Αδειάζει κι άλλο η ΟΣΥ: 12 ακόμη λεωφορειακές γραμμές περνούν σε ιδιώτες με συμβάσεις 180 εκατ. ευρώ
Μαρία ΛιλιοπούλουΌταν τον Οκτώβριο του 2020 τα πρώτα λεωφορεία των ΚΤΕΛ έβγαιναν στους δρόμους της Αττικής για να εκτελέσουν δρομολόγια της δημόσιας συγκοινωνίας, η κίνηση παρουσιάστηκε ως μια προσωρινή, «χειρουργική» παρέμβαση. Με επιχείρημα την πανδημία του κορονοϊού που απαιτούσε την αποσυμφόρηση των μέσων μαζικής μεταφοράς, και την ΟΣΥ αποδυναμωμένη από τη χρόνια αποεπένδυση και ελλείψεις προσωπικού, η λύση αναζητήθηκε στον ιδιωτικό τομέα, με τη σύμπραξη ΚΤΕΛ να αναλαμβάνει 60 γραμμές.
Αυτό που ξεκίνησε ως σύμβαση ενός έτους έλαβε τελικώς διαδοχικές παρατάσεις έως ότου το 2024 υπεγράφη 8ετής σύμβαση με την «Κοινοπραξία Συγκοινωνιών Αττικής», ένα σχήμα αποτελούμενο από έξι ΚΤΕΛ και δύο τουριστικά γραφεία, στο οποίο παραχωρήθηκαν αρχικά 63 γραμμές στην Ανατολική και Δυτική Αττική, συνολικού προϋπολογισμού 434,79 εκατ. ευρώ με τον αριθμό τους να αυξάνεται στη συνέχεια σε περισσότερες από 70 με την προαίρεση και τον διαχωρισμό κάποιων γραμμών.
Έξι χρόνια μετά τα πρώτα δρομολόγια ιδιωτών στην περιοχή δικαιοδοσίας του ΟΑΣΑ, είναι πλέον φανερό ότι η έκτακτη συνθήκη εξελίχθηκε σε σταδιακή ιδιωτικοποίηση της δημόσιας συγκοινωνίας, με τις αστικές συγκοινωνίες της πρωτεύουσας να περνούν αθόρυβα από το δημόσιο μονοπώλιο σε ένα μικτό σύστημα λειτουργίας, με πολυετείς δεσμεύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Πιστός στην κατεύθυνση αυτή ο ΟΑΣΑ με απόφασή του, «κονταίνει» πλέον ακόμα περισσότερο την ΟΣΥ προχωρώντας στην ανάθεση άλλων 12 λεωφορειακών γραμμών σε ιδιώτες για διάστημα δέκα ετών αυτή τη φορά. Με την νέα προσθήκη, το 1/3 της οποίας μάλιστα αφορά γραμμές κορμού, ο αριθμός των συνδέσεων που έχει χάσει η δημόσια εταιρεία οδικών συγκοινωνιών την τελευταία 6ετία αθροίζεται σε περισσότερες των 80, όταν η ΟΣΥ το 2025 εξυπηρετούσε 200 γραμμές με λεωφορεία.
Το νέο συγκοινωνιακο έργο που αλλάζει χέρια θα απαιτήσει, σύμφωνα με το σχέδιο διακήρυξης που ανάρτησε σε διαβούλευση ο ΟΑΣΑ, 81 οχήματα, τα οποία θα εκτελούν 304.448 δρομολόγια ετησίως, κάτι που θα κοστίσει συνολικά περί τα 180 εκατομμύρια επιπλέον χωρίς τον ΦΠΑ, το οποίο αναλύεται σε 163.435.408,84 ευρώ για την κύρια σύμβαση και 16.343.540,88 ευρώ μαζί με το δικαίωμα προαίρεσης 13%. Στην αμοιβή έχει προβλεφθεί ετήσια αναπροσαρμογή της αμοιβής κατά 2% από το δεύτερο έτος και έχει συνυπολογιστεί ρήτρα καυσίμου. Πρόκειται, πάντως, για την πρώτη σύμβαση, στην οποία η εκτιμώμενη αξία έχει υπολογιστεί βάσει της Μέγιστης Αμοιβής Δρομολογίου για κάθε γραμμή κατά το πρώτο έτος, καθώς η συνήθης πρακτική είναι να αναφέρεται το συνολικό κόστος ανά χιλιόμετρο.
