Σε ακρόαση, 17 μήνες μετά, ΟΣΕ και Hellenic Train για τον Προαστιακό που μπήκε στη γραμμή του Μετρό

Σε ακρόαση, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 9 Μαρτίου, καλεί η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) τον ΟΣΕ και τη Hellenic Train για το σοβαρότατο περιστατικό ασφαλείας που είχε συμβεί τον Οκτώβριο του 2024 όταν συρμός του Προαστιακού Σιδηροδρόμου λίγο έλειψε να οδηγηθεί στη σήραγγα του μετρό εξαιτίας λανθασμένης χάραξης από τον σταθμάρχη τηλεδιοίκησης.

Οι δύο εταιρείες καλούνται να δώσουν εξηγήσεις για το συμβάν 17 μήνες μετά και ενώ το πόρισμα από τη Μονάδα Ασφαλείας της Αρχής είχε εκδοθεί ακριβώς έναν χρόνο πριν, τον Μάρτιο του 2025. Το πόρισμα - καταπέλτης, το οποίο καταλογίζει ευθύνη και στους δύο φορείς επιβεβαιώνει απολύτως ότι τα ελληνικά τρένα εξακολουθούσαν να κινούνται σε ράγες αβεβαιότητας ακόμα και μετά την τραγωδία των Τεμπών με τα 57 θύματα με επαναλαμβανόμενα περιστατικά ασφαλείας.

9 Οκτωβρίου 2024: 1,5 χρόνο μετά τα Τέμπη, συρμός του Προαστιακού σε λάθος γραμμή

Αποτέλεσμα ήταν στις 9 Οκτωβρίου 2024 συρμός του Προαστιακού να οδηγηθεί σε λάθος γραμμή στην περιοχή της Δουκίσσης Πλακεντίας. Συγκεκριμένα, όπως είχε γράψει τότε το «ethnos.gr», ο εν λόγω συρμός αντί να κατευθυνθεί προς τη γραμμή που οδηγεί στον σταθμό Λιοσίων, οδηγήθηκε στη γραμμή του μετρό που εξυπηρετεί τον αερολιμένα. Το συμβάν είχε καταγγελθεί τότε στη ΡΑΣ από την Πανελλήνια Ένωση Προσωπικού Έλξης (ΠΕΠΕ) που εκπροσωπεί τους μηχανοδηγούς, προκαλώντας την έναρξη αυτεπάγγελτης έρευνας από τη Μονάδα Ασφάλειας Σιδηροδρόμων και Διαλειτουργικότητας της Αρχής.

Η ΡΑΣ αναφέρει ξεκάθαρα στην απόφασή της ότι κινήθηκε αυτεπάγγελτα εξαιτίας της σοβαρότητας του συμβάντος, επιβεβαιώνοντας ότι πράγματι η αμαξοστοιχία είχε βρεθεί στη γραμμή του μετρό. Η Αρχή αναφέρει συγκεκριμένα ότι «συνεκτιμώντας τη σοβαρότητα και ιδιαιτερότητα του σιδηροδρομικού συμβάντος της 9.10.2024 στην περιοχή της Δουκίσσης Πλακεντίας σχετικά με την είσοδο της αμαξοστοιχίας 4245/Κάντζα-Λιόσια στη γραμμή του μετρό (ΣΣ Πλακεντίας) και όχι προς ΣΣ Λιοσίων», αποφάσισε τη διεξαγωγή αυτεπάγγελτης έρευνας, «αναφορικά με τη λανθασμένη χάραξη της ειρημένης αμαξοστοιχίας».

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η βραδεία διαδικασία διερεύνησης, η οποία οδήγησε στην κλήση σε ακρόαση σήμερα, σχεδόν 1,5 χρόνο μετά το συμβάν, βρίσκει μεν τον σταθμάρχη που προέβη στη λανθασμένη χάραξη εκτός ΟΣΕ καθώς έχει απομακρυνθεί από τον Οργανισμό, αφού όμως στο μεταξύ - και περίπου ένα έτος μετά το συμβάν στη Δουκίσσης Πλακεντίας - είχε προβεί ξανά σε λανθασμένη χάραξη δρομολογίου πρωταγωνιστώντας σε ένα ακόμα περιστατικό ασφαλείας. Αρχικά ο σταθμάρχης είχε τεθεί σε διαθεσιμότητα με πηγές του ΟΣΕ να διαβεβαιώνουν ότι θα επανεκπαιδευόταν. Προφανώς στη συνέχεια επανήλθε στα καθήκοντά του ενώ μεταξύ των εργαζομένων φημολογείται ότι είχε συγγενική σχέση με υψηλόβαθμο στέλεχος του Οργανισμού.

Το δεύτερο συμβάν αφορούσε επίσης συρμό του Προαστιακού, ο οποίος επιστρέφοντας από το Κιάτο εξαιτίας λανθασμένης χάραξης αφού πέρασε το ΣΚΑ (Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών), αντί να κατευθυνθεί στη γραμμή που οδηγεί και εξυπηρετεί τις αποβάθρες στον σταθμό των Αγίων Αναργύρων, οδηγήθηκε στη γραμμή που πάει ευθεία για Αθήνα και δεν προσεγγίζει αποβάθρες.

