Στη λίμνη Μαραθώνα εξαφανίστηκε το νησί και στην Υλίκη χάνεται το νερό

Τα βαρομετρικά χαμηλά διαδέχονται αδιάκοπα το ένα το άλλο, με το ύψος των συνολικών βροχοπτώσεων να είναι από τα υψηλότερα της 10ετίας. Σύμφωνα με τα δελτία της ΕΥΔΑΠ οι ταμιευτήρες κατάφεραν να ανακάμψουν από τα ιστορικά χαμηλά, σε σημείο που στον Μαραθώνα εξαφανίστηκε η ξερονησίδα που είχε εμφανιστεί στις αρχές του 2025, ο Μόρνος διπλασίασε τα αποθέματά του από τον περασμένο Οκτώβριο, ο Ευήνος έχει αγγίξει τα ιστορικά υψηλά του, αλλά υπάρχει και η λίμνη Υλίκη που δεν ακολουθεί ανάλογη πορεία και τα αποθέματά της παραμένουν κοντά στα ιστορικά χαμηλά.

Νησίδα συναγερμού

Στον Μαραθώνα, η ξερονησίδα που εμφανίστηκε τον Φεβρουάριο του 2025, όταν οι τιμές των αποθεμάτων έπεσαν κάτω από τα 22.000.000 κυβικά μέτρα (m³) νερού, έχει πλέον εξαφανιστεί κάτω από τη στάθμη των υδάτων. Μετά το πέρασμα του βαρομετρικού χαμηλού «Harry» το τριήμερο 20-22 Ιανουαρίου, η λίμνη συγκέντρωσε περισσότερα από 5.000.000 m³ μέσα σε δύο 24ωρα, σημειώνοντας μάλιστα ρεκόρ ακόμα και σε σύγκριση με τη «Μήδεια» και την «Ελπίδα», που είχαν μεγάλα ύψη χιονοπτώσεων. Όπως έχουν δηλώσει παράγοντες της ΕΥΔΑΠ, η ύπαρξη της νησίδας είναι ένα είδος συναγερμού ότι τα νερά βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα, αλλά πλέον αυτός ο κίνδυνος επί του παρόντος δεν υπάρχει...

Φλερτ με τα 30.000.000

Ο Μαραθώνας στις 28/02/2025 είχε 19.855.000 m³ νερού, ενώ στις 20/02/2026 είχε 28.454.000 m³. Πρόκειται για τις υψηλότερες τιμές της δεκαετίας και φλερτάρει με το φράγμα των 30.000.000 m³. Αλλά και αυτή η ποσότητα δεν θεωρείται κάτι ιδιαίτερο, καθώς επαρκεί για τις ανάγκες της Αθήνας για περίπου 15 ημέρες.

Βαθιά ανάσα αλλά όχι εφησυχασμός

Επομένως, το μεγάλο ενδιαφέρον στρέφεται στους άλλους μεγάλους ταμιευτήρες. Με δεδομένο πως ο Μόρνος έχει ανακάμψει και έχει διπλασιάσει τα αποθέματά του σε σχέση με τον Οκτώβριο του 2025, εντούτοις δεν είναι ακόμα σε θέση να αντέξει μια πιθανή ανομβρία όπως είχαμε το 2025. Ο Μόρνος στις 20/02/2026 είχε 382.836.000 m³, όταν στις 20/10/2025 είχε 159.142.000 m³ και, σύμφωνα με παράγοντες της ΕΥΔΑΠ, θα πρέπει να υπερβεί τα 600.000.000 κυβικά μέτρα για να υπάρξει ασφάλεια. Εκφράζουν όμως την αισιοδοξία τους, επειδή και ο Φεβρουάριος ήταν πολύ παραγωγικός μήνας και ακόμα καλύτερος από τον Ιανουάριο του 2026.

Ανησυχία για την Υλίκη

Ωστόσο, ανησυχία συνεχίζει να προκαλεί η περίπτωση της Υλίκης. Οι τιμές των αποθεμάτων δημιουργούν εύλογα ερωτήματα. Παρότι καταγράφηκαν ισχυρές και εκτεταμένες βροχοπτώσεις, η στάθμη της δεν αυξήθηκε όσο θα περίμενε κανείς. Στις 20/10/2025 είχε 158.336.000 κυβικά μέτρα νερού και στις 20/02/2026 βρίσκεται στα ίδια επίπεδα, με 159.668.000 m³.

