Το πιθανότερο σενάριο πίσω από την τραγωδία με τα ελικόπτερα στη Ψάθα

Πριν το πόρισμα της έρευνας δεν μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για τα αίτια της σύγκρουσης των δύο ελικοπτέρων στη Ψάθα, ωστόσο από το διαθέσιμο βίντεο προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις ότι τα δύο εναέρια μέσα είχαν χάσει τον ασφαλή διαχωρισμό τους, εκτίμησε ο εμπειρογνώμονας αεροπορικών ατυχημάτων Φαίδων Καραιωσηφίδης, μιλώντας στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του OPEN.

Ο εμπειρογνώμονας αεροπορικών ατυχημάτων Φαίδων Καραιωσηφίδης εκτίμησε ότι από την πρώτη ανάλυση του βίντεο της σύγκρουσης προκύπτει πως τα δύο ελικόπτερα δεν διατηρούσαν τον απαιτούμενο ασφαλή διαχωρισμό κατά την πτήση τους, επισημαίνοντας πάντως ότι τα οριστικά συμπεράσματα θα προκύψουν μόνο από την επίσημη διερεύνηση του δυστυχήματος.

Όπως ανέφερε, από τα πλάνα φαίνεται ότι το ελικόπτερο που ακολουθούσε πιθανότατα δεν είχε αντίληψη της ακριβούς θέσης του προπορευόμενου μετά την ολοκλήρωση της στροφής. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, τα πτερύγια του δεύτερου ελικοπτέρου χτύπησαν το στροφείο του πρώτου, προκαλώντας καταστροφική αστοχία.

«Από τη στιγμή που καταστρέφεται το στροφείο και το σύστημα μετάδοσης, το ελικόπτερο παύει να είναι ιπτάμενη μηχανή και πέφτει. Σε μια τέτοια περίπτωση οι πιθανότητες επιβίωσης είναι πρακτικά μηδενικές», σημείωσε.

Αντίθετα, όπως εξήγησε, το δεύτερο ελικόπτερο, παρότι υπέστη ζημιές, διατήρησε την πτητική του ικανότητα. Εκτίμησε ότι ο κυβερνήτης, έχοντας εκπαιδευτεί για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, κατάφερε να πραγματοποιήσει ελεγχόμενη προσγείωση ή ελεγχόμενη πτώση μέσα στο δάσος, γεγονός που επέτρεψε στους δύο επιβαίνοντες να επιζήσουν με ελαφρά τραύματα. «Αυτό είναι το θαύμα της υπόθεσης», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ερωτηθείς πώς είναι δυνατόν ο χειριστής του δεύτερου ελικοπτέρου να μην αντιλήφθηκε την παρουσία του πρώτου, ο κ. Καραιωσηφίδης υπογράμμισε ότι όλα τα ενδεχόμενα παραμένουν ανοιχτά. Όπως είπε, δεν μπορεί να αποκλειστεί ο ανθρώπινος παράγοντας, αλλά ούτε και η επίδραση έντονων ανοδικών ή καθοδικών ρευμάτων αέρα ή ακόμη και μια μηχανική βλάβη.

Ωστόσο, πρόσθεσε ότι το πιθανότερο σενάριο είναι ο κυβερνήτης του δεύτερου ελικοπτέρου να μην είχε οπτική επαφή με το προπορευόμενο, το οποίο ενδεχομένως βρισκόταν σε «τυφλό σημείο» χαμηλότερα από το πεδίο ορατότητάς του. Αν είχε αντιληφθεί τον κίνδυνο εγκαίρως, εκτίμησε ότι θα επιχειρούσε ελιγμό αποφυγής, καθώς διέθετε μεγαλύτερο περιθώριο κινήσεων.

Αναφερόμενος στον σχηματισμό πτήσης, ο εμπειρογνώμονας επισήμανε ότι σε επιχειρήσεις αεροπυρόσβεσης ομοειδή εναέρια μέσα πετούν σε σχηματισμό υπό την ευθύνη του κυβερνήτη του πρώτου ελικοπτέρου. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως είπε, δεν πρόκειται για σύγκρουση δύο διαφορετικών σχηματισμών αλλά δύο ελικοπτέρων του ίδιου σχηματισμού, γεγονός που δείχνει ότι «κάτι πήγε στραβά», με αποτέλεσμα να χαθεί ο ασφαλής διαχωρισμός και να επέλθει η σύγκρουση.

Ο ίδιος επανέλαβε ότι τα ακριβή αίτια θα προκύψουν μόνο μετά την ολοκλήρωση της επίσημης διερεύνησης του ατυχήματος.

Παντελής Φραγκούλης: Υπήρξε σοβαρή αστοχία στον συντονισμό των εναέριων μέσων

Σοβαρά ερωτήματα για τον συντονισμό των εναέριων μέσων πυρόσβεσης εγείρει από την πλευρά του ο πιλότος και εμπειρογνώμονας αεροπορικών ατυχημάτων Παντελής Φραγκούλης, σχολιάζοντας το βίντεο από τη σύγκρουση των δύο ελικοπτέρων κατά τη διάρκεια επιχείρησης κατάσβεσης.

