Κυψέλη: Τέσσερις «στάσεις» έκανε ο μετροπόντικας πριν ακινητοποιηθεί, αλλά στο υπουργείο δεν ψάχνουν το... λάθος

Πλήθος αναπάντητων ερωτημάτων, παρά το γεγονός ότι ο μετροπόντικας είχε κάνει άλλες τρεις... «στάσεις» πριν την οριστική ακινητοποίησή του τον περασμένο Μάιο, άφησε η πρώτη επίσημη ενημέρωση όλων των εμπλεκομένων φορέων για το θέμα των σοβαρότατων βλαβών στα κτίρια της Κυψέλης από την κατασκευή της Γραμμής 4.

Επτά μήνες μετά τις πρώτες ρωγμές σε κτίρια και πιεζόμενη από τη δικαστική εντολή να παραδοθεί το σύνολο των στοιχείων στους κατοίκους συμπεριλαμβανομένου του ημερολογίου του έργου που περιλαμβάνει κάθε σχετικό δεδομένο, η ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, η διοίκηση της Ελληνικό Μετρό, εκπρόσωποι της αναδόχου κοινοπραξίας και ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, Γιώργος Στασινός προχώρησαν σε κοινή συνέντευξη τύπου, με τις απαντήσεις που δόθηκαν όμως να αποκαλύπτουν τα πολλά ανοιχτά μέτωπα που υπάρχουν ακόμα. Αποσαφηνίσεις δε δόθηκαν ούτε για το χρονοδιάγραμμα των αποκαταστάσεων και της επανεκκίνησης του μετροπόντικα με την ηγεσία του υπουργείου να ξεκόβει, πάντως, το ενδεχόμενο αλλαγής στη χάραξη του έργου.

Την ίδια στιγμή οι κάτοικοι των κτιρίων, εκπρόσωποι των οποίων παρακολούθησαν τη συνέντευξη τύπου, συνεχίζουν να κοιμούνται σε σπίτια γεμάτα ρωγμές βουτηγμένοι στην ανασφάλεια και έχοντας δίπλα τους σφυρίχτρες και φακούς, καθώς φοβούνται το χειρότερο.

Η κυβέρνηση δια των αρμοδίων υπουργών υποσχέθηκε για άλλη μια φορά ασφαλέστερα κτίρια, μίλησε για άμεσες αποκαταστάσεις, επανέλαβε ότι δε χρειάζονται εκκενώσεις για λόγους ασφαλείας, αλλά δεν αναφέρθηκε σε συγκεκριμένο σχεδιασμό μετεγκαταστάσεων των κατοίκων που θα χρειαστεί να απομακρυνθούν προκειμένου να προχωρήσουν οι εργασίες στα κτίριά τους.

Δήμας: Δεν ψάχνουμε το λάθος

Εντύπωση, πάντως, προκάλεσε η τοποθέτηση του κ. Δήμα, ο οποίος επικαλούμενος την πολυπλοκότητα του έργου και παρά την έκταση των βλαβών, απέφυγε με κάθε τρόπο να μιλήσει για το τι πήγε λάθος και για το ποιος μπορεί να φέρει τη σχετική ευθύνη: «Δεν ψάχνουμε για λάθος. Επαναλαμβάνουμε, είναι ένα πολύ δύσκολο τεχνικά έργο, το οποίο πάντοτε, έχει πολύ απαιτητικές συνθήκες. Άρα, εδώ πέρα δεν ψάχνουμε να βρούμε λάθος. Ψάχνουμε να δούμε πώς μπορούμε να κάνουμε με πλήρη ασφάλεια όλες τις εργασίες που απαιτούνται», ανέφερε χαρακτηριστικά, ενώ σε άλλη απάντησή του σημείωσε ότι δε βλέπει ολιγωρία από την πλευρά κανενός.

Αλλά και ο υφυπουργός Υποδομών, Νίκος Ταχιάος υποστήριξε ότι η λέξη «λάθος» ενδέχεται να μην περιγράφει αυτό που συνέβη και ότι η κατάσταση βρίσκεται υπό αξιολόγηση. Περιέγραψε ως τεχνικό γεγονός την αδυναμία του μετροπόντικα να αντισταθμίσει την πίεση του εδάφους, χωρίς όμως να μιλήσει για συγκεκριμένα αίτια ή ευθύνες ξεκαθαρίζοντας πως τα «συμβατικά θέματα δε θα λυθούν σε μία συνέντευξη τύπου»

Αντίστοιχα, ο διευθύνων σύμβουλος της Άβαξ, Κωνσταντίνος Μιτζάλης ανέφερε ότι ακόμη και σε μεγάλα έργα με άρτιες μελέτες μπορούν να εμφανιστούν προβλήματα κατά την κατασκευή, τα οποία δεν είναι δυνατόν να έχουν προβλεφθεί πλήρως. Όταν ρωτήθηκε ευθέως αν υπήρξε αβλεψία ή αστοχία μελετών, απάντησε: «Ούτε το ένα ούτε το άλλο».

