Καισαριανή: Ταυτοποιήθηκαν οι πρώτοι εκτελεσμένοι κομμουνιστές από τους ναζί το '44

Ανατριχίλα έχει προκαλέσει στο πανελλήνιο, το φωτογραφικό υλικό από την εκτέλεση των 200 Ελλήνων αντιστασιακών από τους Γερμανούς στο σκοπευτήριο της Καισαριανής, την Πρωτομαγιά του 1944, που είδε το φως της δημοσιότητας 82 χρόνια μετά τυχαία.

Οι φωτογραφίες αυτές φέρονται να εντοπίστηκαν σε άλμπουμ ενός Γερμανού αξιωματικού που υπηρετούσε εκείνη την εποχή στη Μαλακάσα και τις εμφάνισε προς πώληση σε δημοπρασία στο eBay ένας Βέλγος, χωρίς να γνωρίζουμε ούτε πώς βρέθηκαν στην κατοχή του, ούτε ποιος ήταν ο φωτογράφος.  Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση της γνησιότητας του φωτογραφικού υλικού.

Η σελίδα του Facebook που ανέβασε τις φωτογραφίες είναι η Greece at WWII Archives και ήδη διακινούνται ως σπάνιο ιστορικό ντοκουμέντο καθώς φέρονται να απεικονίζουν ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα των ναζί στην Ελλάδα. Η μαζική εκτέλεση κομμουνιστών την Πρωτομαγιά του 1944 ήρθε ως αντίποινα των Γερμανών για τον θάνατο ενός στρατηγού και τριών αξιωματικών τους στους Μολάους Λακωνίας λίγες ημέρες νωρίτερα και συγκεκριμένα στις 27 Απριλίου 1944.

Ξεκίνησαν οι πρώτες ταυτοποιήσεις

Στις φωτογραφίες φαίνονται καθαρά ορισμένα από τα πρόσωπα των 200 αντιστασιακών που εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς. Ήδη έχει ξεκινήσει η άτυπη ταυτοποίησή τους. 

Ο ψηλός άντρας με το λευκό πουκάμισο που φαίνεται σε μια από τις φωτογραφίες να οδηγείται από τους Γερμανούς στον τοίχο είναι ο Βασίλης Παπαδήμας, αδελφός του εκδότη και αντιστασιακού Δημήτρη Παπαδήμα που εκτελέστηκε εκείνη την ημέρα.

Ποιος ήταν ο αντιστασιακός Βασίλης Παπαδήμας

Ο Βασίλης Παπαδήμας γεννήθηκε στην Πύλο το 1909. Εργαζόταν στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας στη Γιάλοβα Μεσσηνίας και είχε πολεμήσει στο αλβανικό μέτωπο. 

Το 1938 πήρε πτυχίο πρακτικού μηχανικού. Εργαζόταν στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας (ΑΕΟΠ) στη Γιάλοβα Μεσσηνίας. 

Στις 6 Αυγούστου 1941 συνελήφθη από Ιταλούς καραμπινιέρους και Έλληνες χωροφύλακες, βάσει καταλόγων που είχαν παραδοθεί στους κατακτητές. Αρχικά μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Ναυπλίου και κατόπιν στη Λάρισα, πριν οδηγηθεί τελικά στην εκτέλεση στην Καισαριανή.

Σύμφωνα με σημερινό δημοσίευμα της εφημερίδας «Τα Νέα», η τραγωδία δεν σταμάτησε εκεί για την οικογένειά του: Η μητέρα του υπέστη εγκεφαλικό και πέθανε σαράντα ημέρες μετά την εκτέλεση του γιου της. Ο αδελφός του, Δημήτρης Παπαδήμας, γνωστός εκδότης και αντιστασιακός που έφυγε από τη ζωή το 2016, είχε ενταχθεί στην Αντίσταση από νεαρή ηλικία. Όπως έχει καταγραφεί, βρέθηκε και ο ίδιος κοντά στο ενδεχόμενο εκτέλεσης στην Καισαριανή, ενώ αργότερα εξορίστηκε στη Μακρόνησο.

Ηλίας Ρίζος: Ο νεαρός από τη Λαμία

Η δεύτερη ταυτοποίηση έγινε σε άλλη φωτογραφία στην οποία διακρίνεται ένα νεαρό πρόσωπο που κάνει έναν μορφασμό. Πρόκειται, κατά το ίδιο δημοσίευμα, για τον Ηλία Ρίζο του Δημητρίου, νέο παιδί, που δούλευε σε μικρή βιοτεχνία παραγωγής ζυμαρικών, κουλουριών και ψωμιού στη Λαμία, στην περιοχή του Αγίου Λουκά (Κλαραίικα).

Όταν οι ιταλικές δυνάμεις εισέβαλαν στην πόλη, Έλληνες συνεργάτες τον συνέλαβαν και τον παρέδωσαν. Κρατήθηκε αρχικά στις φυλακές Λαμίας – στο κτίριο όπου σήμερα στεγάζεται το Ορφανοτροφείο Αρρένων – και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου. Τα αδέλφια του, Αποστόλης και Βασιλική, είχαν επίσης αντιστασιακή δράση και προσέκειντο στο ΚΚΕ.