Απειλές στα social media: Πότε εντοπίζεται ο ανώνυμος χρήστης και ποιες συνέπειες αντιμετωπίζει

Σοβαρές ποινικές και αστικές συνέπειες μπορούν να αντιμετωπίσουν οι χρήστες του διαδικτύου που απειλούν, εξυβρίζουν ή δυσφημούν άλλα πρόσωπα μέσα από λογαριασμούς στο Facebook, στο Instagram, στο TikTok και σε άλλες ψηφιακές πλατφόρμες.

Η δικηγόρος Ροή Παυλέα ξεκαθάρισε ότι η ανωνυμία στο διαδίκτυο δεν προσφέρει απόλυτη προστασία και ότι, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, οι Αρχές μπορούν να φτάσουν στην ταυτοποίηση του προσώπου που βρίσκεται πίσω από ένα προφίλ.

«Ο χρήστης που πιστεύει ότι καλύπτεται πίσω από την ανωνυμία του πρέπει να γνωρίζει ότι μπορεί να εντοπιστεί», ανέφερε, εξηγώντας ότι η διαδικασία που ακολουθείται εξαρτάται από τη σοβαρότητα της πράξης.

Τι ισχύει για τις απειλές κατά της ζωής

Όταν μία ανάρτηση ή ένα μήνυμα περιλαμβάνει απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας ενός προσώπου, η υπόθεση αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη σοβαρότητα.

Σύμφωνα με τη δικηγόρο, σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να παρέμβει ο εισαγγελέας και να κινηθεί η διαδικασία άρσης του απορρήτου, προκειμένου να εντοπιστεί ο αποστολέας της απειλής.

Ακόμη πιο σοβαρή θεωρείται μία δημόσια ανάρτηση που δεν περιορίζεται σε προσωπική απειλή, αλλά παρακινεί και άλλα άτομα να επιτεθούν σε κάποιον, με εκφράσεις όπως «όπου τον δείτε, χτυπήστε τον» ή «πρέπει να τον πυροβολήσουν».

Μία τέτοια δημοσίευση μπορεί να αξιολογηθεί όχι μόνο ως απειλή, αλλά και ως δημόσια παρότρυνση για την τέλεση παράνομης και βίαιης πράξης.

Εξύβριση και συκοφαντική δυσφήμιση

Διαφορετική είναι η διαδικασία όταν πρόκειται για εξύβριση ή συκοφαντική δυσφήμιση.

Το πρόσωπο που θεωρεί ότι προσβάλλεται πρέπει να απευθυνθεί στις Αρχές και να καταθέσει μήνυση. Στο πλαίσιο της έρευνας μπορούν να ζητηθούν στοιχεία από τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες, ώστε να εντοπιστεί ο διαχειριστής του λογαριασμού ή η ηλεκτρονική διεύθυνση από την οποία πραγματοποιήθηκε η επίμαχη ανάρτηση.

Ο δράστης μπορεί να αντιμετωπίσει ποινικές συνέπειες, αλλά και αγωγή για προσβολή της προσωπικότητας και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.

«Η ελευθερία του λόγου δεν είναι ασυδοσία»

Η ελευθερία της έκφρασης δεν σημαίνει ότι οποιοσδήποτε μπορεί να γράφει χωρίς συνέπειες οτιδήποτε επιθυμεί για ένα άλλο πρόσωπο.

Όπως εξήγησε η δικηγόρος, το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης σταματά εκεί όπου αρχίζει η προσβολή της προσωπικότητας, της τιμής, της υπόληψης και της ασφάλειας ενός άλλου ανθρώπου.

Ο δικαστής εξετάζει κάθε φορά το περιεχόμενο, τις συνθήκες, τη δημόσια απήχηση και την αναλογικότητα της επίμαχης δημοσίευσης.

Η δημόσια απειλή κατά δημοσιογράφου

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης παρουσιάστηκε δημόσια ανάρτηση χρήστη, ο οποίος φέρεται να υποστήριξε ότι συγκεκριμένος δημοσιογράφος «πρέπει να πυροβοληθεί».

Ο δημοσιογράφος διευκρίνισε ότι δεν επρόκειτο για ένα ιδιωτικό μήνυμα, αλλά για δημόσια τοποθέτηση, ορατή σε μεγάλο αριθμό χρηστών και ικανή, όπως υποστήριξε, να λειτουργήσει ως παρότρυνση προς τρίτους.

Όπως ανέφερε, αποφάσισε να δημοσιοποιήσει την απειλή, καθώς δεν ήταν η πρώτη φορά που δεχόταν ανάλογα μηνύματα στο διαδίκτυο.

Έθεσε παράλληλα το ερώτημα κατά πόσο η Ελληνική Αστυνομία και η Δικαιοσύνη κινητοποιούνται αυτεπάγγελτα όταν τέτοιου είδους απειλές διατυπώνονται δημόσια εναντίον δημοσιογράφων.

Αναφορά στις δολοφονίες Γκιόλια και Καραϊβάζ

Ο δημοσιογράφος συνέδεσε το περιστατικό με τις ανεξιχνίαστες δολοφονίες των δημοσιογράφων Σωκράτη Γκιόλια και Γιώργου Καραϊβάζ.

Όπως υποστήριξε, οι επιθέσεις εναντίον ανθρώπων του Τύπου δεν αφαιρούν μόνο ανθρώπινες ζωές, αλλά καλλιεργούν ένα ευρύτερο κλίμα φόβου και ανασφάλειας, το οποίο μπορεί να οδηγήσει δημοσιογράφους σε αυτολογοκρισία.

«Οι δημοσιογράφοι πρέπει να μπορούν να ελέγχουν κάθε μορφή εξουσίας χωρίς να φοβούνται για τη ζωή τους», ήταν το βασικό μήνυμα της παρέμβασής του.

Η αντίδραση του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών

Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στην εκπομπή, ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών ήταν ο πρώτος θεσμός που επικοινώνησε με τον δημοσιογράφο και ζήτησε στοιχεία για την υπόθεση.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση φέρεται να συνδέεται με ανάρτηση δικηγόρου, ο οποίος καλούσε δημόσια σε επίθεση εναντίον του.

Ο δημοσιογράφος κατήγγειλε, ωστόσο, ότι μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν είχε δεχτεί επικοινωνία από την Ελληνική Αστυνομία, τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος ή κάποια εισαγγελική Αρχή.

Το περιστατικό επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της προστασίας των πολιτών και ιδιαίτερα των δημοσιογράφων από απειλές, στοχοποίηση και δημόσιες παροτρύνσεις βίας μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα.