Λειψυδρία: Ανάσα ενός έτους για την Αττική από τις βροχοπτώσεις - Τι δείχνουν τα τελευταία στοιχεία

Ανάσα περίπου ενός έτους έχει εξασφαλίσει η Αττική στο ζήτημα της υδροδότησης, χάρη στις φετινές βροχοπτώσεις που φαίνεται να απομάκρυναν προσωρινά τον εφιάλτη της λειψυδρίας. Η βελτίωση αυτή προσφέρει πολύτιμο χρόνο, χωρίς όμως να αλλάζει τη δομική εικόνα και να επιτρέπει εφησυχασμό, όπως ανέφερε από το βήμα του 11ου Φόρουμ των Δελφών ο γενικός γραμματέας Υδάτων του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πέτρος Βαρελίδης.

Να σημειωθεί ότι βάσει των στοιχείων, τα αποθέματα νερού της Αττικής είναι περίπου 120 εκατομμύρια κ.μ. περισσότερα συγκριτικά με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, αλλά εξακολουθούν να υστερούν κατά περίπου 340 εκατομμύρια κ.μ. από τα αποθέματα της ίδιας περιόδου του 2023. 

Με αυτά τα δεδομένα, ο κ. Βαρελίδης επεσήμανε ότι το πρόβλημα της λειψυδρίας παραμένει ενεργό και απαιτεί άμεσες επενδύσεις, θεσμικές τομές και νέο μοντέλο διαχείρισης.

Από την πλευρά του ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ, Χάρης Σαχίνης, τόνισε ότι η φετινή υδρολογική εικόνα προσφέρει μια προσωρινή ανάσα, αλλά όχι λύση στο πρόβλημα. «Έχουμε κάνει ενέργειες για να μειώσουμε τις επιπτώσεις της ανομβρίας και να αποφύγουμε τη λειψυδρία, όμως δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι ο χρόνος που κερδίζεται πρέπει να αξιοποιηθεί για την υλοποίηση μεγάλων έργων.

Όπως εξήγησε, ήδη έχουν ενεργοποιηθεί ανενεργές πηγές, έχουν ενισχυθεί οι αντλήσεις από την Υλίκη, έχει αναπροσαρμοστεί η χρήση του Εύηνου, ενώ εξετάζεται η αξιοποίηση του Βοιωτικού Κηφισού με αυστηρές περιβαλλοντικές προϋποθέσεις εν αναμονή του μεγάλου έργου του Εύρυτου, το οποίο έχει ανακοινωθεί από την κυβέρνηση.

Ο κ. Σαχίνης αναφέρθηκε στο δεκαετές επενδυτικό πρόγραμμα της ΕΥΔΑΠ, ύψους 2,5 δισ. ευρώ, το οποίο χαρακτήρισε ως «τη μεγαλύτερη αναβάθμιση του υδροδοτικού συστήματος της Αττικής εδώ και δεκαετίες».

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τρεις βασικούς πυλώνες:

• Εκτεταμένα έργα ύδρευσης, με ανακαίνιση του δικτύου των 14.000 χλμ., νέους αγωγούς σε περιοχές αυξημένης ζήτησης και εγκατάσταση έξυπνων υδρομέτρων.

• Έργα αποχέτευσης και ενεργειακή αναβάθμιση της Ψυττάλειας.

• Ανάπτυξη νέων δικτύων αποχέτευσης και τεσσάρων νέων Κέντρων Επεξεργασίας Λυμάτων.

«Δεν μπορεί να παραμείνει φθηνό το νερό χωρίς επενδύσεις»

Ερωτηθείς για τα τιμολόγια ύδατος, ανέφερε ότι «το νερό στην Ελλάδα είναι το φθηνότερο στην Ευρώπη», αλλά δεν μπορεί να παραμένει φθηνό χωρίς επενδύσεις, προσθέτοντας ότι οι συγχωνεύσεις και ο εξορθολογισμός της διαχείρισης είναι κρίσιμοι παράγοντες για τη βιωσιμότητα του συστήματος.

Μια πιο αυστηρή αποτύπωση της κατάστασης έδωσε ο κ. Βαρελίδης τονίζοντας ότι τα προβλήματα είναι δομικά και δεν σχετίζονται μόνο με την κλιματική αλλαγή, η οποία αποτελεί - όπως είπε «το κερασάκι στην τούρτα»: «Τα υδροδοτικά συστήματα της χώρας λειτουργούν στα όριά τους ή και κάτω από αυτά σε ορισμένες περιπτώσεις ειδικά στις τουριστικές περιοχές κατά την περίοδο υψηλής ζήτησης. Δεν μπορούμε να μιλάμε για ασφάλεια υδροδότησης χωρίς ριζική ενίσχυση των υποδομών», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η καλή φετινή χρονιά δεν πρέπει να οδηγήσει σε εφησυχασμό.

Ειδικά σε ό,τι αφορά το δίκτυο της Αττικής ανέφερε: «Δεν μας δημιουργεί εφησυχασμό ότι κερδίσαμε άλλον έναν χρόνο με τις βροχές φέτος. Είναι προφανές ότι επειδή το διακύβευμα είναι πολύ μεγάλο, δηλαδή 4 εκ. χρήστες, δεν μπορεί να τίθεται εν αμφιβόλω η εξασφάλιση της απρόσκοπτης υδροδότησης όλων αυτών των ανθρώπων. Επομένως πρέπει πολύ γρήγορα να κινηθούμε στην κατεύθυνση της ενίσχυσης του υδροδοτικού δικτύου ώστε να έχουμε περισσότερα αποθέματα».

Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις απώλειες νερού από διαρροές και στη μη τιμολογούμενη κατανάλωση, χαρακτηρίζοντάς τες βασικές παθογένειες του συστήματος. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη για νέο μοντέλο διακυβέρνησης με ενίσχυση των μεγάλων φορέων μέσω της συγχώνευσης μικρότερων, όπως έχει δρομολογηθεί για την ΕΥΔΑΠ, η οποία θα επεκταθεί προκειμένου να καλύψει τη Στερεά Ελλάδα και την ΕΥΑΘ που θα συμπεριλάβει στα όρια λειτουργίας της και τη Χαλκιδική.

Ο Κωνσταντίνος Ελευθεριάδης της Deloitte αφού σημείωσε ότι πάνω από το 35% του ΑΕΠ της Ελλάδας είναι άμεσο συνδεδεμένο με τις ροές του νερού, ανέδειξε το ζήτημα του κατακερματισμού στη διαχείρισή του, σημειώνοντας ότι στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται ακόμα περίπου 740 διαφορετικοί φορείς.

«Πολλοί από αυτούς δεν είναι βιώσιμοι. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η συγκέντρωση αρμοδιοτήτων δημιουργεί οικονομίες κλίμακας και καλύτερη επενδυτική ικανότητα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι απαιτούνται επενδύσεις που μπορεί να φτάσουν τα 17 - 18 δισ. ευρώ την επόμενη περίοδο, σύμφωνα με τα δεδομένα που έχουν δώσει οι ίδιοι οι φορείς.

Η Μαριάννα Ναθαναήλ, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στην Ελλάδα, τόνισε ότι το νερό αποτελεί πλέον στρατηγική προτεραιότητα για την Ευρώπη.

Όπως είπε, η ΕΤΕπ έχει επενδύσει δισεκατομμύρια ευρώ σε έργα νερού διεθνώς και σχεδιάζει ακόμη μεγαλύτερη κινητοποίηση πόρων. Για την Ελλάδα, υπογράμμισε ότι αποτελεί «συμπύκνωση των ευρωπαϊκών προκλήσεων», λόγω άνισης κατανομής υδάτινων πόρων, κλιματικής πίεσης και τουριστικής ζήτησης, ενώ τόνισε ότι την περίοδο 2025 - 2027 η ΕΤΕπ θα επενδύσει 17 δισ. ευρώ, με στόχο να κινητοποιηθούν επενδύσεις άνω των 40 εκατ. ευρώ.