Ο μετροπόντικας σταμάτησε 4 φορές

Και μπορεί το χρονοδιάγραμμα αποκαταστάσεων και επανεκκίνησης για άλλη μια φορά να μην αποσαφηνίστηκε, ωστόσο χθες έγινε γνωστό ότι τον περασμένο Μάιο ο μετροπόντικας δεν ακινητοποιήθηκε για πρώτη, αλλά για τέταρτη φορά στο διάστημα που μεσολάβησε από τα τέλη Μαρτίου έως τις αρχές εκείνου του μήνα, με τη μία εξ αυτών να αποδίδεται σε επισκευές.

Όπως αποκάλυψε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Άβαξ, Κωνσταντίνος Μιτζάλης, «έγιναν τέσσερα σταματήματα μέχρι τον Μάιο» με την Ελληνικό Μετρό να δίνει, όπως προκύπτει, κάθε φορά το... ελευθέρας για επανεκκίνηση: «Αξιολογούνται αυτά βάσει πρωτοκόλλων, αυτή είναι η διαδικασία. Βλέπαμε ότι οι καθιζήσεις που είχαν γίνει ήταν κατά τι παραπάνω από αυτά που προβλέπονταν στις μελέτες. Ο μελετητής κοιτάζει και πάλι τα αποτελέσματα, έρχεται μετά και λέει μαζί με την Ελληνικό Μετρό, ότι μπορείτε να ξεκινήσετε με αυτά τα δεδομένα», προσέθεσε ο επικεφαλής της Άβαξ.

Ο υφυπουργός Υποδομών, Νίκος Ταχιάος παρενέβη για να πει πως το όριο συναγερμού δε σημαίνει και βλάβη στο κτίριο, παραδεχόμενος ότι «υπήρξε μία μεγαλύτερη καθίζηση στο σημείο που αυτή τη στιγμή έχει ακινητοποιηθεί ο μετροπόντικας». Η ηγεσία του υπουργείου υποστήριξε ότι το προβλεπόμενο πρωτόκολλο λειτούργησε κανονικά, με μετρήσεις, διακοπές και επανεκκινήσεις και όταν τα όρια αυξήθηκαν, αποφασίστηκε η διακοπή των εργασιών, με τον μετροπόντικα να ακινητοποιείται στις 8 Μαΐου.

Συγκεχυμένη ήταν η πληροφόρηση και για την επάρκεια των μελετών που προηγήθηκαν του έργου. Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν, η περιοχή της Κυψέλης είχε εξαρχής αναγνωριστεί ως ένα από τα πιο απαιτητικά τμήματα της Γραμμής 4. Για τον λόγο αυτό, στον σχεδιασμό είχαν προβλεφθεί συγκεκριμένα μέτρα για τη διάνοιξη.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Ελληνικό Μετρό, Χρήστος Φαφούτης σημείωσε ότι οι γεωλογικές και γεωτεχνικές διαφοροποιήσεις της περιοχής είχαν αποτυπωθεί στις μελέτες και είχαν εφαρμοστεί οι προβλεπόμενες τεχνικές απαιτήσεις. Επισημάνθηκε, ωστόσο, ότι οι συνθήκες του εδάφους μπορούν να διαφοροποιούνται ακόμη και σε μικρές αποστάσεις με τον γενικό γραμματέα Υποδομών, Δημήτρη Αναγνώπουλο να σημειώνει πως στην περιοχή προέκυψαν «ιδιαίτερες και τυχόν απρόβλεπτες γεωλογικές συνθήκες».

Η πολιτική ηγεσία ρωτήθηκε και για το βάθος της σήραγγας με τον κ. Ταχιάο να απαντά ότι η χάραξη και το βάθος είχαν καθοριστεί από τις μελέτες που είχαν ολοκληρωθεί πριν από το 2017, καθώς και από τη γεωμετρία των σταθμών.

Το υπουργείο ανακοίνωσε ότι οι έλεγχοι γίνονται σε τρία επίπεδα και συγκεκριμένα από το ΤΕΕ για τα κτίρια, από τον καθηγητή του ΕΜΠ Βασίλη Μαρίνο ως συμβούλου της Ελληνικό Μετρό για τα αίτια και τη μεθοδολογία επανεκκίνησης, ενώ ως επιπλέον εγγύηση ανατέθηκε περαιτέρω αξιολόγηση του θέματος στον Lord Robert Mair, Ομότιμο Καθηγητή του Πανεπιστημίου του Cambridge, που θεωρείται αυθεντία σε σήραγγες κάτω από κτίρια σε αστικό περιβάλλον.

Άγνωστη η επανεκκίνηση, μάλλον βέβαιη η περαιτέρω καθυστέρηση στο έργο

Η πρόταση που αξιολογείται για τον τρόπο, με τον οποίο θα συνεχιστεί η διάνοιξη χωρίς να προκύψουν νέες βλάβες στηρίζεται σε δύο βασικές αλλαγές:

• Το έδαφος μπροστά από το μηχάνημα θα ενισχύεται πριν αρχίσει η εκσκαφή του, και η λειτουργία του μηχανήματος θα γίνεται με αυστηρότερες παραμέτρους και ελέγχους σε κάθε βήμα.

• Παράλληλα, έχει γίνει η καταγραφή και η μελέτη προστασίας κάθε κτιρίου που θα συναντήσει στη συνέχεια ο μετροπόντικας.

Η πλήρης μεθοδολογία θα παρουσιαστεί στους κατοίκους και στον Δήμο πριν την επανεκκίνηση, όπως διαβεβαίωσε ο υπουργός, προσθέτοντας πως το μηχάνημα θα ξεκινήσει εκ νέου μόνον εφόσον η ανεξάρτητη αξιολόγηση επιβεβαιώσει ότι τα μέτρα επαρκούν: «Δε θα κάνω προβλέψεις για το μέλλον», ανέφερε για να συμπληρώσει ότι «στην προκειμένη περίπτωση, η Πολιτεία συνειδητά βάζει την ασφαλή επανεκκίνηση των εργασιών πάνω από οτιδήποτε άλλο».

Η πρώτη φάση της επανεκκίνησης θα γίνει με μικρά, ελεγχόμενα βήματα και με ενισχυμένη παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο ώστε αν οποιαδήποτε μέτρηση ξεπεράσει τα όρια, το μηχάνημα να σταματά αμέσως και η κατάσταση να επανεξετάζεται.

Η ακριβής ημερομηνία παραμένει άγνωστη, με τον κ. Δήμα, πάντως, να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο όσα έχουν συμβεί στην Κυψέλη να απομακρύνουν έτι περαιτέρω την αποπεράτωση του έργου, η οποία έχει ήδη μετακινηθεί με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2032. 

Αποκαταστάσεις σε δεύτερο χρόνο για τα κτίρια πάνω από τον μετροπόντικα

Όσον αφορά την έκταση του προβλήματος και τις αποκαταστάσεις, η Ελληνικό Μετρό έχει παραλάβει ενδιάμεσες εκθέσεις του ΤΕΕ για 14 κτίρια, ενώ η διαδικασία θα καλύψει συνολικά 20 με το σύνολο των ομιλητών να ζητά τη συνεργασία με τους κατοίκους.

Από την πλευρά τους οι εκπρόσωποι των κατοίκων μιλούν για 25 κτίρια με προβλήματα, ενώ αμφισβητούν τους μακροσκοπικούς ελέγχους που έγιναν συνολικά σε 35 κτίρια επιμένοντας ότι υπάρχουν κτίρια και ιδιοκτησίες με νέες ή επιδεινούμενες ρωγμές, καθώς και αναφορές για προβλήματα με υπόγεια ύδατα, χωρίς να έχει προηγηθεί, όπως είπαν, έλεγχος από μηχανικό σε όλες τις περιπτώσεις.

Ο υφυπουργός απάντησε ότι η ζώνη επιρροής του μετροπόντικα είναι περιορισμένη και ότι δεν είναι δυνατόν όλες οι βλάβες στην ευρύτερη περιοχή να αποδίδονται αυτομάτως στην κατασκευή του Μετρό.

Η ηγεσία του υπουργείου επανέλαβε ότι οι αποκαταστάσεις θα γίνουν χωρίς οικονομική επιβάρυνση για τους ιδιοκτήτες και τους ενοίκους, με ευθύνη της αναδόχου κοινοπραξίας AVAX-GHELLA-ALSTOM, η οποία έχει ήδη συνεργεία σε αναμονή για τον σκοπό αυτό. Σύμφωνα με τον κ. Στασινό, οι ενδιάμεσες εκθέσεις περιλαμβάνουν συγκεκριμένες εργασίες που μπορούν να ξεκινήσουν άμεσα, ενώ δεν απέκλεισε οι τελικές εκθέσεις να προβλέψουν πρόσθετες παρεμβάσεις ώστε τα κτίρια να είναι μετά ασφαλέστερα από ό,τι ήταν πριν τη διέλευση του μετροπόντικα.

