Συνταγματική αναθεώρηση: Γιατί δεν χάνεται η διαδικασία ακόμη κι αν η νέα Βουλή διαρκέσει μία μέρα

Ακόμα κι αν η Βουλή που θα προκύψει από τις ερχόμενες εκλογές, είναι ιδιαιτέρως βραχύβια, διαρκέσει για μία μόλις ημέρα, σε περίπτωση που καταστεί αδύνατο να σχηματιστεί κυβέρνηση, δεν χάνεται η δυνατότητα αναθεώρησης του Συντάγματος και ως αναθεωρητική μπορεί να θεωρηθεί η μεθεπόμενη Βουλή, αυτήν, δηλαδή, που θα διαρκέσει περισσότερο και θα έχει συγκροτηθεί κυβέρνηση αυτοδυναμίας ή συνεργασίας κομμάτων.

Την εκτίμηση αυτή ανέφερε στο ethnos.gr η καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Λίνα Παπαδοπούλου, σημειώνοντας ότι αποτελεί τυπολατρική ερμηνεία, που δεν ανταποκρίνεται στο πνεύμα αλλά και στο γράμμα του Συντάγματος, το να θεωρήσουμε ότι με τη Βουλή της μίας μέρας χάνεται η δυνατότητα αναθεώρησης του Συντάγματος.

«Το άρθρο 110 του Συντάγματος λέει ότι η διαδικασία αναθεώρησης μπορεί να αποτελέσει την πρώτη πράξη μετά τη συγκρότηση μιας Βουλής. Αν μία Βουλή έχει διάρκεια ζωής μόλις μία ημέρα, μπορεί να θεωρηθεί αυτήν αναθεωρητική και έτσι να χαθεί η ευκαιρία αναθεώρησης του Συντάγματος; Η εκτίμησή μου είναι ότι η μία μέρα δεν αρκεί, για να χαθεί αυτή η ευκαιρία και ότι δεν θα χαθεί η αρμοδιότητα της μεθεπόμενης Βουλής, αυτή, δηλαδή, που θα επιβιώσει πέραν της μίας ημέρας, να θεωρηθεί αναθεωρητική και να προχωρήσει σε αυτήν η αναθεώρηση του Συντάγματος.

Αποτελεί, κατά τη γνώμη μου, τυπολατρική ερμηνεία, η οποία δεν ανταποκρίνεται στο πνεύμα και στο γράμμα του Συντάγματος, να θεωρήσουμε τη Βουλή της μίας ημέρας ως αναθεωρητική. Προβλέπεται ότι πρέπει να περάσουν πέντε χρόνια από την τελευταία αναθεώρηση του Συντάγματος και αυτός ο χρόνος έχει περαιωθεί, αφού η τελευταία αναθεώρηση ολοκληρώθηκε το Νοέμβριο του 2019. Προσωπικά εκτιμώ ότι θα πρέπει να γίνεται πιο συχνά η αναθεώρηση του Συντάγματος», αναφέρει στο ethnos.gr η κ. Παπαδοπούλου.

Η διαδικασία αναθεώρησης

Κατά την ίδια, η σημερινή Βουλή είναι η προτείνουσα για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Απαιτούνται τουλάχιστον πενήντα βουλευτές, οι οποίοι θα παρουσιάσουν τις προτάσεις του κυβερνώντος κόμματος και τα κόμματα της αντιπολίτευσης μπορούν να καταθέσουν τις δικές τους προτάσεις και να ψηφίσουν υπέρ ή κατά των προτάσεων της Νέας Δημοκρατίας.

Όπως λέει η καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου του ΑΠΘ, η κάθε διάταξη που θα προταθεί, θα πρέπει να συγκεντρώσει 180 ψήφους, ώστε στην αναθεωρητική Βουλή να χρειάζονται 151 ψήφοι, για να αναθεωρηθεί. Αν κάποια διάταξη στην προτείνουσα Βουλή συγκεντρώσει 151 ψήφους, στην αναθεωρητική Βουλή θα πρέπει να ψηφιστεί από 180 βουλευτές, προκειμένου να αναθεωρηθεί. Όποια διάταξη λάβει στην προτείνουσα Βουλή μέχρι 150 ψήφους, δεν πηγαίνει στην αναθεωρητική Βουλή.

«Είναι πολύ σημαντικό, να δούμε τι θα κάνουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης, διότι η σημερινή Βουλή δεν μπορεί να δεσμεύσει την κατεύθυνση ενός υπό αναθεώρηση άρθρου στην αναθεωρητική Βουλή. Το είδαμε αυτό στο παρελθόν στο θέμα εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας. Η αντιπολίτευση μπορεί να μην ψηφίσει τώρα μία διάταξη, ώστε, για να περάσει αυτή στην αναθεωρητική Βουλή, να υπάρχει η ανάγκη ευρείας πλειοψηφίας, δηλαδή 180 βουλευτές», λέει η κ. Παπαδοπούλου.

