Απέπλευσε το γαλλικό πλοίο για την Κάσο - «Ταξίδι χωρίς αναταράξεις» διαμηνύει ο πρωθυπουργός

Λίγο πριν τις 18:00 απέπλευσε από το λιμάνι του Ηρακλείου το γαλλικό πλοίο που θα εκτελέσει τις αρχικές τεχνικές δοκιμές και βαθμονομήσεις για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, πριν προχωρήσει στις εργασίες πόντισης του υποθαλάσσιου καλωδίου. Ο απόπλους πραγματοποιήθηκε βάσει ελληνικής NAVTEX, με προγραμματισμένες έρευνες διάρκειας σχεδόν έξι μηνών στην Ανατολική Μεσόγειο και στη συνέχεια πορεία προς τα κυπριακά παράλια.

Ο υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος, Σταύρος Παπασταύρου, ανέφερε στη Βουλή: «Το “Απρεκό” μόλις απέπλευσε με άδεια από την Ελληνική Δημοκρατία σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Πρόκειται για εθνικά σημαντικό και ευρωπαϊκά στρατηγικό έργο, που τερματίζει την ενεργειακή απομόνωση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στόχος και η διασύνδεση με το Ισραήλ. Προχωρούμε με σχέδιο και αυτοπεποίθηση».

Ο πρωθυπουργός διαμήνυσε ότι πρόκειται για «ταξίδι χωρίς αναταράξεις», ξεκαθαρίζοντας πως η γαλλική ενημέρωση προς την Τουρκία «δεν δημιουργεί ζητήματα», «δεν αποτελεί αίτημα αδειοδότησης» ούτε νομικό προηγούμενο. «Μόνο η Ελλάδα και η Κύπρος αδειοδότησαν το έργο», τόνισε, ενώ άσκησε κριτική σε εσωτερικές φωνές που «είτε θέλουν να μη γίνει το έργο είτε να προκληθεί κρίση από την οποία η Ελλάδα θα ηττηθεί». Παράλληλα, κάλεσε την Άγκυρα να μην προωθήσει τη «Γαλάζια Πατρίδα» και προειδοποίησε για «δυναμική αντίδραση», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.

Αντιδράσεις και πολιτική αντιπαράθεση για τη γαλλική ρηματική διακοίνωση

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, ζήτησε επίσημη ενημέρωση κομμάτων και πολιτών για το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης προς την Τουρκία, ασκώντας δριμεία κριτική: «Αυτό που ήθελε η Τουρκία στην Κάσο το ’24 από την Ελλάδα, βάλτε να το κάνει η Γαλλία εκ μέρους μας το 2026. Η αλήθεια δεν βλάπτει… Ρωτάμε και ζητάμε ενημέρωση. Εσείς κυβερνάτε». Υπενθύμισε, επίσης, ότι κυβερνητικός εκπρόσωπος στις 26 Οκτωβρίου είχε αναφέρει πως τυχόν ενημέρωση της Τουρκίας θα γινόταν από τη γαλλική ανάδοχο εταιρεία και όχι από το γαλλικό κράτος, θέτοντας το ερώτημα τι άλλαξε έκτοτε.

Στη Βουλή, κόμματα της αντιπολίτευσης υποστήριξαν ότι «η ρηματική διακοίνωση δίνει δυνατότητα στην Τουρκία να διεκδικήσει δικαιοδοσία στην ελληνική υφαλοκρηπίδα» και κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι «κρύβεται πίσω από τους Γάλλους». Έκαναν λόγο για «μείζονα υποχώρηση», υποστηρίζοντας πως η Αθήνα «αναγκάζεται να ζητεί συναίνεση της Τουρκίας για άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων».

Οι υπουργοί Άμυνας Ελλάδας και Κύπρου εξέφρασαν την εκτίμηση ότι η προσπάθεια θα εξελιχθεί ομαλά, με τη λήψη των αναγκαίων μέτρων για απρόσκοπτες έρευνες, στο πλαίσιο του μετασχηματισμού των Ενόπλων Δυνάμεων μέσω της «Ατζέντας 2030».

Η στάση της Άγκυρας και το παρασκήνιο

Μετά τη σύντομη δήλωση του Χακάν Φιντάν («όλα φυσιολογικά»), δεν υπήρξε νεότερη αναλυτική τοποθέτηση από την Τουρκία. Σε προηγούμενη ανακοίνωσή του, το τουρκικό ΥΠΕΞ κατηγόρησε ότι το γαλλικό πλοίο σχεδίαζε παρανόμως έρευνες σε περιοχή που η Άγκυρα θεωρεί υφαλοκρηπίδα της, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία συγκατάθεσής της.

Τουρκικά δημοσιεύματα εμφάνισαν εκδοχές ότι «ζητήθηκε και δόθηκε τουρκική άδεια», ενώ αντιπολιτευόμενες φωνές προειδοποίησαν για «διπλωματική παγίδα», θέτοντας το ερώτημα εάν η Γαλλία απλώς ενημέρωσε ή ζήτησε άδεια. Από το CHP διατυπώθηκε η θέση ότι το casus belli δεν αφορά μόνο τα 12 ν.μ., αλλά και κάθε επέκταση πέρα από τα 6 (π.χ. 6>7 ν.μ.).