Διατακτικές σίτισης: Το μέτρο που ζητούν εργαζόμενοι και εργοδότες ενόψει ΔΕΘ

Ένα μέτρο με άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των εργαζομένων επιχειρούν να φέρουν στο προσκήνιο εργοδοτικοί φορείς και συνδικάτα ενόψει των κυβερνητικών εξαγγελιών στη ΔΕΘ.

Η ΓΣΕΕ και οι πέντε βασικοί εργοδοτικοί φορείς —ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ και ΣΒΕ— έχουν αποστείλει κοινή επιστολή προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, προτείνοντας την αύξηση του αφορολόγητου ορίου των διατακτικών σίτισης από τα 6 στα 10 ευρώ ημερησίως.

Το αίτημα έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία το κόστος διαβίωσης και ιδιαίτερα οι δαπάνες για τρόφιμα εξακολουθούν να επιβαρύνουν σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2025 που επικαλούνται οι κοινωνικοί εταίροι, η Ελλάδα βρίσκεται στην 26η θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την αγοραστική δύναμη των πολιτών, η οποία υπολείπεται κατά 30% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Την ίδια εικόνα αποτυπώνει και η ετήσια έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για το εισόδημα και τις δαπάνες διαβίωσης των νοικοκυριών, σύμφωνα με την οποία έξι στα δέκα ελληνικά νοικοκυριά δηλώνουν ότι το μηνιαίο εισόδημά τους δεν επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών ολόκληρου του μήνα.

Πόσο σημαντική είναι η παροχή για τους εργαζομένους

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα πρόσφατης ποσοτικής έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ σχετικά με τις διατακτικές σίτισης.

Το 73,4% των εργαζομένων που λαμβάνουν τη συγκεκριμένη παροχή δηλώνει ότι τη θεωρεί αρκετά ή πολύ σημαντική για την ποιότητα ζωής του. Παράλληλα, περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες αναγνωρίζουν άμεση επίδραση στην καθημερινή διαχείριση των εξόδων τους.

Συγκεκριμένα, το 52,7% αναφέρει ότι το ποσό που λαμβάνει μέσω των διατακτικών τού επιτρέπει να διαθέτει περισσότερα χρήματα για την αγορά τροφίμων, ενώ το 55,4% θεωρεί την παροχή μια πρακτική λύση για την κάλυψη αναγκών καθημερινής διατροφής.

Η επίδρασή της, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στο οικονομικό σκέλος. Οι μισοί εργαζόμενοι που συμμετείχαν στην έρευνα —ποσοστό 50%— δηλώνουν ότι οι διατακτικές συμβάλλουν στη μείωση του άγχους που συνδέεται με τα καθημερινά έξοδα διατροφής.

Σε μια περίοδο παρατεταμένης πίεσης στις τιμές, η δυνατότητα κάλυψης ακόμη και ενός μέρους των σταθερών καθημερινών αναγκών αποκτά μεγαλύτερη σημασία για τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Γιατί το σημερινό όριο θεωρείται ανεπαρκές

Τα ίδια στοιχεία δείχνουν, πάντως, ότι το υφιστάμενο ημερήσιο όριο των 6 ευρώ δεν επαρκεί πλέον για μεγάλο μέρος των δικαιούχων.

Το 91,3% των εργαζομένων που λαμβάνουν διατακτικές σίτισης δηλώνει ότι το συνολικό ποσό δεν καλύπτει τις ανάγκες ολόκληρου του μήνα. Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι το 64,7% αναφέρει πως έχει εξαντλήσει το διαθέσιμο ποσό ήδη μέσα στις πρώτες δέκα ημέρες από τη χορήγησή του.

Τα παραπάνω δεδομένα αποτελούν και ένα από τα βασικά επιχειρήματα για την αναπροσαρμογή του αφορολόγητου ορίου στα 10 ευρώ ημερησίως.

Όταν οι εργαζόμενοι ρωτήθηκαν πώς θα αξιοποιούσαν μια ενδεχόμενη αύξηση της παροχής, το 50,5% απάντησε ότι θα αγόραζε περισσότερες πρώτες ύλες για την παρασκευή γευμάτων στο σπίτι. Το 33,7% δήλωσε ότι θα μπορούσε να καλύπτει καθημερινά ένα γεύμα χωρίς την ανησυχία ότι το διαθέσιμο ποσό θα εξαντληθεί πρόωρα, ενώ το 23,4% εκτίμησε ότι θα είχε τη δυνατότητα να βελτιώσει την ποιότητα των γευμάτων του.

Αντίστοιχα, μεταξύ όσων σήμερα δεν λαμβάνουν διατακτικές σίτισης, το 40,2% εκτιμά ότι μια τέτοια παροχή θα του επέτρεπε να εξοικονομήσει χρήματα για άλλες βασικές δαπάνες, ενώ το 33,3% θεωρεί ότι θα μπορούσε να ανταποκρίνεται με μικρότερη δυσκολία στις οικονομικές ανάγκες του μήνα.

Το θέμα έφτασε και στη Βουλή

Η αναπροσαρμογή του ορίου έχει ήδη περάσει και στο κοινοβουλευτικό πεδίο. Οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ Μανώλης Χριστοδουλάκης, Παύλος Χρηστίδης και Πάρις Κουκουλόπουλος κατέθεσαν σχετική ερώτηση, επισημαίνοντας ότι η πραγματική αξία του σημερινού ημερήσιου ποσού έχει περιοριστεί σημαντικά εξαιτίας των πληθωριστικών πιέσεων των τελευταίων ετών.

Με την παρέμβασή τους ζητούν από τα αρμόδια υπουργεία Οικονομικών και Εργασίας να εξετάσουν την αναθεώρηση του υφιστάμενου πλαισίου.

Η συζήτηση για τις διατακτικές σίτισης εντάσσεται έτσι σε ένα ευρύτερο ζήτημα. Την αναζήτηση παρεμβάσεων που μπορούν να στηρίξουν το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων χωρίς να επιβαρύνουν άμεσα τον μισθό. Για τους κοινωνικούς εταίρους, η αύξηση του ημερήσιου ορίου στα 10 ευρώ αποτελεί μια τέτοια παρέμβαση, με το επιχείρημα ότι μπορεί να ανταποκριθεί καλύτερα στο σημερινό κόστος ενός γεύματος και στις πραγματικές ανάγκες των εργαζομένων.