Γραμμή 4 Μετρό: Δεκάδες κτίρια με ρωγμές, κάτοικοι απαιτούν στατικούς ελέγχους - Το θέμα στο ΔΣ της Αθήνας σήμερα

Καθίζηση, εκτεταμένες ρηγματώσεις σε πολυκατοικίες και διαμερίσματα και δεκάδες κατοίκους σε απόγνωση με αναπάντητα ερωτηματικά για τη στατική ασφάλεια των σπιτιών τους άφησε πίσω της η διέλευση του μετροπόντικα από την Κυψέλη, όπως καταγγέλλει η Πρωτοβουλία Κατοίκων της περιοχής ενόψει και της σημερινής συζήτησης του θέματος στο δημοτικό συμβούλιο του δήμου Αθηναίων.

Το πρόβλημα έχει προκύψει εδώ και περίπου 2 μήνες σχεδόν ταυτόχρονα με το περιστατικό της διαρροής του υλικού που έμοιαζε με υγρό τσιμέντο σε δρόμους της Κυψέλης, διάστημα στο οποίο η αναστάτωση μεγαλώνει μαζί με τις ρωγμές που έχουν προκληθεί σε τουλάχιστον είκοσι πολυκατοικίες έως σήμερα. Δεκάδες κάτοικοι καταγγέλλουν ότι το φαινόμενο εξελισσόταν όσο ο μετροπόντικας που κατασκευάζει τη Γραμμή 4 διέσχιζε την περιοχή μεταξύ της πλατείας Κυψέλης και της Ευελπίδων.

Περιγράφουν σπίτια που «ράγιζαν μέρα με τη μέρα», πόρτες και παράθυρα που σταμάτησαν να ανοίγουν λόγω καθιζήσεων, υπόγεια στα οποία εμφανίστηκαν νερά που τρέχουν έως και σήμερα, ακόμη και περιπτώσεις όπου κάτοικοι χρειάστηκε να απεγκλωβιστούν επειδή οι εξώπορτες είχαν παραμορφωθεί. Καταγγέλλουν επίσης ότι έως και πολυκατοικίες έχουν αποκολληθεί μεταξύ τους. Όπως σημειώνεται στο ψήφισμα της ανοιχτής συνέλευσης που πραγματοποίησαν οι κάτοικοι, οι οποίοι ετοιμάζουν και ομαδικό εξώδικο, ορισμένοι εγκατέλειψαν προσωρινά τα σπίτια τους, ενώ ενοικιαστές αποχώρησαν οριστικά από τη γειτονιά. «Το φαινόμενο έμοιαζε με έναν σεισμό που συνεχίζεται για μέρες», περιγράφουν οι ίδιοι στο ψήφισμά τους.

Σύμφωνα με τις καταγγελίες, τα προβλήματα είναι ήδη αρκετά εκτεταμένα με τους κατοίκους να κάνουν λόγο για τουλάχιστον 20 καταγεγραμμένες πολυκατοικίες που έχουν επηρεαστεί στην ευρύτερη περιοχή από την πλατεία Κυψέλης έως την οδό Ευβοίας, ενώ προβλήματα έχουν εντοπιστεί και στην πάνω πλευρά της πλατείας Κυψέλης.

Το ζήτημα που έχει προκύψει δεν αποκλείεται να επιφέρει περαιτέρω καθυστερήσεις στο έργο, που έχει ανάδοχο σχήμα την κοινοπραξία ΑΒΑΞ - GHELLA - ALSTOM και η περαίωσή του έχει ήδη μετατοπιστεί για το 2032 από το 2029 που είχε προβλεφθεί κατά την υπογραφή της σύμβασης.

Η ανάδοχος κοινοπραξία παραπέμπει στην Ελληνικό Μετρό, ενώ το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επί τους παρόντος αν και έχει ενημερωθεί για το θέμα, παρακολουθεί την κατάσταση από απόσταση.

Μεταξύ των κατοίκων της Κυψέλης, πάντως, η αγωνία μεγαλώνει. Όπως περιγράφει στο «ethnos.gr» ο Αλέξανδρος Κουτρουλάρης, ένας από τους κατοίκους που είδε το σπίτι του να «ραγίζει» σταδιακά, ήδη από την πρώτη εβδομάδα των εργασιών εμφανίστηκαν ρωγμές σε τοίχους ορισμένων σπιτιών και μπλόκαραν πόρτες και παράθυρα. Όπως υποστηρίζει, οι ρωγμές εξακολουθούν μέχρι σήμερα είτε να μεγαλώνουν είτε να εμφανίζονται σε νέα σημεία παρά τη διακοπή των εργασιών.

Η ίδια η Ελληνικό Μετρό σε απαντητικό της έγγραφο τον περασμένο Απρίλιο προς ενοίκους πολυκατοικίας επί της οδού Κυψέλης παραδέχτηκε τις «μετακινήσεις» κατά το χρονικό διάστημα από 01.03.2026 έως 04.03.2026 αποδίδοντάς τες στις δυσμενείς γεωλογικές συνθήκες που συναντήθηκαν στη συγκεκριμένη θέση του Έργου.