«Αυτό είναι ένα πολύ ανησυχητικό στοιχείο. Δεν σημαίνει ότι όσο νερό υπολογίζουμε στις βροχές, τόσο νερό θα έχουμε και στους ταμιευτήρες. Ειδικά η Υλίκη είναι μια πολύ ιδιαίτερη περίπτωση», λέει στο ethnos.gr ο υδρογεωλόγος – πολιτικός μηχανικός Γιώργος Δήμας.

Τονίζει μάλιστα πως θα πρέπει να ληφθούν υπ’ όψη πολλοί παράγοντες και σημειώνει: «Σημασία δεν έχει πού έπεσε η βροχή γενικά, αλλά αν έπεσε στη λεκάνη απορροής που τροφοδοτεί τη λίμνη, δηλαδή κυρίως στη Βοιωτία και στον Βοιωτικό Κηφισό. Αν οι έντονες καταιγίδες σημειώθηκαν στην Αττική ή σε άλλες περιοχές που δεν συνδέονται υδρολογικά με την Υλίκη, τότε η συμβολή τους στη λίμνη ήταν περιορισμένη.

Χάνεται το νερό στην Υλίκη

Παράλληλα, μετά από διαδοχικά έτη ξηρασίας, το έδαφος της περιοχής λειτουργεί σαν «σφουγγάρι». Ένα μεγάλο μέρος του νερού απορροφάται πρώτα για την αναπλήρωση των υπόγειων υδροφορέων, πριν αρχίσει να δημιουργείται ουσιαστική επιφανειακή απορροή προς τη λίμνη. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και μεγάλες βροχές δεν μεταφράζονται άμεσα σε άνοδο της στάθμης».

Όπως τονίζει ο Γιώργος Δήμας, στην Υλίκη υπάρχει άναρχο και εκτεταμένο σύστημα άρδευσης αλλά και απώλειας νερού και εξηγεί: «Η γεωλογία της περιοχής επηρεάζει τη συμπεριφορά της λίμνης. Η Υλίκη βρίσκεται σε καρστικό περιβάλλον με ασβεστολιθικά πετρώματα, γεγονός που επιτρέπει φυσικές υπόγειες διαφυγές νερού, και κάτι τέτοιο έχουμε δει και με τη διαφυγή εκατομμυρίων κυβικών προς τη θάλασσα του Ευβοϊκού. Δεν πρόκειται για απολύτως στεγανό ταμιευτήρα, όπως ο Μόρνος, και επομένως μέρος των εισροών είναι αποδεδειγμένο πως χάνεται προς γνωστά και άγνωστα υπόγεια συστήματα. Επίσης, από την Υλίκη αρδεύονται τεράστιες καλλιεργήσιμες εκτάσεις και κανείς δεν μπορεί να υπολογίσει με βεβαιότητα πόσο νερό δαπανάται προς αυτή την κατεύθυνση. Και κάτι τελευταίο και σημαντικό. Βέβαια αυτή την περίοδο δεν υπάρχει επιβάρυνση από την άρδευση αλλά όσο θα μπαίνουμε προς το καλοκαίρι το πρόβλημα θα γίνει μεγαλύτερο».

Όπως λέει ο Γιώργος Δήμας, γενικά στην περιοχή της Υλίκης δεν είχαμε ισχυρές βροχοπτώσεις ανάλογες με αυτές που καταγράφηκαν στην Αττική ή στη δυτική Ελλάδα και πως «…δεν μετρά μόνο το συνολικό ύψος βροχής αλλά και ο τρόπος κατανομής της στον χρόνο. Οι έντονες καταιγίδες μικρής διάρκειας δεν έχουν την ίδια αποτελεσματικότητα με παρατεταμένες, ήπιες βροχοπτώσεις ή με σταδιακή τήξη χιονιού, που τροφοδοτεί αργά και σταθερά τα υδρολογικά συστήματα».