Κωστής στο ethnos.gr: «Η νέα γενιά Ελλήνων μουσικών έχει πολλά να δώσει»

Η νέα γενιά Ελλήνων μουσικών μοιάζει να αναζητά διαρκώς νέους τρόπους έκφρασης, ισορροπώντας ανάμεσα στο προσωπικό βίωμα, τον πειραματισμό και την ανάγκη για ουσιαστική επικοινωνία. Είναι μια γενιά που δεν φοβάται να κοιτάξει προς τα μέσα, να μετατρέψει το τραύμα σε τέχνη και να δώσει φωνή σε όσα συχνά μένουν ανείπωτα. Με ειλικρίνεια, τόλμη και βαθιά αγάπη για το τραγούδι, οι νέοι δημιουργοί χαράσσουν τη δική τους πορεία, επαναπροσδιορίζοντας τη σχέση μας με τη μουσική και αποδεικνύοντας πως, ακόμη και μέσα σε μια χαοτική καθημερινότητα, η τέχνη μπορεί να γίνει πυξίδα.

Ανάμεσα στις πιο ξεχωριστές φωνές αυτής της γενιάς, ο Κωστής συνεχίζει να διαμορφώνει με συνέπεια και ευαισθησία το δικό του μουσικό σύμπαν. Την Πέμπτη 7 Μαΐου επιστρέφει στη γνώριμη σκηνή του Σταυρού του Νότου, για να μας συστήσει για πρώτη φορά ζωντανά τη νέα του δισκογραφική δουλειά με τίτλο «Φέιγ Βολάν».

Μετά από δύο χρόνια δημιουργικής αναζήτησης και πειραματισμού, ο Κωστής μαζί με τον παραγωγό και στενό του φίλο, Θωμά Παπαθανάση (papatanice), παρουσιάζουν έναν δίσκο που γεννήθηκε μέσα από μια διαδικασία εσωτερικής και μουσικής εξέλιξης. Το «Φέιγ Βολάν» είναι η αποτύπωση μιας συνεχούς μετάβασης προς έναν νέο εαυτό.

«Περισσότερα από τα τραγούδια αυτού του δίσκου περάσανε από πολλές διαφορετικές μορφές έως ότου να βρουν αυτό που είναι. Αποτελούν τα φύλλα που κόπηκαν πρόωρα από το δέντρο τους και πετούν μέχρις ότου η βαρύτητα να τα προσγειώσει σε ένα συγκεκριμένο σημείο. Ιπτάμενα φύλλα. Φέιγ βολάν», σημειώνει χαρακτηριστικά ο δημιουργός. Την Πέμπτη 7 Μαΐου, τα «ιπτάμενα φύλλα» του Κωστή προσγειώνονται στη σκηνή, πλαισιωμένα από μια ομάδα εξαιρετικών μουσικών.

Πώς γεννήθηκε η ιδέα του νέου σου δίσκου «Φέιγ Βολάν»;

Θα έλεγα ότι δεν είναι τόσο ιδέα όσο ανάγκη. Νομίζω πως όταν έχεις ανακαλύψει το πως επιδρά μέσα σου η διαδικασία της δημιουργίας δε μπορείς να κάνεις χωρίς αυτήν. Θέλαμε λοιπόν να μπούμε στούντιο, να πειραματιστούμε, να δοκιμάσουμε νέους ήχους, να κρατήσουμε κάποιους παλιούς, να παίξουμε – κι όταν λέω παίξουμε εννοώ σαν παιδιά, να γελάσουμε, να ενθουσιαστούμε, να ντραπούμε – όλα. Ακόμα και τώρα που μιλάμε κι ενώ πριν πολύ μικρό χρονικό διάστημα κυκλοφόρησε ο δίσκος μας, δε βλέπουμε την ώρα να ξαναμπούμε, έχουμε τόσα να δοκιμάσουμε ακόμη.

