Στα «χαρακώματα» με το Υπ. Μεταφορών οι οδηγοί ταξί: Θύελλα αντιδράσεων στη διαβούλευση και στο βάθος...απεργίες διαρκείας

Εναν καταιγισμό σχολίων, τα οποία έφτασαν τα 1.037 με περισσότερα από 900 εξ αυτών να αφορούν τα ταξί, αλλά και ένα ανοιχτό μέτωπο μεταξύ των αυτοκινητιστών και της ηγεσίας του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών άφησε πίσω της η ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης για το ερανιστικό νομοσχέδιο.

Και μπορεί η πλατφόρμα να έκλεισε σχεδόν ταυτόχρονα με τις κινητοποιήσεις του κλάδου αυτήν την εβδομάδα, αλλά ο «πόλεμος» μεταξύ των δύο πλευρών φαίνεται ότι θα κρατήσει πολύ ακόμα παρά τον «εμφύλιο» που ξέσπασε και μεταξύ του σωματείου της Αθήνας με την Ομοσπονδία. Το ρήγμα μεταξύ του Συνδικάτου Αυτοκινητιστών Ταξί Αττικής (ΣΑΤΑ) και της ΠΟΕΙΑΤΑ είναι για άλλη μια φορά εμφανές παρά την ολιγοήμερη σύμπλευση των δύο μερών, τα οποία φαίνεται να τραβούν στο εξής διαφορετικούς δρόμους.

Το σύνολο των αυτοκινητιστών ταξί, πάντως, προχωρά αυτές τις μέρες σε ολιγοήμερη «ανακωχή» με διακοπή των κινητοποιήσεων έως ότου το υπουργείο παρουσιάσει την οριστική μορφή του νομοσχεδίου, την οποία θα καταθέσει τις επόμενες ημέρες προς ψήφιση στη Βουλή. Μένει ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο της απεργίας διαρκείας, η οποία έχει ήδη αποφασιστεί κατά τις ημέρες που το σχέδιο νόμου θα συζητείται στο κοινοβούλιο, εφόσον σε αυτό δεν έχουν συμπεριληφθεί οι αλλαγές που ζητά ο κλάδος. Άλλωστε και από τη χθεσινή συνάντηση του προέδρου του ΣΑΤΑ, Θύμιου Λυμπερόπουλου με τον εξ απορρήτων του Πρωθυπουργού, Θανάση Νέζη δεν βγήκε λευκός καπνός με τον συνδικαλιστή των ταξί να δηλώνει ότι ο κλάδος δεν έλαβε καμία γραπτή δέσμευση.

Το ΣΑΤΑ έχει ήδη ζητήσει ονομαστική ψηφοφορία στην Ολομέλεια, επιδιώκοντας να καταγραφεί δημόσια η στάση κάθε βουλευτή με την αντιπολίτευση να εμφανίζεται διατεθειμένη να στηρίξει το αίτημα, μετατρέποντας τη συζήτηση σε μετωπική πολιτική αντιπαράθεση.

Το υπουργείο, πάντως, δεν φαίνεται διατεθειμένο να αποσύρει το άρθρο 52 που αφορά τα ΕΙΧ με οδηγό και είναι αυτό που έχει ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων μεγαλύτερη και από αυτήν της υποχρεωτικής ηλεκτροκίνησης με τους αυτοκινητιστές να κάνουν λόγο για υποκλοπή έργου και μετατροπή του αντικειμένου των ΙΧ σε αστική μεταφορά χωρίς τις υποχρεώσεις και τους περιορισμούς του ταξί.

Αντιθέτως, χρησιμοποιώντας ...καρότο και μαστίγιο προετοιμάζει αφενός τον δεύτερο κύκλο της δράσης «Πράσινα Ταξί», ενώ παράλληλα προαναγγέλλει «σαφάρι» ελέγχων από την ΑΑΔΕ για τα αδήλωτα πραγματικά ποσά στις αγοραπωλησίες αδειών, μία πρακτική που στο βαθμό που υπάρχει προφανέστατα δεν έχει επαρκώς αντιμετωπιστεί από την ίδια την Πολιτεία μέχρι τώρα.

Το αρμόδιο υπουργείο φαίνεται ωστόσο ότι ανέκτησε τον κοινό βηματισμό του με την ΠΟΕΙΑΤΑ. Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας, Λευτέρης Πετράκης, μετά τη συνάντησή του με τον αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών Κωνσταντίνο Κυρανάκη την Πέμπτη, περιέγραψε ένα «καλό κλίμα» διαλόγου και μετέφερε τη δέσμευση του υπουργού ότι πριν την κατάθεση του τελικού κειμένου θα προηγηθεί νέα συνάντηση και ενημέρωση του προεδρείου για το περιεχόμενο του νομοσχεδίου.