Σημαντικά άρθρα προς αναθεώρηση

Η καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου του ΑΠΘ αναφέρθηκε και σε κάποια σημαντικά άρθρα που αναμένεται να τεθούν προς αναθεώρηση.

Ένα από αυτά είναι το άρθρο 86 περί ποινικής ευθύνης υπουργών, το οποίο η κ. Παπαδοπούλου χαρακτηρίζει ως πολύπαθο άρθρο, διότι αναθεωρήθηκε αρκετές φορές στο παρελθόν.

«Αυτό το άρθρο βρίσκεται συνεχώς στα χείλη όλων, ιδίως τώρα με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η κυβερνητική πλειοψηφία δεν θέλησε να προχωρήσει σε αναζήτηση τυχόν ευθυνών από υπουργούς για τη συγκεκριμένη υπόθεση, αν και θα μπορούσε να το κάνει. Το ίδιο συνέβη και στην περίπτωση των Τεμπών, όταν η κυβερνητική πλειοψηφία θα επέλεξε να προχωρήσει στην αναζήτηση τυχόν ευθυνών του κ. Καραμανλή», λέει η καθηγήτρια του ΑΠΘ.

Η ίδια αναφέρεται και στην παράγραφο 5 του άρθρου 90, το οποίο αφορά στην επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης και πιο συγκεκριμένα του προέδρου, του αντιπροέδρου και των εισαγγελέων των τριών ανωτάτων δικαστηρίων (Άρειος Πάγος, Συμβούλιο της Επικρατείας και Ελεγκτικό Συνέδριο). Σήμερα η επιλογή της ηγεσίας γίνεται από την κυβέρνηση.

«Δεν ξέρουμε, τι θα προτείνει στο ζήτημα αυτό ο πρωθυπουργός και αναμένουμε να ακούσουμε την πρότασή του. Άποψή μου είναι η ευθύνη της επιλογής να φύγει από το υπουργικό συμβούλιο και να πάει στην Βουλή, στην οποία να απαιτείται πλειοψηφία των 3/5. Το ίδιο πρέπει να γίνει και με τις ανεξάρτητες Αρχές αλλά δεν μίλησε γι’ αυτές ο πρωθυπουργός, οπότε δεν θα τεθεί το ζήτημα αυτό προς αναθεώρηση», αναφέρει η καθηγήτρια του ΑΠΘ.

Η κ. Παπαδοπούλου κάνει λόγο και για το άρθρο 103, το οποίο αφορά τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων.

«Ο πρωθυπουργός είπε ότι θα τεθεί η μονιμότητα σε εντελώς νέα βάση και τη συνέδεσε με την αξιολόγηση. Νομίζω ότι πρέπει όλοι να είμαστε υπέρ της αξιολόγησης, η οποία, όμως, να γίνεται σωστά και να λαμβάνονται υπ’ όψη σχόλια και των διοικουμένων και των προϊσταμένων. Οι προϊστάμενοι θα πρέπει να είναι αξιοκρατικά επιλεγμένοι και όχι να τοποθετήθηκαν από κάποιο κομματικό μέσον.

Προσωπικά είμαι υπέρ της αξιολόγησης, χωρίς να συνδέεται με αυτήν η άρση της μονιμότητας. Αν δεν κάνει για κάποιον τομέα ένας δημόσιος υπάλληλος, μπορεί να τοποθετηθεί σε άλλον. Υπάρχουν πολλές μέθοδοι. Το σημαντικό είναι να αλλάξουμε κακές νοοτροπίες και να αντιμετωπίσουμε πρώτα αυτούς που δεν πηγαίνουν στη δουλειά τους, επειδή έχουν κάποιο κομματικό βύσμα. Δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί η άρση της μονιμότητας ως κολυμβήθρα του Σιλωάμ», τονίζει η κ. Παπαδοπούλου.

Τέλος, η καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου του ΑΠΘ αναφέρεται και στο άρθρο 32, το οποίο αφορά την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας, σημειώνοντας ότι κατ’ αρχήν δεν έχει κάποια αντίρρηση να γίνει εξαετής η θητεία του.

«Το μείζον ζήτημα είναι η διαδικασία επιλογής κάποιου ατόμου για τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας. Τι να το κάνω, αν το πρόσωπο βγει από κάποια κομματική διαδικασία και δεν είναι στην ουσία ανεξάρτητος; Πιστεύω ότι πρέπει να επιστρέψουμε στη διαδικασία εκλογής με 180 ψήφους. Αν δεν υπάρχουν αυτοί οι 180 ψήφοι, το πρόσωπο να εκλέγεται άμεσα από το λαό, ο οποίος θα έχει να επιλέξει μεταξύ δύο υποψηφιοτήτων», υποστηρίζει η κ. Παπαδοπούλου.