Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Δημοσία δαπάνη η κηδεία της - Σε λαϊκό προσκύνημα η σορός της

Με απόφαση των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και Πολιτισμού, η κηδεία της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ θα τελεστεί δημοσία δαπάνη.

Η εξόδιος ακολουθία έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή, στις 13.00, στη Μητρόπολη Αθηνών. Θα προηγηθεί λαϊκό προσκύνημα.

Η ζωή και το έργο της

Η διακεκριμένη βυζαντινολόγος πέθανε τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026, σε ηλικία 99 ετών. Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ υπήρξε εμβληματική μορφή της ελληνικής και ευρωπαϊκής διανόησης και η πρώτη γυναίκα πρύτανης στη Σορβόνη, αφήνοντας πλούσιο συγγραφικό έργο για το Βυζάντιο.

Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Αυγούστου 1926 από μικρασιάτες γονείς. Ο πατέρας της, Νίκος Γλύκατζης, ήταν έμπορος και επιστάτης κτημάτων, ενώ η μητέρα της, Καλλιρρόη Ψαλτίδη, προερχόταν από εύπορη οικογένεια της Προύσας. Αποφοίτησε από το Δ΄ Γυμνάσιο Αθηνών και συνέχισε τις σπουδές της στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Κατά την Κατοχή, εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ και υπήρξε υπεύθυνη μαθητριών του Παγκρατίου υπό την καθοδήγηση του Χρήστου Πασαλάρη, ξεκινώντας έτσι ένα πολυσχιδές έργο κοινωνικής και πολιτιστικής δράσης.

Κατά τα Δεκεμβριανά, ακολούθησε τον ΕΛΑΣ Αθηνών, στην υποχώρηση του από την Αττική και επέστρεψε στον Βύρωνα μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας.

Την περίοδο του 1950, ενώ ήταν φοιτήτρια του πανεπιστημίου, εργάστηκε ως γνώστρια της γαλλικής γλώσσας στον κύκλο της βασίλισσας Φρειδερίκης.

Μετά την αποφοίτησή της από τη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ εργάστηκε ως ερευνήτρια στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών (1949-1953).

Εγκαταστάθηκε στο Παρίσι το 1953 για να συνεχίσει τις σπουδές της. Δύο χρόνια μετά την άφιξή της, διορίσθηκε στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (Γαλλία) (CNRS) και το 1964 έγινε διευθύντρια σπουδών του Κέντρου και το 1967 καθηγήτρια στη Σορβόννη.

Το 1966 έλαβε το δίπλωμα doctorat es lettres, με τη μελέτη της για το Βυζάντιο και τη θάλασσα, που εκδόθηκε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις της Γαλλίας (Byzance et la mer, Παρίσι: Presses universitaires de France). Διετέλεσε Διευθύντρια του Κέντρου Ιστορίας και Πολιτισμού του Βυζαντίου και της Χριστιανικής Αρχαιολογίας, έγινε Αντιπρύτανις (1970-1973) και το 1976, Πρύτανις στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (Paris I). Είναι η πρώτη γυναίκα Πρύτανης στην ιστορία των 700 χρόνων του Πανεπιστημίου της Σορβόννης αλλά και η πρώτη γυναίκα παγκοσμίως που είχε τέτοια θέση σε διεθνώς αναγνωρισμένο πανεπιστήμιο.

Εκεί γνώρισε τον σύζυγό της, τον Ζακ Αρβελέρ (1918–2010), που ήταν αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού της Γαλλίας και ο οποίος καταγόταν από μεγαλοαστική οικογένεια του Παρισιού. Με τον Ζακ Αρβελέρ απέκτησε μία κόρη, την Μαρί-Ελέν.