθωθούν και να προχωρήσει η διαδικασία συχνά έπρεπε να περάσουν αρκετοί μήνες.

Επιπλέον με το νέο σχέδιο νόμου θα απλοποιηθεί ο έλεγχος νομιμότητας ώστε να μην αφήνεται όλη η διαδικασία στην ευχέρεια ελέγχου από τον εκάστοτε προϊστάμενο του Κτηματολογικού Γραφείου, ενώ θα θεσμοθετηθεί και η μεταγραφή συμβολαίου με ψηφιακά υπογεγραμμένο αντίγραφο και μία περίληψη.

Τα στάδια της νέας διαδικασίας ψηφιοποίησης των μεταβιβάσεων ακινήτων, τα οποίαανακοίνωσαν τα συναρμόδια υπουργεία

Εκκίνηση συναλλαγής αποκλειστικά από το Συμβολαιογράφο: Η συναλλαγή εκκινεί με την καταχώρηση στον ψηφιακό φάκελο μεταβίβασης των προς συναλλαγή ΚΑΕΚ και της πρόσκλησης σε συμβαλλόμενα μέρη, μέσω gov.gr. Κατά την εκκίνηση της συναλλαγής τα ΚΑΕΚ “κλειδώνουν” ώστε να μην μπορεί να πραγματοποιηθεί παράλληλα καμία άλλη συναλλαγή για τα ίδια ακίνητα μέχρι την ολοκλήρωσή της παρούσας.

Άντληση Δικαιολογητικών με διαλειτουργικότητα: Μετά τη λήψη των απαραίτητων εξουσιοδοτήσεων, ο συμβολαιογράφος αντλεί μέσω του ψηφιακού φακέλου μεταβίβασης, τα απαραίτητα δικαιολογητικά από ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ, ΤΕΕ, Κτηματολόγιο.

Υπογραφή Συμβολαίου: Ο συμβολαιογράφος αναρτά το επικυρωμένο αντίγραφο του συμβολαίου του σε ψηφιακή μορφή στην εφαρμογή, υπογεγραμμένο με δική του ηλεκτρονική υπογραφή.

Ο τρόπος που τηρεί το αρχείο του ο συμβολαιογράφος καθώς και ο έλεγχος της δικαιοπρακτικής ικανότητας των συμβαλλομένων είναι ζητήματα στα οποία δεν επεμβαίνει το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και εξακολουθούν να ρυθμίζονται από την υπάρχουσα νομοθεσία.

Οι τρόποι ψηφιακής ανάρτησης είναι οι ακόλουθοι:

α) Μεταφόρτωση ανοικτού (αναγνώσιμου) αρχείου .pdf, συνοδευόμενου με αρχείο τύπου json ή xml που περιέχει τα στοιχεία της συναλλαγής. Δεν γίνονται αποδεκτά αρχεία με χειρόγραφες παραπομπές και σαρωμένα αρχεία.

β) Χρήση εξωτερικής εφαρμογής που ο συμβολαιογράφος χρησιμοποιεί ήδη. Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης για αυτό το σκοπό έχει αναπτύξει και παρέχει δωρεάν υποστήριξη σε εταιρείες λογισμικού, οδηγό διασύνδεσης και ειδική διεπαφή (API).

Ψηφιακή υποβολή και πληρωμή τελών στο Κτηματολόγιο

Η υποβολή του φακέλου προς μεταγραφή στο Κτηματολόγιο πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω της εφαρμογής στο τελευταίο βήμα της διαδικασίας, όπου παρέχεται η δυνατότητα πληρωμής τελών από τον αγοραστή με χρήση κάρτας ή μέσω κωδικού τραπέζης.

Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης δεσμεύεται για την πραγματοποίηση της μεταγραφής σε μια ημέρα, εφόσον χρησιμοποιείται η εφαρμογή του ψηφιακού φακέλου μεταβίβασης ακινήτων. Στην περίπτωση που προκύπτουν ζητήματα ακυρότητας, δεσμεύεται για απάντηση στον αγοραστή εντός αντίστοιχου χρονικού διαστήματος.

Έναρξη ψηφιακού φακέλου μεταβίβασης

Ως χρόνος έναρξης της εφαρμογής ορίζεται η 1/1/2024. Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και το Κτηματολόγιο δεσμεύονται να εξετάσουν και να εντάξουν παρατηρήσεις και βελτιώσεις που θα προταθούν από τους Συμβολαιογραφικούς Συλλόγους της χώρας ώστε η λειτουργία της εφαρμογής να είναι εύρυθμη για τους επαγγελματίες αλλά και για τη μείωση της ταλαιπωρίας των πολιτών.

Μελλοντικά ψηφιακά εργαλεία ή εφαρμογές

Όποιο ψηφιακό εργαλείο ή εφαρμογή πρόκειται να δημιουργηθεί στο μέλλον, ακόμα και αν αποτελεί υλοποίηση προβλεπομένου σε ήδη προκηρυχθέντα διαγωνισμό και αφορά τον τρόπο ή τον τόπο σύνταξης συμβολαιογραφικής πράξης, θα δημιουργηθεί με επιμέλεια της Συντονιστικής Επιτροπής Συμβολαιογραφικών Συλλόγων Ελλάδος, στην οποία και θα ανήκει, όπως και η αποκλειστική αρμοδιότητα της λειτουργίας, συντήρησης και φιλοξενίας του σχετικού ψηφιακού εργαλείου ή εφαρμογής.

ειδήσεις τώραυπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησηςακίνητασυμβολαιογράφοι