Veriko Tchumburidze στο ethnos.gr: «Ανυπομονώ να γνωρίσω από κοντά την πλούσια παράδοση της Κρήτης»

Το Φεστιβάλ Μουσικής Δωματίου Χανίων επιστρέφει από τις 23 Αυγούστου έως τις 4 Σεπτεμβρίου 2026, συνεχίζοντας μια πορεία δεκατεσσάρων χρόνων που το έχει καθιερώσει ως έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς κλασικής μουσικής στην Ελλάδα. Με τίτλο «Διάλογοι μέσα στον χρόνο», η φετινή διοργάνωση ανοίγει έναν μουσικό διάλογο ανάμεσα σε διαφορετικές εποχές, αισθητικές και γενιές δημιουργών, φέρνοντας στα Χανιά σπουδαίους μουσικούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Η σταθερή παρουσία κορυφαίων ερμηνευτών, το υψηλό επίπεδο των συναυλιών και η θερμή ανταπόκριση του κοινού έχουν δημιουργήσει όλα αυτά τα χρόνια έναν θεσμό με ξεχωριστή θέση στη μουσική ζωή της Κρήτης.

Η φετινή θεματική ξεκινά από την ίδια την ουσία της μουσικής δωματίου, δηλαδή τη συνάντηση διαφορετικών φωνών. Έργα του Mozart, του Beethoven, του Schubert, του Mendelssohn και του Brahms συναντούν δημιουργίες των Bartok, Kodaly, Shostakovich, Σκαλκώτα και άλλων σημαντικών συνθετών του 20ού αιώνα, φτάνοντας μέχρι τον σύγχρονο Φινλανδό δημιουργό Olli Mustonen. Μέσα από αυτή τη συνύπαρξη, το φεστιβάλ φωτίζει τις σχέσεις που συνδέουν διαφορετικές εποχές και δείχνει πώς η μουσική μπορεί να παραμένει ζωντανή και επίκαιρη, ακόμη και όταν χωρίζεται από αιώνες.

Στο πρόγραμμα συμμετέχουν καταξιωμένοι μουσικοί της διεθνούς σκηνής, όπως οι Roman Simovic, Josef Spacek, Noe Inui, Marc Sabbah, Milena Simovic, David Bogorad, Άγγελος Λιακάκης, Τιμόθεος Γαβριηλίδης Πέτριν και Ella Van Poucke, ενώ φέτος κάνουν την πρώτη τους εμφάνιση στον θεσμό ο Ιταλός πιανίστας Enrico Pace και η διεθνούς φήμης βιολονίστα Veriko Tchumburidze.

Η Tchumburidze θα εμφανιστεί την Κυριακή 30 Αυγούστου, στις 21:00, στο Συνεδριακό Κέντρο του Minoa Palace Resort, παρουσιάζοντας ένα πρόγραμμα που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, το Nonet No. 2 του Olli Mustonen, το Contrasts του Bartok, το Duo για βιολί και τσέλο του Kodaly και το Piano Trio No. 2 του Shostakovich, ένα έργο που έχει ιδιαίτερη θέση στο ρεπερτόριό της.

Γεννημένη στα Άδανα της Τουρκίας σε οικογένεια γεωργιανής καταγωγής, η Veriko Tchumburidze ξεκίνησε το βιολί σε ηλικία μόλις 3,5 ετών και μεγάλωσε σε ένα οικογενειακό περιβάλλον όπου η μουσική αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας. Η διεθνής αναγνώριση ήρθε το 2016, όταν, σε ηλικία 20 ετών, κέρδισε το πρώτο βραβείο στον Διεθνή Διαγωνισμό Βιολιού Henryk Wieniawski, έναν από τους σημαντικότερους διαγωνισμούς του είδους του. Η διάκριση αυτή αποτέλεσε την αφετηρία μιας διεθνούς καριέρας που την έχει οδηγήσει στις μεγαλύτερες αίθουσες και στα σημαντικότερα φεστιβάλ της Ευρώπης και του κόσμου.

