Τις κάμερες στις πρακτικές εξετάσεις οδήγησης, πέντε χρόνια μετά τον νόμο που υποσχόταν να βάλει τέλος στο «λάδωμα», θυμήθηκε ξανά το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, το οποίο μολονότι τις έχει στη θεσμική του φαρέτρα από το 2021, δεν τις ενεργοποίησε ποτέ. Την ώρα που οι εξετάσεις για την έκδοση άδειας οδήγησης εξακολουθούν να κινούνται σε ένα προβληματικό και κατακερματισμένο πλαίσιο με αρκετές γκρίζες ζώνες να παραμένουν, το υπουργείο επανασχεδιάζει το σύστημα από την αρχή, παραδεχόμενο ουσιαστικά ότι το πολυδιαφημισμένο νομικό πλαίσιο που ξεχάστηκε στα συρτάρια είχε ελλείψεις που πλέον το καθιστούν ανεφάρμοστο.Στο ίδιο πακέτο αλλαγών, αναμένεται και ανανέωση στο σύστημα χορήγησης πινακίδων κυκλοφορίας των οχημάτων, καθώς αυτό έχειθ πλέον φτάσει στα όριά του με την Πολιτεια να δίνει πλέον τη δυνατότητα απόκτησης premium στοιχείων κυκλοφορίας, όχι με ...ρουσφέτι ή κρυφές συναλλαγές, αλλά με ανάλογο αντίτιμο προς το Δημόσιο.424618_1Στην κατεύθυνση αυτή κινείται η νέα προγραμματική σύμβαση, ύψους 2,1 εκατ. ευρώ και διάρκειας 24 μηνών, που υπέγραψαν την Τρίτη τα υπουργεία Υποδομών και Μεταφορών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης με το Ινστιτούτο Πληροφορικής του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ).Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, αφορά τις εξετάσεις για την απόκτηση διπλώματος οδήγησης. Ο τελευταίος νόμος είχε ψηφιστεί το 2021, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας να ενισχυθεί το αδιάβλητο της διαδικασίας απόκτησης άδειαςς. Προέβλεπε, μεταξύ άλλων, οπτικοακουστική καταγραφή των εξετάσεων, ψηφιακή εποπτεία, ηλεκτρονικούς φακέλους υποψηφίων και αλλαγές στον τρόπο διενέργειας και ελέγχου των εξετάσεων. Παρά τις εξαγγελίες, όμως, σημαντικό μέρος των προβλέψεων δεν πέρασε ποτέ στην καθημερινή λειτουργία των υπηρεσιών. Η προσπάθεια ανάπτυξης της «Ολοκληρωμένης Πλατφόρμας Διαφανούς Εξέτασης Οδηγών», μέσω προγραμματικής σύμβασης με το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) ναυάγησε πριν καν ολοκληρωθεί, καθώς τα παραδοτέα δεν κρίθηκαν κατάλληλα προς παραλαβή παρά τις προσπάθειες διόρθωσης, με αποτέλεσμα η εκπαίδευση να εξακολουθεί σε αρκετές περιπτώσεις να βασίζεται σε χειρόγραφες διαδικασίες και οι υπηρεσίες να χρησιμοποιούν απαρχαιωμένα πληροφοριακά συστήματα.Το νέο σχέδιο φιλοδοξεί να ενεργοποιήσει τα οπτικοακουστικά, με τον εξοπλισμό των οχημάτων εξέτασης με κάμερες να αποτελεί μέρος της προσπάθειας, η οποία σχεδιάστηκε σε συνεργασία με την ομοσπονδία των σχολών οδηγών. Η καταγραφή θα περιλαμβάνει εικόνα και ήχο, ενώ το διαθέσιμο υλικό θα αποθηκεύεται στο κυβερνητικό νέφος (G-Cloud) και θα μπορεί να αξιοποιείται για τον έλεγχο και την αξιολόγηση της διαδικασίας. Στόχος είναι να υπάρχει ψηφιακό αποτύπωμα της πρακτικής εξέτασης, ώστε να ενισχυθεί η δυνατότητα ελέγχου σε περίπτωση αμφισβήτησης ή καταγγελίας.Ωστόσο, η εφαρμογή του νέου συστήματος απαιτεί και νομοθετικές παρεμβάσεις που θα πρέπει να αναμένονται σε περίπου ένα μήνα. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Γιώργος Κώτσηρας, το υφιστάμενο πλαίσιο χρειάζεται προσαρμογή, καθώς η προηγούμενη νομοθετική εξουσιοδότηση δεν θεωρείται επαρκής για την εφαρμογή των σύγχρονων τεχνικών λύσεων και την αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.Πηγές του υπουργείου σημειώνουν μάλιστα ότι στόχος είναι να αποφευχθούν εμβαλωματικές λύσεις κρίνοντας ότι ο νόμος είναι προτιμότερο να ξαναγραφτεί από την αρχή δεδομένου ότι υπάρχουν δομικά προβλήματα και προκειμένου - όπως σημειώνουν - «να δοθεί ένα τέλος σε ένα κομμάτι που είναι εν πολλοίς αχαρτογράφητο με πολλούς επιμέρους πυλώνες, στους οποίους διάφοροι βάσιζαν είτε την επαγγελματική τους δραστηριότητα είτε την παραδραστηριότητα. Ολοι οι παρατρεχάμενοι του συστήματος ευνοούνται από κενά, ατεκμηρίωτες νομικά καταστάσεις και από πολυνομία».Στην ενίσχυση της διαφάνειας, αλλά και της οδικής ασφάλειας φιλοδοξούν τα δύο υπουργεία ότι θα συμβάλλει η τεχνητή νοημοσύνη: «Η τεχνολογία έχει πραγματική αξία όταν δίνει λύσεις σε πραγματικά προβλήματα. Και στην οδική ασφάλεια, η αξία αυτή μετριέται σε ανθρώπινες ζωές. Οι πρωτοβουλίες που υλοποιούμε με το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, αξιοποιώντας σύγχρονα τεχνολογικά μέσα, έχουν ήδη αρχίσει να αποδίδουν», ανέφερε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου.Ψηφιακή παρακολούθηση από το μάθημα έως την εξέτασηΠέρα από τις κάμερες, η νέα σύμβαση προβλέπει τη δημιουργία ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος για την εκπαίδευση και την εξέταση των υποψήφιων οδηγών, με ψηφιακή παρακολούθηση τόσο της θεωρητικής όσο και της πρακτικής διαδικασίας. Στο νέο μοντέλο, η παρακολούθηση των θεωρητικών μαθημάτων θα γίνεται με ψηφιακά παρουσιολόγια, ώστε να καταγράφεται η συμμετοχή των υποψηφίων και να είναι δυνατός ο έλεγχος σε πραγματικό χρόνο. Η διαδικασία θνα επιτρέπει στις αρμόδιες υπηρεσίες να γνωρίζουν ποιοι υποψήφιοι παρακολουθούν μαθήματα και σε ποια σχολή είναι εγγεγραμμένοι, περιορίζοντας τα περιθώρια αποκλίσεων μεταξύ δηλωμένης και πραγματικής εκπαίδευσης.Παράλληλα, προβλέπεται νέα εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα και τάμπλετ, μέσω της οποίας οι υποψήφιοι θα μπορούν να μελετούν τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, να κάνουν διαδραστικά τεστ και να παρακολουθούν την πρόοδό τους, ενώ η εκπαιδευτική ύλη θα ενημερώνεται αυτόματα όταν αλλάζει ο ΚΟΚ.Αλλαγές σχεδιάζονται και στις ίδιες τις εξετάσεις. Το νέο σύστημα προβλέπει ξανά κλήρωση εξεταστών, εφαρμογή για τη χρήση από τους εξεταστές, ψηφιακής καταγραφής της εξέτασης και μηχανισμό υποβολής ενστάσεων. Για τις θεωρητικές εξετάσεις, σύμφωνα με την παρουσίαση του έργου, έχει ήδη υλοποιηθεί ενιαίο πληροφοριακό περιβάλλον για τις περιφερειακές υπηρεσίες της χώρας. Η ενεργοποίησή του προβλέπεται να ξεκινήσει από την Περιφέρεια Κρήτης και στη συνέχεια να επεκταθεί στο σύνολο της επικράτειας.