Αποδέχεται επίσης ότι κατόπιν αυτοψιών διαπίστωσε «ρηγματώσεις σε τοιχοποιίες πλήρωσης καθώς και δυσχέρειες στη λειτουργία κάποιων θυρών διαμερισμάτων και κοινόχρηστων χώρων», προσθέτοντας ότι ενισχύθηκε το δίκτυο ενόργανων μετρήσεων, αλλά αρνούμενη να δώσει τα δεδομένα. Οι κάτοικοι υποστηρίζουν ότι έχουν ζητήσει επανειλημμένα πρόσβαση στα στοιχεία των γεωτεχνικών και καθιζησιομετρικών μετρήσεων, προκειμένου οι δικοί τους μηχανικοί να αξιολογήσουν αν το φαινόμενο έχει σταθεροποιηθεί, αλλά η απάντηση που έλαβαν ήταν ότι τα στοιχεία αποτελούν μέρος ευρύτερης επιστημονικής διαδικασίας και δεν μπορούν να δοθούν.

Στο απαντητικό έγγραφο της «Ελληνικό Μετρό» επισημαίνεται πως οι «η διαχείριση και αξιολόγηση των στοιχείων αυτών εν συνόλω μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο από τη συγκεκριμένη ομάδα των εξειδικευμένων μελετητών του Έργου και ως εκ τούτου δεν θα συνδράμουν στην περαιτέρω ενημέρωσή σας, πέραν των όσων προφορικά σας γνωρίσαμε αλλά και με την παρούσα σας αναφέρουμε».

Αναφέρει επίσης ότι το τελευταίο χρονικό διάστημα δε διαπιστώνονται επιπλέον μετακινήσεις στην περιοχή του συγκεκριμένου κτιρίου «καθώς οι εργασίες διάνοιξης της σήραγγας έχουν πλέον απομακρυνθεί», βεβαιώνοντας ότι «με βάση τα έως σήμερα διαθέσιμα δεδομένα και τις μετρήσεις παρακολούθησης, δεν τεκμηριώνεται κανένας επηρεασμός της υφιστάμενης στατικής επάρκειας του κτιρίου σας».

Μεγαλώνει η ανησυχία των κατοίκων

Τα όσα ανέφερε η Ελληνικό Μετρό στη συγκεκριμένη επιστολή, πάντως, δεν κατάφεραν να μετριάσουν την ανασφάλεια των ενοίκων πολυκατοικιών με βλάβες. Οι ίδιοι αναφέρουν ότι εδώ που έχουν φτάσει τα πράγματα δεν μπορεί κανείς να πει ότι τίθεται με βεβαιότητα ζήτημα στατικότητας των κτιρίων, αλλά ούτε και το αντίθετο.

Η ανησυχία έχει ενταθεί ακόμη περισσότερο μετά την πρόσφατη κατάρρευση της πολυκατοικίας στα Πετράλωνα, με αρκετούς κατοίκους να προβληματίζονται για τη μελλοντική συμπεριφορά των επιβαρυμένων κτιρίων «Μπορεί να ξέρει κανείς πλέον πώς θα ανταποκριθούν τα σπίτια μας στον επόμενο σεισμό ακόμα και αν είναι σχετικά μικρός;» αναρωτιέται ο κ. Κουτρουλάρης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι μηχανικοί της αναδόχου κοινοπραξίας διαπίστωσαν τις ζημιές με οπτικό έλεγχο, χωρίς να προχωρήσουν σε δομοστατικές αξιολογήσεις για το πώς θα συμπεριφερθούν τα κτίρια στο μέλλον. «Ούτε λίγο ούτε πολύ μας είπαν – αν και όχι γραπτώς - ότι είμαστε άτυχοι γιατί δεν περίμεναν την καθίζηση και τα σπίτια μας είναι παλιά».

Οι κάτοικοι στο ψήφισμά τους καταγγέλλουν ότι με την αύξηση των διαμαρτυριών, εμφανίστηκαν συνεργεία της αναδόχου κοινοπραξίας που «προσφέρθηκαν μάλιστα να «μερεμετίσουν» τις ζημιές, δηλαδή να στοκάρουν τις ρωγμές και να τρίψουν πόρτες και παράθυρα που δεν έκλειναν βάζοντας τους κατοίκους να υπογράψουν πως δεν έχουν άλλες απαιτήσεις από την εταιρεία: με λίγα λόγια θέλησαν να κρύψουν σημαντικά στοιχεία χρήσιμα στους οπτικούς ελέγχους του ΤΕΕ και στους ιδιώτες μηχανικούς και να αφαιρέσουν το δικαίωμα για απαίτηση ουσιαστικής υποστήριξης των κτιρίων», επισημαίνεται στο ψήφισμα της ανοιχτής συνέλευσης κατοίκων.

Κάτοικοι της περιοχής κάλεσαν και την Πολεοδομία. Όπως μεταδίδουν, και αυτή η υπηρεσία διαπίστωσε μεν τις ρηγματώσεις, παραπέμποντάς τους όμως σε ιδιώτες μηχανικούς για τη σύνταξη στατικών μελετών, με το σχετικό κόστος να βαρύνει τους ίδιους και επισημαίνοντας ότι σε περίπτωση ακαταλληλότητας το κτίριο θα πρέπει να εκκενωθεί. Σύμφωνα με τις καταγγελίες, μια ολοκληρωμένη στατική αυτοψία από το ΤΕΕ κοστίζει 3.000 ευρώ. «Με λίγα λόγια έκανε ό,τι μπορεί για να τους αποθαρρύνει και να τους τρομοκρατήσει περαιτέρω: λες και οι ίδιοι θα επέλεγαν να ζούνε σε ένα κτίριο που κινδυνεύει από κατάρρευση», επισημαίνεται σχετικά στο ψήφισμα.

Να σημειωθεί ότι σε προαποτυπώσεις από μηχανικούς έχουν προχωρήσει και ιδιοκτήτες κτισμάτων, τα οποία δεν έχουν εμφανίσει ακόμα ρωγμές, γεγονός που υπογραμμίζει την αναστάτωση του συνόλου των κατοίκων της περιοχής.

Τι ζητούν οι κάτοικοι

Με αφορμή τη σημερινή συζήτηση του θέματος στο Δημοτικό Συμβούλιο, οι κάτοικοι καλούν τον Δήμο, ο οποίος αναμένεται να υιοθετήσει ψήφισμα με το οποίο θα πιέζει για λύσεις, να αναλάβει ενεργό ρόλο, διεκδικώντας συγκεκριμένα μέτρα προστασίας. Στα βασικά αιτήματά τους περιλαμβάνονται:

• Δωρεάν πλήρης δομοστατικός έλεγχος από το ΤΕΕ και σύνταξη γραπτής τεχνικής μελέτης για όλα τα κτίρια που έχουν εμφανίσει ζημιές ή βρίσκονται εντός της ζώνης επιρροής του έργου συμπεριλαμβανομένων και των δημοσίων κτιρίων.
• Πλήρης δημοσιοποίηση από την «Ελληνικό Μετρό» και τον ανάδοχο όλων των δεδομένων παρακολούθησης του έργου και των κτιρίων που επηρεάζονται, τα οποία αφορούν καθιζήσεις, μετακινήσεις εδάφους, γεωτεχνικές μετρήσεις και καταγραφές οργάνων παρακολούθησης.
• Επανασχεδιασμός και τροποποίηση της χάραξης/βάθους της σήραγγας εφόσον αποδειχτεί ότι η διάνοιξη δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια.
• Πλήρης αποκατάσταση όλων των ζημιών που έχουν προκληθεί στα κτίρια, με αποκλειστική ευθύνη και δαπάνη της «Ελληνικό Μετρό» και του αναδόχου του έργου.
• Κάλυψη του συνόλου των εξόδων πραγματογνωμοσύνης, τεχνικών ελέγχων και μελετών που απαιτούνται για την αξιολόγηση των ζημιών από την «Ελληνικό Μετρό» και τον ανάδοχο του έργου.
• Αποζημίωση των κατοίκων και επαγγελματιών για τυχόν αποδεδειγμένη απώλεια χρήσης ακινήτων, απώλεια εισοδήματος ή άλλες οικονομικές επιπτώσεις που συνδέονται με τις ζημιές και τις παρεμβάσεις του έργου.
• Έγγραφη κοινοποίηση από την «Ελληνικό Μετρό» προς τους πληγέντες κατοίκους των διαδικασιών ασφάλισης και αποζημίωσης που ισχύουν για το έργο.
• Σύσταση επιτροπής παρακολούθησης με τη συμμετοχή εκπροσώπων του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, του Δήμου Αθηναίων, του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), επιστημονικών φορέων και εκπροσώπων των κατοίκων.
• Παροχή Νομικής Αρωγής και συμπαράστασης από τον Δήμο Αθηναίων.
• Ρητή δέσμευση του Υπουργείου Υποδομών και της «Ελληνικό Μετρό» ότι σε περίπτωση που προκύψουν στοιχεία που υποδεικνύουν σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια κτιρίων ή κατοίκων, θα λαμβάνονται άμεσα τα αναγκαία τεχνικά μέτρα προστασίας και θα επανεξετάζεται η συνέχιση των εργασιών στο συγκεκριμένο τμήμα.
• Εντοπισμός, επικοινωνία με τους ιδιοκτήτες και τεχνικός έλεγχος των κενών, ακατοίκητων και εγκαταλελειμμένων ακινήτων της περιοχής.

«Δε ζητούμε προνόμια: ζητούμε το αυτονόητο: να μπορούμε να ζούμε με ασφάλεια στα σπίτια μας, να γνωρίζουμε τι πραγματικά συμβαίνει και να μην επωμιστούμε οι ίδιοι το κόστος και τις συνέπειες ενός δημόσιου έργου. Το Μετρό αφορά ολόκληρη την πόλη. Δεν μπορεί όμως να κατασκευάζεται σε βάρος της ζωής, της ασφάλειας και της περιουσίας των κατοίκων. Δε θα πληρώσουμε την κατασκευή του μετρό με τις ζωές μας», καταλήγουν οι κάτοικοι.