Έχει συνεργαστεί με κορυφαίες ορχήστρες και αρχιμουσικούς, ενώ η μουσική δωματίου αποτελεί βασικό κομμάτι της καλλιτεχνικής της δραστηριότητας. Παράλληλα, δείχνει έντονο ενδιαφέρον για τη σύγχρονη δημιουργία, παρουσιάζοντας νέα έργα και διευρύνοντας διαρκώς το ρεπερτόριό της. Σήμερα ζει στη Γερμανία, έχοντας κρατήσει στη μουσική της τα διαφορετικά πολιτισμικά στοιχεία της Γεωργίας και της Τουρκίας, ενώ η γερμανική εκπαίδευση έχει προσθέσει στη δουλειά της μια περισσότερο αναλυτική ματιά.

Λίγο πριν από την πρώτη της εμφάνιση στην Κρήτη, η Veriko Tchumburidze μιλά στο ethnos.gr για τη σχέση της με το βιολί, τις διαφορετικές μουσικές παραδόσεις που έχουν διαμορφώσει την καλλιτεχνική ταυτότητά της, τα ιστορικά όργανα που έχει κρατήσει στα χέρια της και την ανάγκη η κλασική μουσική να παραμένει γνωστή στις νεότερες γενιές. Και, φυσικά, για όσα ανυπομονεί να ανακαλύψει στην Κρήτη, μακριά από τη σκηνή, μέσα από τους δρόμους, το φαγητό, τους ανθρώπους και την καθημερινή ζωή του νησιού.

Έχετε επισκεφθεί αρκετές φορές την Ελλάδα, αλλά στην Κρήτη έρχεστε πρώτη φορά. Τι γνωρίζετε για τη χώρα μας και ποια είναι η εικόνα που έχετε σχηματίσει όλα αυτά τα χρόνια;

Έχω βρεθεί στη Σάμο και αργότερα στην Καλαμάτα και την ευρύτερη περιοχή, οπότε είχα την ευκαιρία να γνωρίσω τόσο τη ζωή σ’ ένα ελληνικό νησί όσο και την ηπειρωτική Ελλάδα. Αυτό που με εντυπωσιάζει κάθε φορά στη χώρα σας είναι η μοναδική ομορφιά της, η πλούσια ιστορία της και, πάνω απ’ όλα, η ενέργεια των ανθρώπων της. Η Κρήτη με ενδιαφέρει ιδιαίτερα, γιατί η ταυτότητά της έχει διαμορφωθεί μέσα από πολλές και διαφορετικές πολιτισμικές επιρροές.

Έχοντας γεωργιανές ρίζες και μεγαλώσει στην Τουρκία, θέλω πολύ να γνωρίσω από κοντά τα ίχνη της βενετσιάνικης και της οθωμανικής παρουσίας στα Χανιά και να δω πώς αυτές οι διαφορετικές επιρροές έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους στην πόλη. Ο αγαπημένος μου τρόπος να γνωρίζω έναν καινούργιο τόπο είναι να περπατώ στους δρόμους του και να παρατηρώ την καθημερινή ζωή. Ανυπομονώ να περιπλανηθώ στην παλιά πόλη, να γνωρίσω το λιμάνι και, αν μου το επιτρέψουν οι πρόβες, να επισκεφθώ κάποιο μουσείο. Θέλω να γνωρίσω την ιστορία της Κρήτης μ' έναν πιο άμεσο και προσωπικό τρόπο, μέσα από τις εικόνες, τους ανθρώπους και τους ίδιους τους χώρους της.

Στο πλαίσιο του 14ου Φεστιβάλ Μουσικής Δωματίου Χανίων θα παρουσιάσετε ένα ιδιαίτερο μουσικό πρόγραμμα. Τι θα ακούσει το κοινό;

Στο φεστιβάλ θα παρουσιάσω ένα πολύ διαφορετικό και πλούσιο πρόγραμμα και ανυπομονώ ιδιαίτερα να ερμηνεύσω για πρώτη φορά το Nonet No. 2 του Olli Mustonen, το Contrasts του Bartok και το Duo για βιολί και τσέλο του Kodaly. Το Piano Trio No. 2 του Shostakovich, από την άλλη, έχει μια ξεχωριστή θέση για μένα. Είναι ένα από τα έργα μουσικής δωματίου που έχω ερμηνεύσει περισσότερες φορές και παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα αγαπημένα μου. Χαίρομαι ιδιαίτερα που θα έχω την ευκαιρία να το ξαναμοιραστώ με το κοινό μέσα από αυτό το πρόγραμμα.