Όπως επισημάνθηκε, τα υπό αποκατάσταση κτίρια χωρίζονται σε δύο διακριτές κατηγορίες, σε αυτά κάτω από τα οποία ο μετροπόντικας έχει ήδη περάσει και στα έξι που βρίσκονται πάνω από την «ασπίδα» του και εμφανίζουν τις μεγαλύτερες καθιζήσεις. Στα πρώτα οι αποκαταστάσεις μπορούν να ξεκινήσουν άμεσα ύστερα από ιεράρχηση της σοβαρότητας των βλαβών.

Στα υπόλοιπα θα πρέπει να ολοκληρωθούν οι μελέτες και να υπάρξει υποστήλωση, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος νέων ζημιών από τη μετακίνηση του μετροπόντικα: «Εκεί δεν έχει νόημα να πάμε να κάνουμε αυτή τη στιγμή την αποκατάσταση. Πρέπει να κάνουμε πρώτα όποιες παρεμβάσεις χρειάζονται, κάποια μέτρα προστασίας αυτών των κτιρίων, για να ξεκινήσει ο μετροπόντικας, για να μην υπάρχει η παραμικρή ουσιαστική επίδραση σε αυτά εδώ τα κτίρια. Και μόλις απομακρυνθεί, θα προχωρήσουμε και στις αποκαταστάσεις, ανάλογα με τη συμπεριφορά του κτιρίου εκείνη την ώρα», υπογράμμισε ο κ. β.

Ο κ. Στασινός ξεκαθάρισε ότι δεν τίθεται ζήτημα εκκενώσεων κτιρίων για λόγους ασφαλείας. Σημείωσε ωστόσο πως θα υπάρξουν εργασίες που δε θα μπορούν να γίνουν παρουσία των κατοίκων με τον σχεδιασμό, πάντως, για τη μετεγκατάστασή τους να παραμένει ασαφής: «Όταν θα γίνονται εργασίες, ανάλογα με το κτίριο, το μέγεθος της βλάβης, τον χώρο που θα πρέπει να γίνουν οι αποκαταστάσεις και οι επεμβάσεις, θα αποφασίζεται ότι ενδεχομένως θα χρειάζεται η απομάκρυνση των κατοίκων. Το πού θα μένουν και πού θα μετακομίσουν και για ποιο διάστημα θα λυθεί, προφανώς, από την Ελληνικό Μετρό, όταν ξεκινήσουν οι εργασίες», είπε ο κ. Δήμας.

Κάτοικοι: Κοιμόμαστε με φακό και σφυρίχτρα

«Κοιμόμαστε με σφυρίχτρες, με φακούς και με ένα μπουκαλάκι νερό κι αυτό το κομμάτι δεν μπορεί να μας το επαναφέρει κανείς», ανέφερε η Χάρις Κοντοχρήστου, μονογονέας με δύο παιδιά, στα οποία έχει πει πως πρέπει να είναι έτοιμα ανά πάσα ώρα και στιγμή ακόμα και να πηδήξουν και από το μπαλκόνι του ισόγειου σπιτιού της.

Τόσο εκείνη όσο και το σύνολο των κατοίκων ζήτησαν διαφάνεια στα στοιχεία, τα οποία όπως είπε ο Αλέξανδρος Κουτρουλάρης χρειάστηκε να κινηθούν δικαστικά για να τα πάρουν. Ο κ. Φαφούτης, πάντως δεσμεύτηκε ότι θα δοθεί το σύνολο των στοιχείων που περιλαμβάνονται στη δικαστική απόφαση, μεταξύ των οποίων τα ημερολόγια του έργου και οι παράμετροι λειτουργίας του μηχανήματος.

Ωστόσο, αυτό που εξόργισε τους κατοίκους ήταν το γεγονός ότι δεν πήραν σαφείς απαντήσεις και κυρίως ότι αμφισβητήθηκε η συνεργασία τους: «Όχι μόνο δε γίναμε σοφότεροι, αλλά κατηγορηθήκαμε ως μη συνεργάσιμοι στο ζήτημα της αποκατάστασης των βλαβών. Η ντροπή έχει κάποια όρια», ανέφερε ο Χρήστος Ρόκας.

Συμπλήρωσε πως οι αρμόδιοι ακόμα δεν έχουν δώσει απαντήσεις: «Θεωρούν ότι αστοχία δεν υπάρχει, ευθύνες δεν καταλογίζονται και από τη συνέντευξη προέκυψε ότι οι κάτοικοι δεν είναι συνεργάσιμοι, ενώ επί 7 μήνες πάλευαν να μάθουν τα αίτια αλλά δεν έπαιρναν απάντηση».