Ο μηχανοδηγός πλησιάζοντας το κλειδί της αλλαγής αντιλήφθηκε το πρόβλημα, σταμάτησε και με οπισθοπορεία επέστρεψε στον σταθμό αφού ενημέρωσε το Κέντρο Ελέγχου Κυκλοφορίας.

Ευθύνες και στις δύο πλευρές

Σύμφωνα, πάντως, με το πόρισμα της ΡΑΣ για το περιστατικό του Οκτωβριου του 2024 στη Δουκίσσης Πλακεντίας, οι ευθύνες μοιράζονται τόσο στον σταθμάρχη όσο και στους μηχανοδηγούς.

Σε ό,τι αφορά τον ΟΣΕ, η ΡΑΣ εντοπίζει σοβαρές παραβάσεις του Γενικού Κανονισμού Κίνησης ως προς τον χειρισμό των αλλαγών τροχιάς και τη ρύθμιση της εξόδου ή διέλευσης αμαξοστοιχιών από σταθμούς. Οι παραβάσεις αυτές συνδέονται και με το Σύστημα Διαχείρισης Ασφάλειας του ΟΣΕ, το οποίο αφορά τη διεξαγωγή της κυκλοφορίας και τη διευθέτηση των αλλαγών τροχιάς. Σύμφωνα με το πόρισμα, «ο κεντρικός χειριστής κυκλοφορίας δεν φρόντισε (στις 9.10.2024) ως όφειλε για την ομαλή διεξαγωγή της κυκλοφορίας και τις απαραίτητες διευθετήσεις αλλαγών τροχιάς, αφού, προέβη σε λανθασμένη χάραξη διαδρομής της αμαξοστοιχίας 4245 (ΣΣ Κάντζας - ΣΣ Λιοσίων)».

Παράλληλα, η ΡΑΣ καταλογίζει παραβάσεις και στη Hellenic Train σε σχέση με τη λειτουργία και τη συμπεριφορά του πληρώματος της αμαξοστοιχίας. Συγκεκριμένα, διαπιστώνεται παράβαση των υποχρεώσεων των μηχανοδηγών σε σχέση με τις ενδείξεις σημάτων και τη στελέχωση των κινητήριων μονάδων, αλλά και παραβάσεις που σχετίζονται με την πρόληψη κινδύνου.

Οπως αναφέρεται στο πόρισμα, ο μηχανοδηγός που βρισκόταν στον εμπρόσθιο θάλαμο της αμαξοστοιχίας υπερέβη ερυθρό σηματοδότη χωρίς εντολή σταθμάρχη, ενώ δεν επικοινώνησε μαζί του ούτε όταν αντιλήφθηκε τη λανθασμένη χάραξη. Συγκεκριμένα σημειώνεται ότι, «δεν προέβη αφενός μεν, σε άμεση στάθμευση της αμαξοστοιχίας όταν αντιλήφθηκε ότι ακολουθεί διαφορετική πορεία από αυτή που του είχε υποδειχθεί μέσω σημάτων ή Δελτίων ή διαφορετική από αυτή που αντιστοιχεί στο δρομολόγιο της αμαξοστοιχίας, και αφετέρου, στην προβλεπόμενη από τις διατάξεις του οικείου ΣΔΑ επικοινωνία με τον σταθμάρχη ή τον κεντρικό χειριστή κυκλοφορίας».

Επίσης εντοπίζεται παράβαση αναφορικά με τη στελέχωση της κινητήριας μονάδας, καθώς ο δεύτερος μηχανοδηγός, που βρισκόταν στον οπίσθιο θάλαμο της αμαξοστοιχίας, όφειλε σύμφωνα με τον κανονισμό, να βρίσκεται στον εμπρόσθιο θάλαμο οδήγησης.

Μέσω της διαδικασίας της ακρόασης τόσο ο ΟΣΕ όσο και η Hellenic Train θα καταθέσουν τις θέσεις τους, ενώ καλούνται να υποβάλουν γραπτά υπομνήματα έως τις 6 Μαρτίου 2026, δηλώνοντας αν επιθυμούν να ασκήσουν το δικαίωμα προφορικής ακρόασης, να ορίσουν τους νομίμους εκπροσώπους τους και να γνωστοποιήσουν πιθανούς μάρτυρες.

Να σημειωθεί ότι η Αρχή στο πλαίσιο της διερεύνησης που έχει προηγηθεί είχε ζητήσει και από τους δύο φορείς εκτενή στοιχεία. Ειδικότερα, από τον διαχειριστή υποδομής ΟΣΕ ζητήθηκαν, μεταξύ άλλων, τα ονόματα των σταθμαρχών και ρυθμιστών κυκλοφορίας του κέντρου ελέγχου του ΣΚΑ, στοιχεία για την εκπαιδευτική τους επάρκεια, τα προγράμματα εργασίας τους, τα παρουσιολόγια της περιόδου, καθώς και καταγεγραμμένες επικοινωνίες μεταξύ σταθμαρχών και μηχανοδηγών.

Από την εταιρεία λειτουργίας ζητήθηκαν τα στοιχεία του πληρώματος της εμπλεκόμενης αμαξοστοιχίας, τα φύλλα πορείας, τα δελτία έλξης, τα προγράμματα εργασίας του πληρώματος και κάθε σχετική πληροφορία για την εκτέλεση του δρομολογίου.