«Ο υπουργός ακούει και είναι σε θέση να δώσει λύσεις και να βοηθήσει τον κλάδο», ανέφερε σε διαδικτυακό μήνυμά του ο κ. Πετράκης ξεκαθαρίζοντας ότι «η κυβέρνηση κάνει τη δουλειά της κι εμείς ως υπεύθυνοι συνδικαλιστές κανουμε τη δική μας. Έχουμε να προασπίσουμε τα συμφέροντα όλων των ταξιτζήδων και παρακαλώ να αφήσουμε στην άκρη πολιτικές σκοπιμότητες, ίντριγκες και προσωπικά συμφέροντα που κάποιοι επικαλούνται καθημερινά στον δημόσιο λόγο». Προσέθεσε ότι η Ομοσπονδία δεν αποχωρεί από το τραπέζι του διαλόγου με οποιαδήποτε κυβέρνηση.

Το μήνυμα του κ. Πετράκη ερμηνεύτηκε από το ΣΑΤΑ ως υπερβολικά συμβιβαστικό με αποτέλεσμα να κοινοποιηθεί και στη δική του σελίδα χαρακτηρίζοντας μάλιστα τον κ. Πετράκη ως «Δούρειο Ιππο του κ. Κυρανάκη» και ανεβάζοντας για άλλη μια φορά το θερμόμετρο μεταξύ των δύο σωματείων στα ύψη.

Ο κ. Λυμπερόπουλος χθες, κατηγόρησε για άλλη μια φορά την κυβέρνηση ότι επιχειρεί να μεταβάλει τους όρους του ανταγωνισμού υπέρ των μεγάλων εταιρειών ενοικιαζομένων οχημάτων και ψηφιακών πλατφορμών, εις βάρος των επαγγελματιών ταξί προαναγγέλλοντας σύγκρουση μέχρι τέλους σε περίπτωση που δεν αποσυρθούν οι κρίσιμες διατάξεις, ενώ αυτοκινητιστές προειδοποιούσαν ακόμα και με κινητοποιήσεις και αποκλεισμούς λιμανιών και αεροδρομίων και κατά τη θερινή σεζόν εφόσον το νομοσχέδιο ψηφιστεί στη σημερινή του μορφή.

Ένα από τα πλέον ακανθώδη σημεία για τους αυτοκινητιστές αφορά τις ρυθμίσεις για το ποινικό μητρώο. Το υπουργείο εμφανίζεται αποφασισμένο να μην κάνει πίσω, υποστηρίζοντας ότι η αυστηροποίηση των προϋποθέσεων αποτελεί ζήτημα προστασίας του επιβατικού κοινού. Ωστόσο ο κ. Λυμπερόπουλος εκτίμησε ότι οι διατάξεις μπορεί να οδηγήσουν εκτός επαγγέλματος περισσότερους από 2.500 οδηγούς.

Σε ό,τι αφορά το κόμιστρο ο κ. Κυρανάκης σε τηλεοπτική του εμφάνιση ξεκαθάρισε ότι δεν εξετάζεται αύξηση. «Το κόμιστρο είναι φθηνό και θέλουμε να παραμείνει φθηνό», σημείωσε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο εξέτασης στοχευμένων φορολογικών ελαφρύνσεων αντί για επιβάρυνση των επιβατών.

Ο αν. υπουργός επέμεινε απαγόρευση της πρόσβασης των ταξί στις λεωφορειολωρίδες, μέτρο που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Ως αντιστάθμισμα άφησε ανοιχτό παράθυρο για την εξέταση ρύθμισης που θα απαλλάσσει τους αυτοκινητιστές από την προσμέτρηση των σχετικών παραβάσεων στο point system, ώστε να μην κινδυνεύουν οι οδηγοί με αφαίρεση διπλώματος και αδυναμία να εργαστούν.

Νέος κύκλος «Πράσινα Ταξί»

Σε μια προσπάθεια να καμφθούν οι σφοδρές αντιδράσεις για την υποχρεωτική μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση που οι αυτοκινητιστές έχουν χαρακτηρίσει βίαιη, το υπουργείο ετοιμάζεται να βγάλει στον αέρα την άνοιξη τον δεύτερο κύκλο του προγράμματος επιδοτήσεων για την αγορά ηλεκτρικού οχήματος «Πράσινα Ταξί».

