Λαγοκέφαλος: Ανησυχία για την εξάπλωσή του στις ελληνικές θάλασσες

Ανησυχία προκαλεί η μεγάλη εξάπλωση του λαγοκέφαλου στις Ελληνικές θάλασσες, με τις περισσότερες εμφανίσεις να καταγράφονται κυρίως στο νότιο και ανατολικό Αιγαίο, αλλά και στην Κρήτη.

Πρόκειται για ένα ξενικό, θερμόφιλο είδος, το οποίο έφτασε στη Μεσόγειο από την Ερυθρά Θάλασσα μέσω της διώρυγας του Σουέζ. Τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργήσει πυκνούς πληθυσμούς σε αρκετές θαλάσσιες περιοχές, γεγονός που προκαλεί προβληματισμό τόσο στους επιστήμονες όσο και στους επαγγελματίες της αλιείας.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της πρωινής εκπομπής του OPEN , Τώρα Μαζί, οι πρώτες καταγραφές του λαγοκέφαλου στις Ελληνικές θάλασσες ξεκινούν από το 2005. Από τότε μέχρι σήμερα η εξάπλωσή του είναι εντυπωσιακή, όπως αποτυπώνεται και στον ψηφιακό χάρτη του δικτύου του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών.

Ο λαγοκέφαλος θεωρείται επικίνδυνος για πολλούς λόγους. Διαθέτει ισχυρά δόντια, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές σε δίχτυα, παραγάδια και αλιευτικό εξοπλισμό. Παράλληλα, μπορεί να προκαλέσει τραυματισμούς και σε ανθρώπους.

Όπως αναφέρθηκε, πρόσφατα καταγράφηκε περιστατικό στο Λουτράκι, όπου δύο λουόμενοι φέρεται να δέχθηκαν δάγκωμα από λαγοκέφαλο και μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο. Το περιστατικό αυτό ενίσχυσε την ανησυχία για την παρουσία του είδους κοντά σε περιοχές όπου κολυμπούν πολίτες.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στην κατανάλωσή του. Ο λαγοκέφαλος δεν πρέπει να καταναλώνεται, καθώς περιέχει τετροδοτοξίνη, μια ουσία που μπορεί να επηρεάσει το νευρικό σύστημα και να αποδειχθεί ιδιαίτερα επικίνδυνη.

Πέρα από τον κίνδυνο για τον άνθρωπο, ο λαγοκέφαλος απειλεί και την ισορροπία του θαλάσσιου οικοσυστήματος. Είναι ευκαιριακός θηρευτής με ευρύ φάσμα τροφής, γεγονός που σημαίνει ότι μπορεί να επηρεάσει πληθυσμούς άλλων ειδών και να δημιουργήσει προβλήματα στη θαλάσσια βιοποικιλότητα.

Ενδιαφέρον προκάλεσε και βίντεο Έλληνα ψαρά, ο οποίος κατέγραψε ένα εντυπωσιακό πείραμα. Ο ψαράς δόλωσε έναν λαγοκέφαλο και τον έριξε στη θάλασσα, με αποτέλεσμα ομάδα λαγοκέφαλων να αρχίσει να τον κατασπαράζει μέσα σε λίγα λεπτά.

Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, μέσα σε περίπου 10 λεπτά οι λαγοκέφαλοι είχαν καταφέρει να κόψουν κομμάτια από άτομο του ίδιου είδους, γεγονός που δείχνει την επιθετική αλλά και κανιβαλιστική συμπεριφορά τους.

Παρά την ανησυχία, επισημάνθηκε ότι δεν χρειάζεται πανικός. Ο λαγοκέφαλος δεν είναι νέο φαινόμενο στις ελληνικές θάλασσες, καθώς η παρουσία του καταγράφεται εδώ και περίπου δύο δεκαετίες. Ωστόσο, η αύξηση των εμφανίσεων και η συχνότερη προβολή τέτοιων περιστατικών στα social media έχουν κάνει το θέμα πιο έντονο στην επικαιρότητα.

Το ζητούμενο, όπως τονίστηκε, είναι ψυχραιμία, προσοχή και συγκεκριμένη πολιτική αντιμετώπισης. Οι λουόμενοι πρέπει να είναι προσεκτικοί, ενώ οι ψαράδες χρειάζεται να αποφεύγουν κάθε επαφή με το είδος και να γνωρίζουν ότι δεν είναι κατάλληλο για κατανάλωση.

Στο τραπέζι βρίσκεται και το ενδεχόμενο οικονομικού κινήτρου για τους επαγγελματίες ψαράδες, ώστε να ενισχυθεί η αλίευση του λαγοκέφαλου και να περιοριστεί ο πληθυσμός του. Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εξετάζει ένα τέτοιο μέτρο, με αναφορά και στο παράδειγμα της Κύπρου.

Στην Κύπρο, όπως αναφέρθηκε, έχουν δοθεί οικονομικά κίνητρα στους επαγγελματίες ψαράδες για την αλίευση του λαγοκέφαλου. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται αφενός η προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος και αφετέρου η στήριξη των ψαράδων που αντιμετωπίζουν τις συνέπειες της εξάπλωσης του είδους.

Η εξάπλωση του λαγοκέφαλου αποτελεί πλέον ένα σοβαρό ζήτημα για τις ελληνικές θάλασσες. Χρειάζεται ενημέρωση των πολιτών, προσοχή στις παραλίες, στήριξη των επαγγελματιών της αλιείας και οργανωμένη στρατηγική για τον περιορισμό του πληθυσμού του.