Ποιο είναι το συναίσθημα ή το μήνυμα που θα θέλατε να πάρουν μαζί τους οι θεατές φεύγοντας από τη συναυλία;

Δεν θα έλεγα πως υπάρχει ένα συγκεκριμένο συναίσθημα που θα ήθελα να αποκομίσει το κοινό. Αυτό που αγαπώ στις ζωντανές εμφανίσεις είναι πως κάθε συναυλία δημιουργεί τη δική της ατμόσφαιρα και αποκτά έναν μοναδικό χαρακτήρα. Ύστερα από όλη την προετοιμασία, έρχεται εκείνη η στιγμή όπου καλλιτέχνες, μουσική και κοινό συναντιούνται και δημιουργούν κάτι που συμβαίνει μόνο εκείνη την ώρα. Θα ήθελα, λοιπόν, οι άνθρωποι που θα είναι εκεί να αφεθούν στη μουσική, να το απολαύσουν πραγματικά και, όταν φύγουν, να έχουν μαζί τους μια όμορφη ανάμνηση από αυτή την καλλιτεχνική συνάντηση.

Η Κρήτη είναι ένας τόπος με βαθιά μουσική παράδοση και ένα κοινό που αγαπά ιδιαίτερα τη ζωντανή μουσική. Σας ενθουσιάζει η ιδέα ότι θα εμφανιστείτε μπροστά σε ανθρώπους με τόσο έντονη πολιτιστική κληρονομιά;

Ανυπομονώ πραγματικά να το ζήσω από κοντά. Νιώθω μεγάλη τιμή που θα έχω την ευκαιρία να παίξω μπροστά σε ένα κοινό με τόσο πλούσιο πολιτιστικό υπόβαθρο και τόσο βαθιά σχέση με τη μουσική. Για μένα, ένα από τα πιο όμορφα και ουσιαστικά κομμάτια του να είσαι μουσικός είναι ακριβώς αυτή η δυνατότητα να μοιράζεσαι την τέχνη σου με ανθρώπους που αγαπούν τον πολιτισμό και τη ζωντανή μουσική. Είναι μια στιγμή που περιμένω με μεγάλη χαρά.

Τα ταξίδια αποτελούν πλέον κομμάτι της καθημερινότητάς σας. Όταν επισκέπτεστε μια χώρα για πρώτη φορά, τι είναι αυτό που προσπαθείτε να γνωρίσετε πέρα από τη μουσική; Τους ανθρώπους, την ιστορία, τη γαστρονομία ή τον τρόπο ζωής τους;

Το να ταξιδεύω για τις συναυλίες έχει γίνει πλέον κάτι απόλυτα φυσικό για μένα. Είμαι άνθρωπος με περιέργεια και, όπου κι αν βρίσκομαι, προσπαθώ να βρίσκω λίγο χρόνο για να γνωρίζω τον κάθε τόπο πέρα από τη σκηνή και τον χώρο της συναυλίας. Μέσα από το φαγητό, τα μουσεία, τις βόλτες ή ακόμη και παρατηρώντας απλώς τον τρόπο με τον οποίο ζουν οι άνθρωποι στην καθημερινότητά τους. Μου αρέσει πολύ να ζητώ προτάσεις από τους ντόπιους, γιατί συχνά είναι εκείνοι που σε οδηγούν σε μέρη και μικρές ανακαλύψεις που δύσκολα θα έβρισκες μόνος σου. Οπότε, όσο θα βρίσκομαι στην Κρήτη, αν κάποιος από το κοινό έχει ένα αγαπημένο μέρος, ένα φαγητό που θεωρεί απαραίτητο να δοκιμάσω ή μια μικρή, κρυφή γωνιά που πιστεύει πως αξίζει να γνωρίσω, θα χαρώ πραγματικά πολύ να έρθει να μου το προτείνει.