Οι στίχοι σας είναι πάντα βιωματικοί ή υπάρχουν και φορές που απλά θέλετε να περιγράψετε μια ιστορία την οποία επινοήσατε;

Είμαι σίγουρος πως γενικά στην στιχουργία και στην ποίηση αυτό που περιγράφεις ενδεχομένως να μην είναι κάτι το οποίο έχεις ζήσει ή ζεις. Λέω όμως ενδεχομένως γιατί όταν αποφασίζεις να γράψεις ένα τραγούδι δικό σου ακόμα κι αν έχεις σκοπό να περιγράψεις μία άλλη κατάσταση, μία κατάσταση που δε την έχεις ζήσει ας πούμε, θα την περιγράψεις μέσα από τα δικά σου μάτια και τις δικές σου λέξεις και οι λέξεις είναι βιωματικές, ο τρόπος που αντιλαμβάνεσαι τον κόσμο και τον περιγράφεις κουβαλάει μέσα σου κάτι από το βίωμα σου.

Εγώ συγκεκριμένα βέβαια ξετυλίγω καταστάσεις δικές μου, της ζωής μου. Τις παίρνω κι επειδή η πραγματικότητα είναι λίγο βαρετή από μόνη της επιλέγω να μιλήσω συγκεκριμένα για κάποια κομμάτια που τη συντελούν. Για παράδειγμα δύο άνθρωποι μπορεί να τσακώνονται σε ένα σαλόνι και πάνω στο κομοδίνο να υπάρχει ένα λευκό γιασεμί και λίγη σκόνη, τώρα όλα βγάζουν νόημα.

Τα τραγούδια πέρασαν από πολλές μορφές μέχρι να ολοκληρωθούν. Πώς αναγνωρίζετε ότι ένα τραγούδι έχει τελικά βρει την τελική του μορφή;

Νομίζω πως είναι ένα κράμα πολλών πραγμάτων. Λίγο ότι σου αρέσει πολύ εδώ που έχει φτάσει, λίγο ότι έχεις κουραστεί, λίγο ότι καταλαβαίνει ότι συνεχίσεις θα καείς. Νομίζω η ικανότητα του να ξέρεις που λες στοπ σε ένα τραγούδι είναι φανταστική και δεν είναι μία εκ γενετής ικανότητα ρε παιδί μου. Χτίζεται μέσω της παρατήρησης και της προσοχής που δίνεις σε αυτό που κάνεις.

Μην ξεχνάμε βέβαια ότι το τραγούδι για τον δημιουργό είναι ένα παιχνίδι, ανεξαρτήτως εάν είναι ένα ελαφρύ η ένα πολύ βαρύ τραγούδι δε πρέπει ποτέ να πάψει να είναι παιχνίδι. Από αυτή τη σκοπιά λοιπόν οφείλεις να εξερευνήσεις διάφορες πτυχές του τραγουδιού, κάποια στιγμή θα βαρεθείς και θα καταλήξεις σε αυτό που πραγματικά σου αρέσει.

Τι σας έμαθε η διετής περίοδος δημιουργικής αναζήτησης;

Θα πω κάτι γραφικό μάλλον αλλά μας έμαθε να μην παίρνουμε τους εαυτούς μας πολύ στα σοβαρά και να αγαπάμε τη ζωή. Δύο χρόνια κάναμε πολύ στούντιο, ανά περιόδους καήκαμε αλλά εξακολουθήσαμε να το κάνουμε. Απομακρυνθήκαμε από ανθρώπους δικούς μας, κλειστήκαμε, απογοητευτήκαμε, χαρήκαμε.

Μετά κάπου καταλαβαίνεις ότι σημασία έχει να είσαι χαρούμενος κι όχι να εξερευνήσεις τα έγκατα της ψυχής σου, να έχεις όμορφο χρόνο με φίλους, να βλέπεις και λίγο ήλιο που και που. Το να παίρνεις τον εαυτό σου πολύ στα σοβαρά προσδίδει σε κάθε σου απόφαση βάρος, προσδίδει σε εσένα τον ίδιο βάρος και ότι είναι βαρύ είναι και δυσκίνητο, να μου λείπει.

Πώς λειτούργησε η συνεργασία σας με τον Θωμά Παπαθανάση σε αυτή τη διαδικασία;

Με τον Θωμά είμαστε πολύ φίλοι και με απόλυτη σιγουριά μπορώ να πω ότι αυτό δεν είναι συνεργασία. Το ξεκινήσαμε από την πολύ αρχή του στον πρώτο δίσκο μαζί με κοινό όραμα κι αισθητική σα να είμαστε ένας άνθρωπος, με ένα στόμα και μία σκέψη. Όταν με τον Θωμά γράφουμε, είτε ένα νέο τραγούδι είτε ηχογραφούμε ένα ήδη υπάρχον, όλα ρέουν ασταμάτητα, χωρίς κανένα κόλλημα. Θεωρώ μάλιστα πως καμιά φορά ζητάμε το στούντιο ή γράφουμε ένα νέο τραγούδι όχι για το ίδιο το τραγούδι αλλά απλώς και μόνο για να ξανά-επικοινωνήσουμε μεταξύ μας με αυτόν τον πολύ δικό μας τρόπο. Έτσι λοιπόν εάν δεν υπήρχε ο Θωμάς δε θα ακούγατε ούτε ένα από τα τραγούδια μας, καθώς δε θα υπήρχαν.

Στο άλμπουμ συνεργάζεστε με τις Σκιαδαρέσσες. Πώς προέκυψε αυτή η συνάντηση;

Με τη Νίκη γνωρίστηκα πέρυσι στα καμαρίνια του Σταυρού, μου είχε πει πως της αρέσει πολύ η μουσική μου και την ακούει, της είπα κι εγώ το ίδιο. Έπειτα αρχίσαμε να κάνουμε λίγη παρέα, γνώρισα και την Όλγα και αντιλήφθηκα το πόσο ταλαντούχες είναι, το πόσο δουλεύουν και ξεψαχνίζουν σε εκνευριστικό βαθμό τα τραγούδια τους. Εννοώ αλήθεια είναι φανταστικό το πόσο ζουν γι' αυτό που κάνουν αυτά τα κορίτσια και το κάνουν πολύ καλά.

Ε με αυτά τα μυαλά και την εκτίμηση ένα απόγευμα γράψαμε τις «Χαμένες Μέρες» με τον Θωμά σ' ένα στίχο που δε το συνηθίζουμε - συνήθως είμαι πολύ πιο λυρικός – αλλά σκεφτόμουν να το τραγουδούν τα κορίτσια και θα ήταν ωραίο αν για μια στιγμή αφήναμε τα πολλά λόγια στην άκρη και προσπαθούσαμε να κλείσουμε πολλά συναισθήματα σε λίγες μόνο λέξεις. Μάλιστα η Νίκη έχει γράψει ένα τετράστιχο σε αυτό το τραγούδι.

Τι σημαίνει για εσάς ότι παρουσιάζετε για πρώτη φορά ζωντανά το «Φέιγ Βολάν» στη σκηνή του Σταυρού του Νότου;

Δε γίνεται να μην ανυπομονούμε γι’ αυτό το βράδυ. Είναι δυο χρόνια που σκαρώνουμε αυτό το δίσκο, κάθε τραγούδι είναι και μια ιστορία, σαν ημερολόγιο ένα πράγμα. Το να το κάνουμε ζωντανό, να του δώσουμε μορφή, να μη παιχτεί στα πλαίσια ενός στούντιο αλλά από ανθρώπους που εκείνη την στιγμή επικοινωνούν μεταξύ τους, προσπαθούν να δώσουν μία νέα μορφή στο κάθε τραγούδι – όχι αποσπασματική η δεξιοτεχνική αλλά καθαρά συναισθηματική – όλα αυτά τα χαρακτηριστικά θα δώσουν ένα νέο νόημα στο άλμπουμ.

Κι εμείς σίγουρα το βλέπουμε ήδη από τις πρόβες αλλά γνωρίζουμε καλά πως δεν είναι το ίδιο. Σε μία ζωντανή συναυλία ο κόσμος συμμετέχει ενεργά στην αισθητική έκβαση ενός τραγουδιού, από τον παλμό του, την ενέργεια του, από το αν το βλέμμα του ακτινοβολεί και μαγνητίζει ο μουσικός θα δώσει κι έναν άλλο εαυτό.

Τι είναι αυτό που σας συγκινεί περισσότερο στις ζωντανές εμφανίσεις;

Για να το πιάσω από εκεί που το άφησα σίγουρα είναι ο κόσμος. Πώς γίνεται να συνηθίσεις την εικόνα του να λες τον πρώτο στίχο από ένα τραγούδι σου, ένα κομμάτι της ζωή σου δηλαδή και να βλέπεις όλα τα χείλη από κάτω να κινούνται ρυθμικά σα τα δικά σου, οι μύες γύρω από τα μάτια να συσπώνται όπως οι δικοί σου. Είναι σαν από κάτω να αντικρίζεις πολλές πτυχές του εαυτού σου.

Επίσης σίγουρα το πόσο αγαπημένοι είμαστε όσοι βρισκόμαστε επί σκηνής. Προφανώς κι εκτός σκηνής αναγνωρίζουμε την αγάπη μας αλλά όταν είμαστε πάνω εκδηλώνεται έντονα. Εκείνες τις στιγμές νιώθω πολύ τυχερός που αυτός ο ωκεανός επιλογών, είτε μικρότερων είτε μεγαλύτερων, που κλήθηκα να κάνω στη ζωή μου με οδήγησε εδώ.

Πώς βλέπετε τη νέα γενιά Ελλήνων μουσικών και τραγουδοποιών; Πιστεύετε ότι φέρνει μια διαφορετική ματιά στη μουσική δημιουργία;

Είμαι σίγουρος γι’ αυτό. Η νέα γενιά μουσικών μιλά κυρίως για το τραύμα, κάνει μία βουτιά μέσα της, ανασύρει κάθε τι σπασμένο και μέσω της τέχνης προσπαθεί πάλι να το ενώσει. Ξέρω και θαυμάζω παιδιά, άλλοι φίλοι μου άλλοι όχι, που ζουν γι’ αυτό, που αγαπούν το στίχο και προσπαθούν να εξερευνήσουν κάθε πτυχή του ανεξαρτήτως εάν αργότερα αποτυπώσουν ότι είναι να αποτυπώσουν με έναν λιτό τρόπο. Λιτό, όχι απλό.

Επίσης τα περισσότερα από αυτά τα παιδιά που ξέρω, μαζί τους κι εγώ κάνουν άλλες δουλείες για να τα βγάλουν πέρα με τη μουσική τους. Πόσο μάλλον δε όταν στη μέση μπαίνει και ο γενικότερος παράγοντας του βιοπορισμού σε μία πόλη, όπως η Αθήνα. Με αυτό δεν υπονοώ ότι για να αποδείξεις ότι αγαπάς την τέχνη σου πρέπει να θυσιάζεις κάτι, απλώς όταν κάνεις σέρβις για να βγάλεις δίσκους μάλλον το αποδεικνύει. Για να κλείσω, η νέα γενιά Ελλήνων μουσικών έχει πολλά να δώσει. Σε μία καθημερινότητα που συνεχώς μοιάζει ολοένα και πιο χαοτική εκείνη είναι που οφείλει να βρει την άκρη του νήματος και να μας οδηγήσει εκτός αυτού του παράδοξου λαβυρίνθου.

Απ' όλα όσα έχετε κάνει μέχρι στιγμής στην πορεία σας, τι είναι εκείνο που έχει ξεχωριστή θέση μέσα σας;

Μάλλον θα φανώ γραφικός αλλά αυτό για το οποίο νιώθω περισσότερο τυχερός κι ορίζει πλέον τη ζωή μου είναι οι άνθρωποι που γνώρισα και πλέον έχω κοντά μου. Σίγουρα δε θα μπορούσα να παραβλέψω το ότι μπορεί να βρέθηκα επί σκηνής με ανθρώπους που σαν παιδί όρισαν τα μουσικά μου γούστα και τους άκουγα καθημερινώς – ναι αυτό σίγουρα δε θα το περίμενα ποτέ – όμως δε μπορεί να συγκριθεί με την επίδραση που ασκούν μέσα μου οι μουσικοί μου φίλοι.

