Σιδηρόδρομος: Με 710 «μπλοκάκια» θα λειτουργήσει και φέτος - Το... λίγο ΑΣΕΠ φέρνει μεγαλύτερες καθυστερήσεις

Την ώρα που το δίκτυο του σιδηροδρόμου συρρικνώνεται όλο και περισσότερο με τελευταία ...θύματα το τρενάκι του Πηλίου που ανέστειλε επ' αόριστον τη λειτουργία του τον Φεβρουάριο και τον ιστορικό οδοντωτό των Καλαβρύτων που σταμάτησε τις διαδρομές την περασμένη Πέμπτη, ο ΟΣΕ «αδειάζει» χρόνο με τον χρόνο από μόνιμο προσωπικό στηρίζοντας τη λειτουργία και για το 2026 σε εκατοντάδες εξωτερικούς συνεργάτες με «μπλοκάκι».

Ο ΟΣΕ αδυνατεί να ολοκληρώσει εδώ και 3,5 χρόνια τον διαγωνισμό για 140 προσλήψεις μόνιμου προσωπικού σε κρίσιμες ειδικότητες με τις θέσεις που χηρεύουν να αυξάνονται δραματικά σε ευθεία αντίθεση με τις δεσμεύσεις για ενίσχυση του προσωπικού που περισσεύουν. Όπως προκύπτει από το αίτημα που αναρτήθηκε στο Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων πριν λίγες ημέρες, για το 2026 προτείνεται η απασχόληση 710 εξωτερικών συνεργατών με κόστος περίπου 17 εκατ. ευρώ, χωρίς στο ποσό να υπολογίζεται ο ΦΠΑ και οι εργοδοτικές εισφορές.

Την ίδια στιγμή ο διαγωνισμός των μόνιμων υπαλλήλων δε λέει να ολοκληρωθεί παρά το γεγονός ότι με δύο διαφορετικές νομοθετικές ρυθμίσεις η διαδικασία έχει κινηθεί με... όσο το δυνατόν λιγότερο στο ΑΣΕΠ, στο οποίο πάντως επιχειρήθηκε πολλάκις να φορτωθεί η ευθύνη των καθυστερήσεων.

Αποτέλεσμα είναι και την τρέχουσα χρονιά η αρμόδια διεύθυνση του ΟΣΕ να παραδέχεται στην εισήγησή της προς τη διοίκηση ότι ο οργανισμός έχει αποδυναμωθεί στελεχιακά σε όλες τις ειδικότητες λόγω συνεχών αποχωρήσεων για συνταξιοδότηση «με αποτέλεσμα σήμερα να προκύπτουν δυσκολίες στην καθημερινή ροή των υπηρεσιακών αναγκών, και ακόμα περισσότερο στην αντιμετώπιση εκτάκτων καταστάσεων, όπως ακραίες καιρικές συνθήκες, σύμφωνα με τις αρμοδιότητες που ορίζονται στον Εσωτερικό Κανονισμό».

Τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην εισήγηση είναι αποκαλυπτικά της κατάστασης. Το 2025 συνταξιοδοτήθηκαν 76 εργαζόμενοι σε διάφορους κλάδους εκ των οποίων οι 18 από τον κλάδο κυκλοφορίας, οι 37 από την τεχνική υποστήριξη, ενώ οι υπόλοιποι εργάζονταν ως διοικητικοί – οικονομικοί (10), μηχανικοί (5), γενικής υποστήριξης (4) και δικηγόροι (2).

Επιπροσθέτως το 2026 εκτιμάται ότι θα αποχωρήσουν ακόμη 90 υπάλληλοι απασχολούμενοι σε διάφορες ειδικότητες, γεγονός που αναμένεται να επιδεινώσει περαιτέρω την κατάσταση.

Η υποστελέχωση αποτυπώνεται και στον συνολικό αριθμό εργαζομένων. Από τις 2.510 οργανικές θέσεις που προβλέπονται στον οργανισμό, υπηρετούν μόλις 675 μόνιμοι εργαζόμενοι, ενώ άλλοι 655 απασχολούνται ως εξωτερικοί συνεργάτες με δελτίο παροχής υπηρεσιών με το σύνολο και των δύο κατηγοριών να φτάνει τους 1.330, γεγονός που καταδεικνύει ότι στα τέλη του 2025 στελεχωμένες ήταν λίγο περισσότερες από τις μισές προβλεπόμενες θέσεις.