Υπενθυμίζεται ότι βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας ήδη από την 1η Ιανουαρίου 2026, τα νέα ταξί που ταξινομούνται στην Αττική και στη Θεσσαλονίκη θα πρέπει να είναι μηδενικών εκπομπών. Το υπουργείο υποστηρίζει ότι για το πρώτο έτος η υποχρέωση αφορά μόλις 274 οχήματα, λιγότερο από το 1% του στόλου, και ότι εξαιρούνται όσοι βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση.

Στο υπουργείο, πάντως, ύστερα από την αποτυχία του πρώτου κύκλου του προγράμματος και τα ισχνά αποτελέσματά του, φαίνεται ότι ...έπαθαν και έμαθαν αλλάζοντας πλέον τον μηχανισμό επιδότησης ώστε αυτή να μπορεί να δοθεί ως προκαταβολή για την αγορά οχήματος.

Αυτές τις μέρες δημοσιεύτηκε το αίτημα απευθείας ανάθεσης για την ανάπτυξη και υποστήριξη του νέου Πληροφοριακού Συστήματος της δράσης, με προϋπολογισμό 30.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ με το υπουργείο να υπογραμμίζει ότι η ταχεία ενεργοποίηση του δεύτερου κύκλου είναι αναγκαία για να καλυφθούν οι επαγγελματίες που φέτος υποχρεούνται να αντικαταστήσουν τα παλιά οχήματα λόγω ηλικίας.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το νέο πληροφοριακό σύστημα θα παραδοθεί για δοκιμαστική λειτουργία έως τις 17 Απριλίου 2026, με τη δοκιμαστική περίοδο να διαρκεί έως τις 30 Απριλίου. Κατά το διάστημα αυτό θα πραγματοποιηθούν οι απαραίτητοι έλεγχοι και οι δοκιμές για να διασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση σε πλήρη παραγωγική λειτουργία και η περίοδος εγγύησης καλής λειτουργίας, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν ολοκληρωθεί όλες οι απαιτούμενες αδειοδοτήσεις και διαλειτουργικότητες.

Η βασική καινοτομία του δεύτερου κύκλου αφορά τον τρόπο χορήγησης της επιδότησης. Σε αντίθεση με την πρώτη φάση, όπου οι επαγγελματίες έπρεπε να διαθέτουν ίδια ρευστότητα και να αποζημιώνονται εκ των υστέρων, πλέον το ποσό των 20.000 ευρώ θα είναι άμεσα διαθέσιμο μέσω ενός μηχανισμού escrow.

Η διαδικασία θα περιλαμβάνει δέκα βασικά στάδια: ο ενδιαφερόμενος θα εισέρχεται στην πλατφόρμα χρησιμοποιώντας τους κωδικούς Taxisnet, θα δηλώνει την πινακίδα του Ε.Δ.Χ. ταξί και μέσω του συστήματος «Σώρευσης» θα ελέγχεται το ύψος των κρατικών ενισχύσεων που έχει ήδη λάβει το συγκεκριμένο ΑΦΜ. Ακολούθως θα συμπληρώνει τα απαραίτητα στοιχεία, θα αναρτά τα δικαιολογητικά και θα αποδέχεται τους όρους της δράσης.

Με την έγκριση της αίτησης, θα εκδίδεται ένα μοναδικό voucher που αντιστοιχεί στο όχημα. Σε περιπτώσεις συγκυριότητας, το voucher θα αφορά όλα τα ΑΦΜ των συνιδιοκτητών. Ο δικαιούχος θα απευθύνεται στον επιλεγμένο προμηθευτή, ο οποίος θα δημιουργεί escrow account στην πλατφόρμα Gobeyondpayments και θα «φορτώνει» το voucher. Το ποσό θα δεσμεύεται από την Οικονομική Υπηρεσία του υπουργείου και την Τράπεζα της Ελλάδος, και μετά την ολοκλήρωση της αγοράς ή μίσθωσης και τον έλεγχο των δικαιολογητικών, θα αποδεσμεύεται. Οποιαδήποτε ενστάσεις ή ερωτήματα θα διαχειρίζονται ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας support.gov.gr.

Στην τρέχουσα φάση, έχουν διατεθεί 8 εκατ. ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ποσό που επαρκεί για περίπου 400 επιδοτήσεις. Από αυτές, καλύπτονται άμεσα οι περίπου 280 ιδιοκτήτες ταξί που υποχρεούνται φέτος σε αντικατάσταση των οχημάτων τους λόγω ηλικίας (15 ή 18 έτη). Οι πόροι που θα απομείνουν θα κατευθυνθούν πιθανότατα προς επαγγελματίες που θα χρειαστεί να αντικαταστήσουν το όχημά τους το επόμενο έτος, αν και οριστικές αποφάσεις δεν έχουν ληφθεί ακόμα.