Προσπαθούμε να βάλουμε όλα τα πράγματα σε τάξη, να βρούμε σταθερές δουλειές, να καταλήξουμε στις παρέες μας, να ορίσουμε τις συνήθειες μας κι εγώ, τελείως απροσδόκητα, βρέθηκα στο δρόμο κάποιων ανθρώπων που ήρθαν κι έσπασαν κάθε τι τέτοιο μέσα μου, που με τα λόγια και τη στάση ζωής τους πήραν τον φόβο από τη ζωή μου. Δηλαδή έχω βρει τους νέους συζητητές μου και κρέμομαι από τα χείλη τους και λογομαχούμε έντονα και συντονιζόμαστε όταν προβάρουμε με έναν τρόπο εξαγνιστικό.  Ενδεχομένως όλα αυτά να μη βγάζουν και τόσο νόημα, εγώ σίγουρα όμως γνωρίζω ότι η μουσική και η ανάγκη για δημιουργία με έφερε σε στενή επαφή με ανθρώπους που ήδη έχουν χαράξει μέσα μου.

Πώς ξεκίνησε η σχέση σας με τη μουσική;

Δύο θεωρώ πως είναι οι βασικές αιτίες, ας τις εξηγήσουμε κάπως σύντομα γιατί νομίζω πως έχω φλυαρήσει αρκετά προηγουμένως. Χρονολογικά η πρώτη αιτία είναι η μητέρα μου, η οποία με την γλυκιά φωνή της ασυναίσθητα μα συνεχώς τραγουδούσε μέσα στο σπίτι ή πριν κοιμηθούμε με τον αδερφό μου. Η δεύτερη αιτία είναι (και ας μην παρεξηγηθεί καθώς πλέον δεν έχω καμία σχέση με τέτοιους χώρους, ιδεολογίες και πεποιθήσεις) ότι για αρκετά καλοκαίρια σαν παιδί πήγαινα σε μία χριστιανική κατασκήνωση. Το αναφέρω αυτό διότι είχε μεγάλη επίδραση μουσικά μέσα μου. Το πολύ έξυπνο που έκαναν εκεί ήταν ότι έπαιρναν μελωδικές γραμμές και συνθέσεις από τραγούδια του Θεοδωράκη και του Χατζιδάκι (προφανώς χωρίς να μας το γνωστοποιήσουν) και τα έντυναν με δικούς τους στίχους, έπειτα εμείς τα μαθαίναμε. Έτσι, λοιπόν, χωρίς ποτέ εγώ να γνωρίζω την μουσική προέλευση αυτών των τραγουδιών είχα έρθει σε πρώιμη επαφή και άθελα μου με δύο από τους τεράστιους μουσικούς πυλώνες του Ελληνικού τραγουδιού. 

Τι περιμένετε από το καλοκαίρι που έρχεται επαγγελματικά και προσωπικά;

Ξεκούραση. Είχαμε μία πάρα πολύ έντονη χρονιά και ακροβατήσαμε με το να καούμε τελείως. Θεωρώ πως είναι σοφό να αντιλαμβάνεσαι πότε πρέπει να κάνεις ένα βήμα πίσω, να μαζέψεις ενέργεια, εικόνες, εμπειρίες, λέξεις, γεύσεις και τέλος πάντων ότι άλλο χρειάζεσαι για να καταλάβεις και να εξηγήσεις το μέσα σου και τον κόσμο. Έτσι, λοιπόν, αυτό το καλοκαίρι δε θα κάνουμε πολλά επαγγελματικά πράγματα, σχεδιάζουμε βέβαια κάποιες μικρές μουσικές εξορμήσεις σε κάποια νησιά μ' έναν φίλο τραγουδοποιό αλλά δεν είμαστε σίγουροι ακόμα. Σε προσωπικό επίπεδο σχεδόν απάντησα παραπάνω - ξεκούραση, φίλοι, θάλασσα, ουρανός.