Και ενώ έως σήμερα το συγκοινωνιακό έργο που εκτελείται από την Κοινοπραξία Συγκοινωνιών Αττικής αφορούσε στην πλειονότητά του περιαστικές γραμμές, πλέον η παραχώρηση αγγίζει τις παρυφές του κέντρου της πόλης με δρομολόγια που θα φτάνουν μέχρι τον σταθμό Λαρίσης καλύπτοντας διαδρομές από τη Γλυφάδα και τον Πειραιά μέχρι τις Αχαρνές, το Δάσος και το Παλατάκι. Να σημειωθεί επίσης ότι ο ΟΑΣΑ πριν από περίπου έναν χρόνο είχε κάνει ακόμα μία «άσκηση» για την παραχώρηση περισσότερων επιπλέον γραμμών υπολογίζοντας 200 οχήματα, κάτι που τελικά δεν προχώρησε.
Οι δώδεκα γραμμές που αποσπώνται σε αυτή τη φάση από την ΟΣΥ και η προεκτιμώμενη δαπάνη δεκαετίας είναι οι εξής:
124 Γλυφάδα - Αγία Τριάδα - Σταθμός Αργυρούπολης (κυκλική): 10.569.316,52 ευρώ
128 Γλυφάδα - Τερψιθέα (κυκλική): 8.759.618,58 ευρώ
205 Γλυφάδα - Σούρμενα – Τερψιθέα: 7.717.672,69 ευρώ
140 Πολύγωνο - Γλυφάδα: 29.690.464,57 ευρώ
154 Πανόραμα Βούλας - Άνω Γλυφάδα - Σταθμός Αργυρούπολης: 1.080.970,40 ευρώ
801 Πειραιάς - Παλάσκα: 146.058,77 ευρώ
845 Πειραιάς - Ελευσίνα μέσω λεωφόρου Θηβών: 23.343.866,12 ευρώ
871 Πειραιάς - Ελευσίνα μέσω λεωφόρου Εθνικής Αντιστάσεως: 7.884.937,12 ευρώ
Α10 Σταθμός Λαρίσης - Αχαρνές: 20.004.073,11 ευρώ
Β10 Σταθμός Λαρίσης - Αχαρνές μέσω Αριστοτέλους: 18.175.047,70 ευρώ
Α15 Σταθμός Λαρίσης - Δάσος: 24.149.740,19 ευρώ
Β15 Σταθμός Λαρίσης - Παλατάκι: 2.892.424,65 ευρώ
Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, η γραμμή 140, Πολύγωνο - Γλυφάδα, που συνδέει μεγάλο αριθμό δήμων της πρωτεύουσας ενώ εξυπηρετεί και πολλά νοσοκομεία, θα πληρωθεί ακριβά συγκεντρώνοντας τη μεγαλύτερη εκτιμώμενη δαπάνη, περίπου 29,69 εκατ. ευρώ, ενώ ακολουθεί η γραμμή 845, Πειραιάς - Ελευσίνα μέσω Θηβών, με περίπου 23,34 εκατ. ευρώ, και η γραμμή Α15, Σταθμός Λαρίσης - Δάσος, με περίπου 24 εκατ. ευρώ. Αντίθετα, η γραμμή 801, Πειραιάς - Παλάσκα, προβλέπει μόλις 208 δρομολόγια ετησίως και συνολική εκτιμώμενη δαπάνη 146.058,77 ευρώ για τη δεκαετία. Προφανώς στους υπολογισμούς αυτούς έχει παίξει ρόλο και η επιβατική κίνηση κάθε γραμμής, με τα στοιχεία αυτά, πάντως, να μην είναι δημοσίως διαθέσιμα.
Οι όροι της διακήρυξης
Σύμφωνα με τη διακήρυξη, για την εκτέλεση του έργου προβλέπονται 81 αγορασμένα ή μισθωμένα καινούρια λεωφορεία, εκ των οποίων 73 σε κυκλοφορία και 8 εφεδρικά. Από αυτά, τα 63 είναι συμβατικά λεωφορεία μήκους 12 μέτρων, ενώ τα υπόλοιπα 18 είναι αρθρωτά οχήματα μήκους 18 μέτρων και το σύνολό τους θα πρέπει να έχει αποκτηθεί μέσα στον πρώτο χρόνο από την υπογραφή της σύμβασης.
Η διακήρυξη δίνει τη δυνατότητα απόκτησης και ηλεκτρικών λεωφορείων, χωρίς ωστόσο να υποχρεώνει στη σχετική προμήθεια παρά μόνο για ...1 από τα 81 οχήματα, μολονότι η ΟΣΥ τα τελευταία χρόνια καταβάλλει προσπάθειες να εξηλεκτρίσει τον στόλο της και χάρις σε αυτό η Αθήνα κέρδισε τον μοναδικό της βαθμό στις πολιτικές μείωσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, σύμφωνα με πρόσφατη ευρωπαϊκή έρευνα.
Το πρόγραμμα προβλέπει συνολικά 304.448 δρομολόγια ανά έτος, ενώ για τις τυπικές καθημερινές ημέρες του χειμερινού προγράμματος, ο αριθμός των προγραμματισμένων δρομολογίων ανέρχεται σε 971.
Στη διακήρυξη περιλαμβάνονται και συγκεκριμένοι δείκτες έργου και ποιότητας, οι οποίοι - όπως επισημαίνεται - θα χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της εκτέλεσης της σύμβασης. Ο πρώτος εξ αυτών αφορά την τήρηση του προγράμματος δρομολογίων και μετρά το ποσοστό όσων εκτελέστηκαν με απόκλιση μικρότερη των πέντε λεπτών από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης, ενώ ο δεύτερος αφορά την αξιοπιστία εξυπηρέτησης και μετρά το ποσοστό των εκτελεσμένων δρομολογίων σε σχέση με τα προγραμματισμένα, ανά κατεύθυνση. Στον υπολογισμό περιλαμβάνονται και δρομολόγια που δεν εκτελέστηκαν λόγω ανωτέρας βίας ή συνθηκών εκτός ευθύνης του αναδόχου.
Επιπλέον προβλέπονται και ποινικές ρήτρες έως 5% επί της μηνιαίας αξίας των υπηρεσιών, χωρίς ΦΠΑ. για παραβάσεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, τη μη τήρηση των τεχνικών προδιαγραφών των οχημάτων, τη μη διαθεσιμότητα ή καταλληλότητα του στόλου, τη συντήρηση, τον καθαρισμό, την ασφάλεια, τη στελέχωση, τη λειτουργία αμαξοστασίου και τον εξοπλισμό τηλεματικής, ενώ ειδική πρόβλεψη υπάρχει για την περίπτωση που ο ανάδοχος δεν έχει θέσει σε κυκλοφορία τον απαιτούμενο αριθμό οχημάτων μέσα σε 12 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης. Σε αυτή την περίπτωση, για τα δρομολόγια που δεν εκτελούνται λόγω της έλλειψης οχημάτων, δεν καταβάλλεται η αντίστοιχη αμοιβή και επιβάλλεται επιπλέον ποινική ρήτρα 10% επί της προβλεπόμενης αμοιβής των μη εκτελεσθέντων δρομολογίων.
Αν και αντίστοιχες προβλέψεις υπάρχουν και στην ισχύουσα 8ετή σύμβαση, η ενημέρωση που παρέχεται τόσο για την εκτέλεση ή την απώλεια δρομολογίων όσο και για άλλες πτυχές της παροχής συγκοινωνιακού έργου από την Κοινοπραξία, έρχεται με το ...σταγονόμετρο και είναι αντιστρόφως ανάλογη με τα παράπονα επιβατών που κατά καιρούς εκφράζονται, την ώρα που η ΟΣΥ στις εκθέσεις πεπραγμένων της παρέχει αναλυτικά στοιχεία για το συγκοινωνιακό της έργο. Επιπλέον μη δημόσια διαθέσιμα είναι και τα στοιχεία καταγγελιών από την πλατφόρμα report.oasa ώστε να είναι σαφής η εικόνα για την αξιοπιστία του παρεχόμενου συγκοινωνιακού έργου, ενώ έως και σήμερα και ο ΟΑΣΑ δεν έχει προχωρήσει σε κάποιον απολογισμό της εκτέλεσης του συγκεκριμένου συγκοινωνιακού έργου κατά την πρώτη διετία της πολυετούς σύμβασης.
- Εξαρθρώθηκε κύκλωμα φοροδιαφυγής 28 εκατ. ευρώ - Τα υψηλόβαθμα τραπεζικά στελέχη και το καφενείο στην Αθήνα
- Γεννιέται μια νέα παγκόσμια G3; Τι σηματοδοτεί η τριμερής σύνοδος Τραμπ, Πούτιν και Σι
- Υπόθεση Πελικό στην Βρετανία: Νάρκωνε τη σύζυγό του και προσκαλούσε αγνώστους να τη βιάσουν
- Χειροκρότημα μετά την προσγείωση: Γιατί μια συνήθεια λίγων δευτερολέπτων συνεχίζει να διχάζει τους επιβάτες