Ξεκινήσατε να παίζετε βιολί σε ηλικία μόλις τρεισήμισι ετών. Έπειτα από τόσα χρόνια πορείας, τι είναι αυτό που εξακολουθεί να σας συγκινεί κάθε φορά που πιάνετε το βιολί στα χέρια σας;

Στην αρχή, το βιολί ήταν για μένα κυρίως θέμα τεχνικής. Να μάθω πώς λειτουργούν όλα και, βήμα-βήμα, να καταφέρω να ενώσω τα επιμέρους κομμάτια. Όσο όμως αποκτάς μεγαλύτερη τεχνική ελευθερία, τόσο μεγαλύτερη ελευθερία αποκτάς και μουσικά. Και εκεί τα πράγματα γίνονται πραγματικά ενδιαφέροντα. Υπάρχουν αμέτρητοι παράγοντες που μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο παίζεις, όπως ένα καινούργιο ρεπερτόριο, διαφορετικοί μουσικοί, μια διαφορετική αίθουσα, η διάθεσή σου, ακόμη και το ποιος είσαι τη συγκεκριμένη ημέρα. Κάποιες φορές, μάλιστα, το βιολί γίνεται σχεδόν ένας τρόπος να παρατηρείς αυτές τις αλλαγές μέσα σου. Γι’ αυτό, για μένα, η γοητεία δεν βρίσκεται στην προσπάθεια να παίξεις συνειδητά ένα έργο διαφορετικά κάθε φορά. Βρίσκεται στο γεγονός ότι, κάθε φορά που επιστρέφεις σε αυτό, έχεις αλλάξει κι εσύ λίγο. Και αυτή η αλλαγή περνάει φυσικά και στη μουσική.

Παίζετε σ' ένα εξαιρετικά σπάνιο βιολί του Giambattista Guadagnini, κατασκευασμένο το 1756. Πώς είναι να κρατάτε στα χέρια σας ένα όργανο με σχεδόν τρεις αιώνες ιστορίας;

Σήμερα, πλέον, δεν παίζω με το Guadagnini. Είχα το μεγάλο προνόμιο να έχω στα χέρια μου, για σχεδόν δέκα χρόνια, αυτό το βιολί του 1756, μέσω του Deutsche Stiftung Musikleben. Ήταν ένα εξαιρετικό όργανο, με απίστευτη γκάμα ηχοχρωμάτων και δυνατοτήτων, και νιώθω μεγάλη χαρά που αποτέλεσα, έστω και για ένα μικρό διάστημα, μέρος της μακράς ιστορίας του. Σήμερα παίζω ένα βιολί του Giacomo Zanoli, κατασκευασμένο το 1730 στη Βερόνα. Έχει μια εντελώς διαφορετική προσωπικότητα. Είναι πιο άμεσο και μεγαλύτερο ήχο, και για μένα έχει ανοίξει μια νέα μουσική προοπτική. Όταν έχεις ένα τέτοιο όργανο στα χέρια σου κάθε μέρα, είναι παράξενο, αλλά μπορεί να ξεχνάς πόσο ξεχωριστό είναι.

Μια ερώτηση σαν αυτή, όμως, με κάνει να συνειδητοποιώ ξανά ότι κρατώ στα χέρια μου κάτι που έχει επιβιώσει σχεδόν τρεις αιώνες και έχει περάσει από τόσα χέρια και τόσες διαφορετικές εποχές της ιστορίας. Για μένα, αυτά τα όργανα είναι ζωντανοί οργανισμοί. Η προσωπικότητα και τα ηχοχρώματά τους συνεχίζουν να εξελίσσονται μέσα από το παίξιμο. Γι’ αυτό και πάντα με στενοχωρεί λίγο όταν βλέπω σπουδαία όργανα να παραμένουν σιωπηλά σε μουσεία. Κατασκευάστηκαν για να ακούγονται. Το να συμμετέχω, έστω και για ένα σχετικά μικρό διάστημα, σε αυτή τη συνεχιζόμενη ιστορία είναι ένα πραγματικά μοναδικό προνόμιο. Και πιστεύω πως και το κοινό είναι πολύ τυχερό που μπορεί ακόμη και σήμερα να ακούει αυτά τα όργανα ζωντανά πάνω στη σκηνή.