Παράλληλα, το υπουργείο εξετάζει την αξιοποίηση πρόσθετων χρηματοδοτικών πηγών, όπως το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με στόχο η δράση να συνεχιστεί και να φτάσει συνολικά σε 3.000 επιδοτήσεις των 20.000 ευρώ έως το 2032, ενισχύοντας τη σταδιακή μετάβαση του κλάδου στην ηλεκτροκίνηση.

Έλεγχοι στις άδειες και αγορά μεταβιβάσεων

Στο μεταξύ, όπως ανέφερε την Πέμπτη ο κ. Κυρανάκης, θα ακολουθήσουν εκτεταμένοι έλεγχοι από την ΑΑΔΕ στις μεταβιβάσεις αδειών, με τον αν. Υπουργό να υποστηρίζει ότι δηλώνονται μεταβιβάσεις ύψους 5.000 ευρώ, όταν οι πραγματικές τιμές φθάνουν έως και τις 150.000 ευρώ.

Παράλληλα, ανέφερε ότι εξετάζεται η θέσπιση «λογικού πλαφόν» στα ενοίκια αδειών, με το επιχείρημα ότι πρέπει να προστατευθούν οι οδηγοί που μισθώνουν άδεια και επιβαρύνονται με υψηλά μηνιαία κόστη.

Αντίδραση στο νομοσχέδιο και από τη Freenow by Lyft

Στη διαβούλευση του νομοσχεδίου, έντονες αντιδράσεις καταγράφηκαν και από την Freenow by Lyft, η οποία αποτελεί και τον μεγαλύτερο «παίκτη» σε επίπεδο πλατφορμών. Μία από τις βασικές ενστάσεις της εταιρείας αφορά το ζήτημα της φορολόγησης και την απόδοση του ΦΠΑ 24% στην Ελλάδα.

Η πρακτική αυτή φαίνεται ότι δεν ακολουθείται από το σύνολο της αγοράς με βασικό επιχείρημα ότι η υπηρεσία διαμεσολάβησης παρέχεται από άλλο κράτος - μέλος δεδομένου ότι το νομοθετικό πλαίσιο παραμένει θολό.

Ωστόσο, στην ελληνική αγορά οι πλατφόρμες διαθέτουν γραφεία, απασχολούν προσωπικό, λειτουργούν κέντρα υποστήριξης οδηγών και υλοποιούν εμπορικές καμπάνιες που επηρεάζουν άμεσα τη διαμόρφωση της τελικής τιμής μέσω εκπτώσεων και δυναμικής τιμολόγησης. Επιβάτης, οδηγός και διαδρομή βρίσκονται στην Ελλάδα, γεγονός που ενισχύει το επιχείρημα ότι η δραστηριότητα έχει ουσιαστικό τόπο παροχής εντός της χώρας.

Η Freenow by Lyft εκφράζει και την έντονη ανησυχία της για την κατάργηση της υποχρέωσης «return to garage» για τα Ε.Ι.Χ. με οδηγό σε Αττική και Θεσσαλονίκη. Μέχρι σήμερα, τα οχήματα όφειλαν να επιστρέφουν στην έδρα τους εφόσον δεν είχαν προκράτηση. Με τη νέα ρύθμιση, θα μπορούν να παραμένουν στον αστικό ιστό αναμένοντας την επόμενη κλήση.

Η πρακτική συνέπεια - επισημαίνουν - είναι ότι βαν 6 - 9 θέσεων θα κινούνται διαρκώς χωρίς επιβάτη ή θα σταθμεύουν σε περιοχές υψηλής ζήτησης, δημιουργώντας μια «κινητή πιάτσα» χωρίς τους περιορισμούς που ισχύουν για τα ταξί. Σε πόλεις με ήδη επιβαρυμένο κυκλοφοριακό φορτίο, η αύξηση οχημάτων που αναζητούν πελάτη ενδέχεται να εντείνει τη συμφόρηση σε κεντρικούς άξονες, τουριστικές ζώνες και κόμβους μεταφορών.

Αναφορικά με την ελάχιστη χρέωση που πέφτει στα 50 ευρώ για τα ηλεκτρικά Ε.Ι.Χ., η εταιρεία κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για δημιουργία συνθηκών υπερπροσφοράς υπογραμμίζοντας ότι η ρύθμιση δεν συνοδεύεται από πληθυσμιακά κριτήρια, ανώτατο αριθμό αδειών ανα Περιφέρεια ή Δήμο(caps) και γεωγραφικό σχεδιασμό ανά περιοχή, την ώρα για τα ταξί υφίστανται πληθυσμιακές αναλογίες και περιορισμοί.