Πολυτεχνείο: Νεότερα μνημεία η ιστορική πύλη, τμήμα της περίφραξης και το γλυπτό του Μέμου Μακρή

Ως νεότερα μνημεία χαρακτηρίστηκαν η κεντρική πύλη και τμήμα της περίφραξης του ιστορικού κτηριακού συγκροτήματος του Πολυτεχνείου στην οδό Πατησίων, λίγες ημέρες πριν από την 53η επέτειο της εξέγερσης.

Η απόφαση ελήφθη έπειτα από ομόφωνη γνωμοδότηση των μελών του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου και του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων, σε κοινή συνεδρίασή τους.

Στον ίδιο χαρακτηρισμό εντάσσονται επίσης η αυθεντική σιδερένια πύλη του Πολυτεχνείου, την οποία γκρέμισε άρμα μάχης τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου 1973 με εντολή της χούντας, καθώς και το χάλκινο γλυπτό που φιλοτέχνησε ο Μέμος Μακρής προς τιμήν του ιστορικού Νίκου Σβορώνου.

Ποια στοιχεία κηρύχθηκαν μνημεία

Ο χαρακτηρισμός αφορά την κεντρική πύλη και τμήμα της περίφραξης του συγκροτήματος στην Πατησίων, δηλαδή σημεία άμεσα συνδεδεμένα με τη δημόσια μνήμη της εξέγερσης του Πολυτεχνείου.

Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στην αυθεντική σιδερένια πύλη, η οποία βρίσκεται σήμερα στον προαύλιο χώρο του ιστορικού συγκροτήματος. Πρόκειται για την πύλη που γκρεμίστηκε από το άρμα μάχης τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου 1973.

Ως νεότερο μνημείο χαρακτηρίζεται και το χάλκινο γλυπτό του Μέμου Μακρή, η γνωστή κεφαλή προς τιμήν του Νίκου Σβορώνου. Το έργο βρίσκεται στο προαύλιο του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και έχει συνδεθεί με τους αγώνες των φοιτητών.

Ομόφωνη γνωμοδότηση από ΚΑΣ και ΚΣΝΜ

Η γνωμοδότηση των δύο κεντρικών συμβουλίων του υπουργείου Πολιτισμού ήταν ομόφωνη. Τα μέλη τους αναγνώρισαν την ιστορική αξία των συγκεκριμένων στοιχείων ως συμβόλων της αντίστασης φοιτητών και πολιτών κατά της δικτατορίας.

Ο χαρακτηρισμός ως νεότερων μνημείων ενισχύει την προστασία του ιστορικού συγκροτήματος και των επιμέρους στοιχείων που συνδέονται με τα γεγονότα του Νοεμβρίου του 1973.

Η χρονική συγκυρία της απόφασης, λίγες ημέρες πριν από την επέτειο της εξέγερσης, προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στον θεσμικό χαρακτήρα της αναγνώρισης. Το Πολυτεχνείο παραμένει ένα από τα πιο φορτισμένα τοπόσημα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.

Η ιστορική και συμβολική αξία

Η πύλη του Πολυτεχνείου αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα σύμβολα της νύχτας της 17ης Νοεμβρίου 1973. Η εικόνα της εισβολής του άρματος μάχης στο συγκρότημα της Πατησίων έχει ταυτιστεί με την καταστολή της εξέγερσης και τη συλλογική μνήμη της αντίστασης στη δικτατορία.

Παράλληλα, το χάλκινο γλυπτό του Μέμου Μακρή, αφιερωμένο στον ιστορικό Νίκο Σβορώνο, έχει αποκτήσει διαχρονική παρουσία στον χώρο του Πολυτεχνείου. Τα συμβούλια έκριναν ότι η σύνδεσή του με τους φοιτητικούς αγώνες το καθιστά μέρος του ιστορικού και συμβολικού αποτυπώματος του συγκροτήματος.

Με την απόφαση αυτή, η κεντρική πύλη, η αυθεντική σιδερένια πύλη, τμήμα της περίφραξης και το γλυπτό εντάσσονται πλέον στο καθεστώς προστασίας των νεότερων μνημείων, ως τεκμήρια και σύμβολα μιας κρίσιμης περιόδου της νεότερης ελληνικής ιστορίας.