Όπως επισήμανε μιλώντας στο OPEN, από τις εικόνες προκύπτουν δύο βασικά συμπεράσματα. Το πρώτο είναι ότι το δεύτερο ελικόπτερο, το οποίο ακολουθούσε και τελικά συγκρούστηκε με το προπορευόμενο, κινούνταν με μεγάλη ταχύτητα προκειμένου να πραγματοποιήσει τη δική του ρίψη νερού, χωρίς –όπως εκτιμά– να έχει αντιληφθεί την παρουσία του πρώτου ελικοπτέρου.

Το δεύτερο και σημαντικότερο, σύμφωνα με τον ίδιο, αφορά τον συντονισμό της επιχείρησης.

«Σε κάθε μεγάλη πυρκαγιά υπάρχει εναέριος συντονιστής, ο οποίος πετά σε μεγαλύτερο ύψος και έχει πλήρη εικόνα όλων των εναέριων μέσων. Παράλληλα υπάρχει και επίγειος συντονισμός, ώστε οι ρίψεις να γίνονται με ασφάλεια και να μην κινδυνεύουν άνθρωποι ή επίγειες δυνάμεις. Εδώ φαίνεται ότι δύο ελικόπτερα μπήκαν ταυτόχρονα στην ίδια γραμμή ρίψης. Αυτό δεν θα έπρεπε να συμβεί», τόνισε.

Ο κ. Φραγκούλης υπογράμμισε ότι τα δύο ελικόπτερα θα έπρεπε να διατηρούν απόσταση ασφαλείας εκατοντάδων μέτρων, ώστε να μην επιχειρούν ταυτόχρονα στο ίδιο σημείο.

«Το ένα ελικόπτερο φαίνεται να έχει ήδη επιβραδύνει για να πραγματοποιήσει τη ρίψη, ενώ το δεύτερο έρχεται από πίσω με μεγάλη ταχύτητα χωρίς να το έχει αντιληφθεί. Το ερώτημα είναι ποιος έδωσε την εντολή και γιατί δεν υπήρξε ο απαιτούμενος διαχωρισμός των εναέριων μέσων», σημείωσε.

Ο ίδιος εκτίμησε ότι, εφόσον επιβεβαιωθεί πως ο χειριστής του δεύτερου ελικοπτέρου ακολουθούσε οδηγίες του συντονιστή, τότε οι ευθύνες θα πρέπει να αναζητηθούν στον τρόπο με τον οποίο οργανώθηκε η επιχείρηση.

«Ο συντονιστής είναι ο εναέριος πύργος ελέγχου»

Ο Παντελής Φραγκούλης παρομοίασε τον εναέριο συντονιστή με έναν πύργο ελέγχου, καθώς είναι εκείνος που γνωρίζει τη θέση όλων των αεροσκαφών και των ελικοπτέρων και καθορίζει τη σειρά με την οποία επιχειρούν.

«Τα εναέρια μέσα δεν πετούν ανεξέλεγκτα. Ο συντονιστής γνωρίζει τις διαφορετικές επιδόσεις κάθε τύπου ελικοπτέρου και αεροσκάφους, τις ταχύτητές τους και τις δυνατότητές τους και δίνει συγκεκριμένες οδηγίες για το πότε και από πού θα πραγματοποιήσει κάθε μέσο τη ρίψη νερού», ανέφερε.

Όπως συμπλήρωσε, ο συντονισμός απαιτεί βαθιά γνώση των πτητικών χαρακτηριστικών κάθε τύπου αεροσκάφους και των ιδιαίτερων συνθηκών που επικρατούν πάνω από μια μεγάλη πυρκαγιά, όπου αναπτύσσονται έντονα ανοδικά και καθοδικά ρεύματα.

Αναφερόμενος στη στιγμή της σύγκρουσης, ο εμπειρογνώμονας εκτίμησε ότι το δεύτερο ελικόπτερο πιθανότατα προσέκρουσε με το σύστημα προσγείωσης στον κύριο έλικα του πρώτου.

«Από τη στιγμή που καταστρέφεται το στροφείο, το ελικόπτερο παύει να είναι ελεγχόμενο και μετατρέπεται ουσιαστικά σε ένα βάρος που πέφτει. Πιθανότατα τμήματα του στροφείου χτύπησαν και τους κινητήρες, προκαλώντας την άμεση ανάφλεξη που φαίνεται στο βίντεο», εξήγησε.

«Οι καταγραφές των επικοινωνιών θα δείξουν τι συνέβη»

Ο κ. Φραγκούλης υπογράμμισε ότι κρίσιμο στοιχείο για τη διερεύνηση του δυστυχήματος θα αποτελέσουν οι επικοινωνίες μεταξύ των χειριστών και του εναέριου συντονισμού.

«Πρέπει να εξεταστεί ποιες εντολές δόθηκαν, σε ποιο ύψος επιχειρούσε κάθε ελικόπτερο και γιατί δεν είχε αποχωρήσει το πρώτο πριν εισέλθει το δεύτερο στην ίδια γραμμή ρίψης. Εκεί θα βρεθούν οι απαντήσεις», σημείωσε.

Ο ίδιος επισήμανε ακόμη ότι στις επιχειρήσεις συμμετέχουν συχνά ξένα πληρώματα, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντικό τον ρόλο των Ελλήνων πτητικών συνδέσμων, οι οποίοι γνωρίζουν την αεροπορική ορολογία και διευκολύνουν την επικοινωνία.