Η «ψηφιακή πολιορκία» της Αθήνας και οι φάκελοι των Αμερικανών για τους κινεζικούς «Δούρειους Ίππους»

Η αποκάλυψη της δράσης του σμηνάρχου στο Καβούρι, ο οποίος ομολόγησε κατασκοπεία υπέρ της Κίνας, δεν αποτελεί παρά το προοίμιο μιας ευρύτερης και εξαιρετικά επιθετικής επιχείρησης των υπηρεσιών ασφαλείας (ελληνικών και συμμαχικών), που θέτει πλέον στο επίκεντρο το συνολικό πλέγμα της κινεζικής επιρροής στην Ελλάδα. Η έρευνα ξεκίνησε μετά από ενημέρωση που έλαβαν οι ελληνικές αρχές και υπηρεσίες από ξένη μυστική υπηρεσία. Tον περασμένο Οκτώβριο, η CIA έστειλε σήμα στην ΕΥΠ, με το οποίο ενημέρωνε ότι στρατιωτικός στην Ελλάδα διέρρεε απόρρητα στοιχεία του ΝΑΤΟ στην Κίνα. Στη συνέχεια η ΕΥΠ ενημέρωσε άμεσα τον 5ο Κλάδο του ΓΕΕΘΑ, δηλαδή την αντικατασκοπεία

Όμως φαίνεται ότι βρισκόμαστε ακόμη στην αρχή καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες, στο «στόχαστρο» των ελληνικών αρχών, αλλά και ξένων υπηρεσιών βρίσκονται πλέον κινεζικοί τεχνολογικοί κολοσσοί, αλλά και ελληνικές εταιρείες που λειτουργούν ως αγωγοί του Πεκίνου, διεισδύοντας στον «σκληρό πυρήνα» της κρατικής μηχανής και των εθνικών υποδομών και που εντάσσουν τη λειτουργία και τη δραστηριότητά τους σε ευρύτερη στρατηγική «άλωσης» της ελληνικής κυβερνοασφάλειας, μετατρέποντας την επιχειρηματική δραστηριότητα σε προγεφύρωμα κατασκοπείας.

Η ομολογία του 50χρονου σμηνάρχου για τη χρήση εξειδικευμένου λογισμικού μετάδοσης πληροφοριών προς το Πεκίνο, έχοντας πρόσβαση σε άκρως απόρρητες πληροφορίες σχετικά με τις συχνότητες επικοινωνιών κρίσιμων οπλικών συστημάτων, ακόμη και νατοϊκών υποβρυχίων, αποτελεί την κορυφή ενός παγόβουνου που εκτείνεται βαθιά στον επιχειρηματικό και τεχνολογικό ιστό της χώρας. Παράλληλα είναι εμφανές ότι ο ανταγωνισμός ΗΠΑ-Κίνας στην Ελλάδα εγκαταλείπει ταχύτατα την αποκλειστική εστίαση στο λιμάνι του Πειραιά και σε ορατά πεδία, μετατοπιζόμενος σε έναν σκοτεινό χώρο όπου η κυβερνοασφάλεια και οι κρίσιμες εθνικές υποδομές αποτελούν το νέο σημείο τριβής. Στο αμερικανικό μικροσκόπιο έχουν τεθεί πλέον συγκεκριμένες εταιρείες τεχνολογίας και πληροφορικής που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά, οι οποίες αξιολογούνται ως δυνητικοί αγωγοί κινεζικής επιρροής.

Η «επιθετική αξιολόγηση» των Αμερικανών

Η αμερικανική πλευρά αξιολογεί ήδη με επιθετικό τρόπο εταιρείες που λειτουργούν ως «Δούρειοι Ίπποι» της κινεζικής επιρροής στην κυβερνοασφάλεια, έχοντας σχηματίσει ήδη φακέλους που, σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν διαβιβαστεί σε υπηρεσίες του ΝΑΤΟ. Η ανησυχία των Αμερικανών εδράζεται στο γεγονός ότι ορισμένες από αυτές τις εταιρείες έχουν καταφέρει να διεισδύσουν σε διαγωνισμούς για την προμήθεια λογισμικού και υλικού σε κρατικές υπηρεσίες υψηλής στρατηγικής σημασίας.

Οι εξελίξεις το επόμενο χρονικό διάστημα αναμένονται ραγδαίες, καθώς στο μικροσκόπιο έχουν τεθεί υποθέσεις που ερευνώνται κυρίως σε επιχειρηματικό επίπεδο. Η αμερικανική διπλωματία, υπό την καθοδήγηση της Αμερικανίδας Πρέσβη Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, είχε προειδοποιήσει για την ανάγκη θωράκισης των δικτύων 5G και των συστημάτων διαχείρισης δεδομένων. Η αποκάλυψη ότι ο σμήναρχος στο Καβούρι χρησιμοποιούσε κινεζικό λογισμικό για την υποκλοπή νατοϊκών σχεδίων επιβεβαιώνει τους φόβους ότι η τεχνολογική διείσδυση αποτελεί το «όχημα» για την κλασική κατασκοπεία.

Ο αξιωματικός, ο οποίος υπηρετούσε ως Διοικητής στην 128 Σμηναρχία Εκπαίδευσης Τηλεπικοινωνιών – Ηλεκτρονικών στο Καβούρι, παραδέχθηκε ενώπιον του ανακριτή ότι παρέδιδε ευαίσθητες πληροφορίες των Ενόπλων Δυνάμεων έναντι αμοιβής.

Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, ο Σμήναρχος υπέδειξε ονομαστικά τον Κινέζο συνεργό του και περιέγραψε λεπτομερώς τη μεθοδολογία του: φωτογράφιζε επίσημα έγγραφα και τα διοχέτευε στους εντολείς του. 

Η παράδοξη διάσταση: Ένας «γκουρού» της κυβερνοασφάλειας

Στοιχείο που προσδίδει ιδιαίτερο χαρακτήρα στην υπόθεση είναι το προφίλ του συλληφθέντος. Ο Σμήναρχος διέθετε εξειδίκευση στην κυβερνοασφάλεια και διατηρούσε ιστοσελίδα με σχετικό περιεχόμενο. Εμφανιζόταν ως «γκουρού» του Cyber Security, έχοντας οικοδομήσει ευρύ δίκτυο επαφών με στελέχη του χώρου.

Υπό το πρίσμα των κατηγοριών, οι αναρτήσεις του σε κοινωνικά δίκτυα φέρουν πλέον έναν κυνικό συμβολισμό. Σε μία από αυτές έγραφε: «Κακοί παράγοντες ζουν γύρω μας. Συνεργαζόμαστε μαζί τους. Πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη και να περιορίζονται», ενώ σε άλλη σημείωνε πως οι «εμπιστευτικοί παράγοντες»(insiders) αποτελούν την κρισιμότερη απειλή για κάθε οργανισμό αν υποτιμηθούν.

Το δίκτυο των εταιρειών-προγεφυρωμάτων και το CCTV

Στο μικροσκόπιο των Αμερικανών βρίσκονται εταιρείες που, ενώ εμφανίζονται με ευρωπαϊκό ή ελληνικό προσωπείο, διατηρούν στενούς δεσμούς με κινεζικούς κολοσσούς τηλεπικοινωνιών. Η ανησυχία εστιάζεται στην πιθανότητα ύπαρξης «backdoors» (κερκόπορτων) σε λογισμικό που χρησιμοποιείται ακόμη και για τις επικοινωνίες των Ενόπλων Δυνάμεων. Η περίπτωση του σμηνάρχου, ο οποίος ως αξιολογητής του ΝΑΤΟ είχε πρόσβαση στα συστήματα CIS (Συστήματα Πληροφοριών), αναδεικνύει το πώς ένας άνθρωπος με τεχνική κατάρτιση μπορεί να εκμεταλλευτεί τις τρύπες ενός συστήματος που έχει μολυνθεί από μη ελεγχόμενη τεχνολογία.