«Premium» πινακίδες με επιλογή αριθμού και παράβολοΟ τρίτος βασικός άξονας της προγραμματικής σύμβασης αφορά τη διαχείριση των κρατικών πινακίδων κυκλοφορίας. Το υπουργείο σχεδιάζει ένα νέο πληροφοριακό σύστημα που θα παρακολουθεί ολόκληρο τον κύκλο ζωής τους, από τα διαθέσιμα αποθέματα και τις παραγγελίες έως την παραγωγή και την τελική απόδοση στις αρμόδιες υπηρεσίες.Στόχος είναι να υπάρχει σαφής εικόνα για το πόσες πινακίδες διαθέτει κάθε υπηρεσία, ποιες είναι οι ανάγκες ανά περιοχή και πότε πρέπει να πραγματοποιούνται νέες παραγγελίες ώστε να αποφευχθούν τα φαινόμενα του καλοκαιριού, στα οποία είχε αναφερθεί αναλυτικά με ρεπορτάζ του το «ethnos.gr» όταν παρέμεναν επί εβδομάδες στον πάγο οι ταξινομήσεις νέων οχημάτων εξαιτίας της έλλειψης πινακίδων που γεννούσε την ανάγκη οι περιφέρειες να προχωρουν ακόμα και σε μεταξύ τους ανταλλαγές. Το νέο σύστημα θα αξιοποιεί ιστορικά στοιχεία ψηφιακών ταξινομήσεων, ώστε να υπολογίζει τη ζήτηση ανά περιφερειακή διεύθυνση και να προβλέπει τα αναγκαία αποθέματα ασφαλείας ώστε όταν τα διαθέσιμα αποθέματα πέφτουν κάτω από ένα προκαθορισμένο όριο, να ενεργοποιείται η διαδικασία νέας παραγγελίας.Το σχετικό μητρώο κατασκευαστών πινακίδων αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στις 15 Δεκεμβρίου 2026 και θα δίνει τη δυνατότητα να επιλέγει ο ιδιοκτήτης οχήματος συγκεκριμένο αριθμό κυκλοφορίας, εφόσον είναι διαθέσιμος, καταβάλλοντας ειδικό παράβολο υπέρ του Δημοσίου. Η επιλογή αυτή θα γίνεται μέσα από το νέο σύστημα, με πρόσβαση στους διαθέσιμους αριθμούς και με σαφή διαδικασία κατανομής.Στο πλαίσιο της σύμβασης θα εξεταστεί και η ανάγκη που αναμένεται να προκύψει και αφορά την αλλαγή αριθμοδοτικών σειρών, καθώς το υφιστάμενο σύστημα φτάνει σιγά σιγά τα όριά του οπότε θα πρέπει να διευρυνθεί το εύρος των διαθέσιμων αριθμών κυκλοφορίας.2,8 εκατομμύρια ψηφιακές αιτήσειςΗ νέα σύμβαση έρχεται να επεκτείνει τις ψηφιακές υπηρεσίες που έχουν ήδη αναπτυχθεί μέσω της πλατφόρμας drivers-vehicles.services.gov.gr. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο γενικός γραμματέας Μεταφορών, Στέλιος Σακαρέτσιος, από την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας έχουν ολοκληρωθεί συνολικά 2,8 εκατομμύρια ψηφιακές αιτήσεις.Μόνο στο εννεάμηνο του 2026 καταγράφηκαν 1.162.075 αιτήσεις, αριθμός αυξημένος κατά 61,4% σε σχέση με το σύνολο του 2025, ενώ την προηγούμενη χρονιά είχε καταγραφεί αύξηση 43,4% σε σύγκριση με το 2024. Μεταξύ των υπηρεσιών που χρησιμοποιούνται περισσότερο είναι η ψηφιακή ταξινόμηση οχημάτων, με 965.855 αιτήσεις, η μεταβίβαση οχημάτων, με 473.316, η ανανέωση αδειών οδήγησης, με 353.550, και η αντικατάσταση αδειών οδήγησης, με 141.329 αιτήσεις. Έχουν επίσης καταγραφεί 144.500 αιτήσεις για δελτία εκπαίδευσης υποψήφιων οδηγών και 88.339 για αντίγραφα αδειών κυκλοφορίας.Η πλατφόρμα παρέχει σήμερα 19 ψηφιακές υπηρεσίες και υποστηρίζει περισσότερες από 25 διασυνδέσεις με άλλα πληροφοριακά συστήματα. Παράλληλα, έχουν καταγραφεί ψηφιακά 1.037.136 ιατρικά πιστοποιητικά, με τη συμμετοχή 10.320 ιατρών.