«Φορτίζω Παντού»: Λίφτινγκ στο πρόγραμμα και εθνική χρηματοδότηση μετά το «διαζύγιο» με το Ταμείο Ανάκαμψης

Επανεκκίνηση του προγράμματος «Φορτίζω Παντού» για την εγκατάσταση και δημοσίως προσβάσιμων φορτιστών ηλεκτρικών οχημάτων επιχειρεί το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ύστερα από τις καθυστερήσεις στην ανάπτυξη του δικτύου που επέβαλαν τελικώς και την απένταξή του από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Πλέον η ανάπτυξη του δικτύου δημόσιων φορτιστών ηλεκτρικών οχημάτων στη χώρα με την κοινή υπουργική απόφαση των συναρμόδιων υπουργείων επιχειρεί να προσαρμόσει το πρόγραμμα στα δεδομένα της αγοράς και στους χαμηλότερους ρυθμούς υλοποίησης που καταγράφηκαν τα προηγούμενα χρόνια. Η νέα ρύθμιση μεταβάλλει τη χρηματοδοτική βάση, περιορίζει το οικονομικό αντικείμενο και επεκτείνει τα χρονοδιαγράμματα, σηματοδοτώντας μια δεύτερη προσπάθεια ενεργοποίησης των επενδύσεων στην ηλεκτροκίνηση.

Και τυπικώς το πρόγραμμα απεξαρτάται οριστικά από το Ταμείο Ανάκαμψης με τις σχετικές αναφορές στο πρόγραμμα «Ελλάδα 2.0» και στη χρηματοδότηση μέσω NextGenerationEU να αφαιρούνται από τη νέα προκήρυξη και το έργο να περνά πλέον σε καθαρά εθνική χρηματοδότηση μέσω του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2021 - 2025.

Ο αρχικός σχεδιασμός και η πραγματική πρόοδος

Ο συνολικός προϋπολογισμός διαμορφώνεται πλέον στα 40 εκατ. ευρώ, έναντι περίπου 80 εκατ. ευρώ που προβλέπονταν στον αρχικό σχεδιασμό. Η αναθεώρηση συνδέεται άμεσα με τη γενικότερη ανακατεύθυνση πόρων της ηλεκτροκίνησης που είχε προηγηθεί προς έργα με ταχύτερη υλοποίηση, όπως η προμήθεια ηλεκτρικών λεωφορείων για τις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας, ενώ αντίστοιχα προγράμματα, όπως εκείνο για τα «Πράσινα Ταξί», με τα οποία επιδοτήθηκαν μόλις 158 ταξί, ομοίως αφαιρέθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης και βρίσκονται επίσης υπό ανασχεδιασμό.

Και η νέα δομή της δράσης «Φορτίζω Παντού» κατανέμει τα διαθέσιμα κονδύλια σε δύο διακριτές κατηγορίες και συγκεκριμένα σε έργα που υλοποιούνται σε χώρους αρμοδιότητας δήμων και εγκαταστάσεις σε λοιπούς δημόσια προσβάσιμους χώρους εκτός αρμοδιότητας ΟΤΑ, επιλογή η οποία φαίνεται να ενισχύει τη συμμετοχή ιδιωτικών επενδυτών.

Η αρχική στόχευση του «Φορτίζω Παντού» προέβλεπε την εγκατάσταση 8.000 δημοσίως προσβάσιμων φορτιστών σε ολόκληρη τη χώρα. Ωστόσο, τα στοιχεία εφαρμογής δείχνουν ότι μέχρι τις αρχές Φεβρουαρίου 2026 είχαν εγκριθεί 324 αιτήσεις που αντιστοιχούν σε 2.358 σημεία φόρτισης, αναδεικνύοντας την απόκλιση μεταξύ σχεδιασμού και πραγματικής προόδου με την ωρίμανση των σχετικών επενδύσεων να αποδεικνύεται βραδύτερη του αναμενόμενου.

Σύμφωνα με το Μητρώο Υποδομών και Φορέων Αγοράς Ηλεκτροκίνησης, σήμερα λειτουργούν 8.796 σημεία φόρτισης σε 3.743 τοποθεσίες πανελλαδικά, με τη γεωγραφική κατανομή να παραμένει άνιση και τη μεγαλύτερη συγκέντρωση να εντοπίζεται στην Αττική.

Η υπουργική απόφαση εισάγει επίσης δυνατότητα αναπροσαρμογής της κατανομής πόρων ανά περιφέρεια, ανάλογα με την απορρόφηση και το επενδυτικό ενδιαφέρον, επιτρέποντας την κατεύθυνση κονδυλίων σε περιοχές όπου τα έργα προχωρούν ταχύτερα.

Παράλληλα, αναθεωρούνται τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης, με την ολοκλήρωση των έργων να μετατίθεται έως το τέλος του 2026 για εγκαταστάσεις εκτός δήμων και έως τα μέσα του 2027 για δημοτικές παρεμβάσεις, ενώ η τελική εκταμίευση ενισχύσεων μπορεί να πραγματοποιηθεί έως το 2028.

Η μετάβαση σε εθνική χρηματοδότηση επιφέρει και διοικητικές αλλαγές, καθώς καταργούνται ορισμένες υποχρεώσεις συμμόρφωσης που συνδέονταν με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης. Η χρηματοδότηση των έργων θα διεκπεραιώνεται πλέον μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών προς το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, με στόχο την επιτάχυνση των διαδικασιών πληρωμής.

Την ίδια στιγμή, η Τοπική Αυτοδιοίκηση εκφράζει προβληματισμό για τον περιορισμένο ρόλο των δήμων, επισημαίνοντας ότι και με το υπό κατάθεση ερανιστικό νομοσχέδιο του υπουργείου καθίστανται κυρίως υπεύθυνοι μόνο για διαδικαστικά στάδια, χωρίς ουσιαστική συμμετοχή στη λειτουργία και στα οικονομικά οφέλη των υποδομών φόρτισης, ενώ η υποχρέωση συνεχούς επικαιροποίησης των σχεδίων χωροθέτησης εξακολουθεί να δημιουργεί πρόσθετο διοικητικό φόρτο.