Παράλληλα, στο «καντράν» των ερευνών βρίσκονται πλέον οι εταιρείες CCTV/βιντεοεπιτήρησης. Η μαζική διείσδυση κινεζικής κατασκευής συστημάτων παρακολούθησης σε δημόσιους χώρους και κρίσιμες υποδομές εξετάζεται (σε ολόκληρο, μάλιστα, τον ευρωπαϊκό χώρο) ως εν δυνάμει κίνδυνος για τη συλλογή οπτικών δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. Ορισμένοι από αυτούς τους φακέλους αφορούν σε εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες cloud και διαχείρισης κρίσιμων δεδομένων σε δημόσιους οργανισμούς. Οι Αμερικανοί θεωρούν ότι η Κίνα επιδιώκει την πλήρη χαρτογράφηση της ψηφιακής αρχιτεκτονικής της Ελλάδας.

Οι αρχές ασφαλείας εξετάζουν με ιδιαίτερη προσοχή τη λειτουργία τέτοιων συστημάτων σε ευαίσθητες κυβερνητικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Η ανησυχία εστιάζεται στην πιθανότητα ύπαρξης λογισμικού που επιτρέπει την απομακρυσμένη πρόσβαση ή τη μεταφορά δεδομένων εικόνας σε διακομιστές εκτός Ευρώπης.

Η εφαρμογή του αμερικανικού προτύπου NDAA (National Defense Authorization Act) στην Ευρώπη και την Ελλάδα αποτελεί πλέον κομβικό σημείο στην αναδιάρθρωση των συστημάτων ασφαλείας, καθώς η γεωπολιτική πίεση μεταφράζεται σε αυστηρούς τεχνικούς περιορισμούς . Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η τάση απομάκρυνσης από τον κινεζικό εξοπλισμό δεν βασίζεται μόνο στην αμερικανική νομοθεσία, αλλά ενισχύεται από την οδηγία NIS2 και την πρόσφατη πρόταση για τη νέα Πράξη για την Κυβερνοασφάλεια (Cybersecurity Act). Χώρες όπως η Μεγάλη Βρετανία, η Δανία και η Ολλανδία προχωρούν ήδη στην αποξήλωση καμερών από «ευαίσθητες τοποθεσίες», όπως υπουργεία, στρατιωτικές εγκαταστάσεις και κέντρα δεδομένων. 

Η χρήση κινεζικής τεχνολογίας σε δίκτυα επιτήρησης αποτελεί «μαλακό υπογάστριο» για την εθνική κυβερνοασφάλεια. Οι εξελίξεις το επόμενο διάστημα αναμένονται ραγδαίες, καθώς η Αθήνα καλείται να ευθυγραμμιστεί με τις οδηγίες για τον αποκλεισμό τεχνολογιών που κρίνονται ως απειλή για την ασφάλεια των δεδομένων.

Η γεωπολιτική διάσταση και ο ρόλος του ΝΑΤΟ

Η διαβίβαση αυτών των στοιχείων στο ΝΑΤΟ σηματοδοτεί την αναβάθμιση του κινδύνου. Η Συμμαχία αντιλαμβάνεται πλέον την Ελλάδα ως ένα από τα κρισιμότερα πεδία αντιπαράθεσης με την Κίνα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ομολογία του αξιωματικού για τη χρήση διαβαθμισμένου λογισμικού αποστολής πληροφοριών αφορά μόνο σε ένα σκέλος του κατασκοπευτικού θρίλερ, καθώς η έρευνα στρέφεται τώρα στο αν εταιρείες παρέχουν την τεχνική υποδομή για να διευκολύνουν τη δράση των κατασκόπων.

Η «επόμενη ημέρα» της σύλληψης στο Καβούρι αναμένεται να φέρει στο φως και άλλες πτυχές της κινεζικής διείσδυσης. Το αμερικανικό ενδιαφέρον παραμένει αμείωτο, καθώς οι Αμερικανοί επιδιώκουν να ξεριζώσουν κάθε ίχνος επιρροής που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια των νατοϊκών επικοινωνιών και υποδομών. Η μάχη για την κυβερνοασφάλεια στην Ελλάδα μόλις εισήλθε στην πιο σκληρή της φάση, με τις συλλήψεις και τις επιχειρηματικές «εκκαθαρίσεις» να αποτελούν πλέον μονόδρομο για τη διασφάλιση των εθνικών συμφερόντων.