Ημέρα της Γυναίκας: Έχουμε δρόμο ακόμη-Οι αριθμοί πίσω από την ανισότητα στην εργασία

Παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών, οι ανισότητες για τις γυναίκες στον χώρο εργασίας παραμένουν εμφανείς. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι γυναίκες εξακολουθούν να αμείβονται λιγότερο από τους άνδρες, να καταλαμβάνουν λιγότερες θέσεις ευθύνης και να αντιμετωπίζουν συχνότερα περιστατικά σεξισμού ή σεξουαλικής παρενόχλησης. Στην Ελλάδα, μάλιστα, η εικόνα παραμένει πιο πίσω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε αρκετούς βασικούς δείκτες ισότητας.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι διαφορές στις αμοιβές, η περιορισμένη παρουσία σε θέσεις εξουσίας και τα περιστατικά σεξισμού ή σεξουαλικής παρενόχλησης παραμένουν υπαρκτά προβλήματα τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς.

Η θέση της Ελλάδας στην ισότητα των φύλων

Σύμφωνα με τον Gender Equality Index, η Ελλάδα συγκεντρώνει 57 βαθμούς σε σύνολο 100 και καταλαμβάνει την 22η θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παρότι η χώρα έχει βελτιώσει τη βαθμολογία της τα τελευταία χρόνια -κατά 7,3 μονάδες από το 2015- εξακολουθεί να βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, κυρίως στους τομείς της εργασίας και της κατανομής του χρόνου μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.

Το μισθολογικό χάσμα παραμένει

Ένα από τα πιο εμφανή σημάδια ανισότητας αφορά τις αποδοχές. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), οι γυναίκες στην Ελλάδα το 2024 κέρδιζαν κατά μέσο όρο 13,4% λιγότερα ανά ώρα εργασίας σε σχέση με τους άνδρες.

Το ποσοστό αυτό παραμένει σχεδόν σταθερό τα τελευταία χρόνια:

• 13,4% το 2022
• 13,6% το 2023
• 13,4% το 2024

Σε ορισμένους κλάδους η διαφορά είναι ακόμη μεγαλύτερη. Στον τομέα της πληροφορικής και των επικοινωνιών, που περιλαμβάνει τα μέσα ενημέρωσης και τις τηλεπικοινωνίες, το μισθολογικό χάσμα έφτασε το 25,3% το 2024.

Λιγότερες γυναίκες σε θέσεις ηγεσίας

Η ανισότητα δεν αφορά μόνο τους μισθούς αλλά και την επαγγελματική εξέλιξη. Σύμφωνα με στοιχεία του Global Gender Gap Report 2024 του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται σε θέσεις ευθύνης στην Ελλάδα.

Συγκεκριμένα:

• μόλις 22% των θέσεων ανώτερης διοίκησης κατέχονται από γυναίκες
• στις επαγγελματικές και τεχνικές θέσεις το ποσοστό είναι 27%
• στις θέσεις μεσαίας διοίκησης 29%
• στις θέσεις πρώτης γραμμής 31%

Παράλληλα, σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, οι γυναίκες στην Ελλάδα αμείβονται κατά μέσο όρο 16,5% λιγότερο για την ίδια εργασία.

Η σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας

Πέρα από τις οικονομικές ανισότητες, σημαντικό ζήτημα αποτελεί και η σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας.

Σύμφωνα με τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή έρευνα για τη βία κατά των γυναικών, που πραγματοποιήθηκε από την Eurostat, τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (FRA) και το European Institute for Gender Equality (EIGE) σε σχεδόν 115.000 γυναίκες, περίπου 31% των εργαζόμενων γυναικών έχουν βιώσει σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία.

Το ποσοστό είναι ακόμη υψηλότερο στις νεότερες ηλικίες, φτάνοντας το 42% στις γυναίκες 18 έως 29 ετών.

Η ίδια έρευνα δείχνει ότι η παρενόχληση δεν συμβαίνει μόνο μέσα στο γραφείο. Μπορεί να εκδηλωθεί σε επαγγελματικά ταξίδια, σε κοινωνικές εκδηλώσεις μετά τη δουλειά ή ακόμη και σε ψηφιακά περιβάλλοντα, όπως μέσω μηνυμάτων ή κοινωνικών δικτύων.

Ένα πρόβλημα που συχνά παραμένει αόρατο

Παρά τη συχνότητα του φαινομένου, πολλές γυναίκες δεν αντιλαμβάνονται πόσο διαδεδομένο είναι. Σύμφωνα με την ίδια ευρωπαϊκή έρευνα, περίπου 75% των γυναικών που έχουν εργαστεί πιστεύουν ότι η σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας είναι σπάνια, κάτι που δεν επιβεβαιώνεται από τα πραγματικά δεδομένα.

Οι επιπτώσεις όμως μπορεί να είναι σοβαρές, καθώς η παρενόχληση συνδέεται με προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως άγχος, κατάθλιψη και διαταραχές ύπνου, ενώ μπορεί να επηρεάσει και την επαγγελματική πορεία των θυμάτων.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι, παρά τη σταδιακή πρόοδο, η πλήρης ισότητα στον χώρο εργασίας παραμένει ζητούμενο. Η μείωση του μισθολογικού χάσματος, η ενίσχυση της παρουσίας των γυναικών σε θέσεις ηγεσίας και η αντιμετώπιση φαινομένων σεξισμού και παρενόχλησης αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για ένα πιο δίκαιο εργασιακό περιβάλλον.