Από τα στοιχεία προκύπτει επίσης ότι οι εξωτερικοί συνεργάτες προσεγγίζουν αριθμητικά το μόνιμο προσωπικό και το ξεπερνούν σε βασικές ειδικότητες σχετιζόμενες και με την κυκλοφορία.  Είναι χαρακτηριστικό ότι σε κρίσιμες διευθύνεις από αυτή της Διεύθυνσης Κυκλοφορίας και της Διεύθυνσης Διαχείρισης Υποδομών, οι συμβασιούχοι είναι περισσότεροι από τους μόνιμους. Συγκεκριμένα, στη Διεύθυνση Κυκλοφορίας από τις 746 οργανικές θέσεις υπηρετούν μόλις 176 μόνιμοι εργαζόμενοι, ενώ άλλοι 244 είναι εξωτερικοί συνεργάτες, ενώ αντίστοιχη εικόνα εμφανίζεται στη Διεύθυνση Διαχείρισης Υποδομών, όπου από τις 880 οργανικές θέσεις υπηρετούν 221 μόνιμοι υπάλληλοι και 297 συνεργάτες.

Σημαντικές ελλείψεις καταγράφονται επίσης στις διευθύνσεις Διαγωνισμών, Συμβάσεων, Έργων και Προμηθειών, Ανθρώπινου Δυναμικού, Οικονομικού Σχεδιασμού και σε υπηρεσίες ασφάλειας και τεχνικής υποστήριξης

Προκειμένου να μπορέσει να λειτουργήσει ο σιδηρόδρομος, ο ΟΣΕ απασχολεί εδώ και χρόνια εξωτερικούς συνεργάτες με συμβάσεις παροχής υπηρεσιών ετήσιας διάρκειας, οι οποίοι καλύπτουν ουσιαστικά το σύνολο των λειτουργικών αναγκών του. Στο πλαίσιο αυτό για το 2026 προτείνεται η έγκριση 710 συμβάσεων συνεργασίας συνολικά, αριθμός που περιλαμβάνει τόσο τους ήδη εργαζόμενους συνεργάτες όσο και νέες συνεργασίες που εκτιμάται ότι θα χρειαστούν κατά τη διάρκεια του έτους.

Ο διαγωνισμός που σέρνεται

Την ίδια στιγμή, η διαδικασία για την πρόσληψη 140 μόνιμων εργαζομένων στον οργανισμό παραμένει ανολοκλήρωτη, παρά το γεγονός ότι ξεκίνησε στα τέλη του 2022.

Ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε αρχικά για 90 θέσεις, οι οποίες εν συνεχεία αυξήθηκαν στις 140, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει καλυφθεί καμία από αυτές δεδομένου ότι η διαδικασία είναι ακόμα σε εξέλιξη. Η ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και Υποδομών έχει δείξει επανειλημμένως προς την πλευρά του ΑΣΕΠ για τις ευθύνες των καθυστερήσεων.

Ωστόσο, ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ, Θάνος Παπαιωάννου, έχει απορρίψει δημόσια αυτή την κριτική, υποστηρίζοντας ότι ο ρόλος της ανεξάρτητης αρχής στη συγκεκριμένη διαδικασία ήταν περιορισμένος.

Αυτό επανέλαβε και προ ημερών ερωτηθείς σχετικά από τον βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Διονύση Καλαματιανό στο πλαίσιο της παρουσίασης της έκθεσης πεπραγμένων της Αρχής για το 2024 στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας. Οι απαντήσεις του επιβεβαίωσαν ότι ακόμα και η συνταγή του... λίγου ΑΣΕΠ που ορίζει είτε έλεγχο μόνο των δικαιολογητικών ή των ενστάσεων, την οποία επιστρατεύει η κυβέρνηση μικραίνοντας τον ρόλο του στις προσλήψεις με το επιχείρημα επίσπευσης της διαδικασίας, δεν έχει φέρει αποτέλεσμα ακόμα και σήμερα.

Υπενθύμισε πως αν και συνήθως δεν απαντά σε υπουργούς και σε πολιτικά κόμματα, στην περίπτωση του αναπληρωτή υπουργού Μεταφορών, Κωνσταντίνου Κυρανάκη υποχρεώθηκε να απαντήσει «όταν είπε 2 - 3 φορές ότι το ΑΣΕΠ φταίει για τις καθυστερήσεις του ΟΣΕ».

Περιγράφοντας τη διαδικασία ανέφερε ότι η προκήρυξη βγήκε στα τέλη του 2022 με περιορισμένο σημαντικά τον ρόλο του ΑΣΕΠ: «Δύο αλλεπάλληλες νομοθετικές ρυθμίσεις περιόρισαν τον ρόλο του ΑΣΕΠ. Η τελευταία μάλιστα το εκτόξευσε, το περιόρισε ακόμα περισσότερο», σημείωσε.

Παρόλα αυτά η διαδικασία - όπως αποδείχθηκε - κάθε άλλο παρά επιταχύνθηκε. Όπως εξήγησε ο κ. Παπαιωάννου, σε πρώτη φάση ο ΟΣΕ χρειάστηκε ένα χρόνο για να καλέσει το ΑΣΕΠ να αναλάβει τις πρακτικές δοκιμασίες, οι οποίες ξεκίνησαν χωρίς την απαραίτητη υποδομή και χρειάστηκε να διακοπούν, να αναβληθούν και να γίνουν μετά από 3 – 4 μήνες. Τα οριστικά αποτελέσματα βγήκαν 31 Ιουλίου του 2025. «Εκεί ο ρόλος του ΑΣΕΠ τελειώνει», διευκρίνισε ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ συμπληρώνοντας πως «κι αυτή τη στιγμή που μιλάμε οι προσλήψεις δεν έχουν γίνει».

Προσέθεσε ότι στο μεταξύ εισήχθη με τον τελευταίο νόμο η διαδικασία των ψυχομετρικών τεστ με το ΑΣΕΠ να μετέχει στη β΄ φάση της και μάλιστα όχι ως πρόεδρος επιτροπής, αλλά ως μέλος Επιτροπής. «Και εδώ υπάρχει ένα τεράστιο θεσμικό πρόβλημα», είπε ο κ. Παπαιωάννου. Υπενθυμίζεται ότι στις πενταμελείς επιτροπές αξιολόγησης των δοκιμασιών προεδρεύει υπάλληλος του ΟΣΕ σε θέση διευθυντή, ενώ ο σύμβουλος του ΑΣΕΠ που είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη Αρχή, συμμετέχει ως απλό μέλος.

Το... λίγο ΑΣΕΠ φέρνει μεγαλύτερες καθυστερήσεις 

Συμβούλευσε τους πολίτες όταν ακούν για καθυστερήσεις του ΑΣΕΠ, να γνωρίζουν πως ίσως να μην έχουν δίκιο αυτοί που το λένε. Ξεκαθάρισε ότι σε αντίθεση με ό,τι μπορεί να πιστεύει ο μέσος πολίτης, ο ίδιος θεωρεί ότι πίσω από τις διατάξεις περιορισμού του ρόλου του Συμβουλίου στις προσλήψεις υπάρχει η καλή πρόθεση της επιτάχυνσης της διαδικασίας. Σημείωσε ωστόσο με νόημα πως «μόνο που ο δρόμος για την κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις», ενώ ανέφερε πως η έλλειψη τεχνογνωσίας από τις υπηρεσίες για να προχωρήσουν σωστά τη διαδικασία είναι αυτή, η οποία δημιουργεί τελικά μεγαλύτερες καθυστερήσεις.

Ο κ. Παπαιωάννου ήταν, πάντως, κάθετος αναφορικά με την υποχρέωση συμμόρφωσης ακόμα και με τις ειδικές διατάξεις της νομοθεσίας που επιβάλλουν περιορισμούς στην εμπλοκή του ΑΣΕΠ στις διαδικασίες προσλήψεων: «Αν αρχίσει το ΑΣΕΠ να μην εφαρμόζει νόμους, γιατί θεωρεί ότι ο νόμος μπορεί να είναι αντισυνταγματικός, δε θα υπάρξει τέλος στον κατήφορο που θα ανοίξει. Και αν σε μία δεδομένη πολιτική συγκυρία κάποιος εξυπηρετείται από αυτό, σε μία επόμενη πολιτική συγκυρία θα καταλάβει το πρόβλημα», υπογράμμισε.