Σε πολύ νεαρή ηλικία συνεργαστήκατε με κορυφαίες ορχήστρες, διάσημους μαέστρους και σπουδαίους μουσικούς σε όλο τον κόσμο. Πώς διαχειρίζεται ένας νέος άνθρωπος μια τόσο απαιτητική και διεθνή καριέρα χωρίς να χάσει τον ενθουσιασμό και τον εαυτό του;

Ήμουν πραγματικά πολύ τυχερή που είχα αυτές τις ευκαιρίες από τόσο νεαρή ηλικία και που συνεργάστηκα με τόσο σπουδαίους μαέστρους, ορχήστρες και μουσικούς. Καλλιτεχνικά, όλες αυτές οι εμπειρίες ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο τον ενθουσιασμό μου για τη μουσική. Με έκαναν να θέλω να μαθαίνω διαρκώς περισσότερα, να εξελίσσομαι και να προσπαθώ να φτάσω το ίδιο επίπεδο αφοσίωσης και ποιότητας που έβλεπα στους ανθρώπους γύρω μου.

Ίσως το πιο δύσκολο κομμάτι ήταν να μάθω όλα όσα υπάρχουν γύρω από τη μουσική. Ως νέοι καλλιτέχνες, συχνά δεν είμαστε προετοιμασμένοι για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί πραγματικά ο επαγγελματικός χώρος. Έτσι, πολλά πράγματα χρειάστηκε να τα ανακαλύψω σταδιακά, μέσα από τη δουλειά και τη δική μου πορεία. Καλλιτεχνικά, πάντως, αυτή η ζωή εξακολουθεί να με συναρπάζει. Όσο περισσότερα γνωρίζω και όσο περισσότερα βιώνω, τόσο περισσότερο μεγαλώνει η περιέργειά μου και η διάθεσή μου να συνεχίσω να μαθαίνω.

Το 2016 κατακτήσατε το πρώτο βραβείο στον διεθνή διαγωνισμό Henryk Wieniawski, έναν από τους σημαντικότερους διαγωνισμούς βιολιού παγκοσμίως. Πόσο καθοριστική ήταν αυτή η στιγμή για την πορεία σας; Πιστεύετε ότι τα βραβεία ανοίγουν πραγματικά πόρτες ή ότι η μεγαλύτερη πρόκληση ξεκινά αμέσως μετά;

Ο συγκεκριμένος διαγωνισμός ήταν η αρχή της διεθνούς καριέρας μου. Μου άνοιξε πολύ γρήγορα πολλές πόρτες και θα είμαι πάντα βαθιά ευγνώμων γι’ αυτή τη στιγμή της ζωής μου. Έχει, μάλιστα, ιδιαίτερη σημασία για μένα, καθώς ο Wieniawski είναι ένας από τους αγαπημένους μου συνθέτες στο ρεπερτόριο του βιολιού. Αγαπώ πραγματικά να παίζω τη μουσική του, οπότε το γεγονός ότι, μετά τον διαγωνισμό, μου δόθηκε η δυνατότητα να τη μοιραστώ με ένα πολύ ευρύτερο κοινό ήταν μεγάλο προνόμιο.

Φυσικά, η νίκη σ' έναν διαγωνισμό αποτελεί μια σημαντική στιγμή, ποτέ όμως το τέλος της διαδρομής. Σου προσφέρει ευκαιρίες, όμως το τι θα δημιουργήσεις στη συνέχεια είναι μια εντελώς διαφορετική πορεία. Για μένα, ο συγκεκριμένος διαγωνισμός αποτέλεσε ένα πολύ σημαντικό σημείο εκκίνησης, τόσο σε καλλιτεχνικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο.

Ζούμε σε μια εποχή όπου η τεχνολογία και τα κοινωνικά δίκτυα έχουν αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο ακούμε και καταναλώνουμε μουσική. Πιστεύετε ότι η κλασική μουσική μπορεί ακόμη να συγκινήσει τις νεότερες γενιές ή χρειάζεται να βρει νέους τρόπους να επικοινωνήσει μαζί τους;

Πιστεύω ότι η κλασική μουσική είναι διαχρονική. Κουβαλά αιώνες ανθρώπινης εμπειρίας, από τον Μεσαίωνα μέχρι τα έργα των σύγχρονων συνθετών. Η γλώσσα και οι μορφές της εξελίσσονται διαρκώς μαζί με την κοινωνία και, ακριβώς γι’ αυτό, δεν πιστεύω πως μπορεί ποτέ να θεωρηθεί παλιά. Για τις νεότερες γενιές, θεωρώ πως η εκπαίδευση και η επαφή με τη μουσική από μικρή ηλικία είναι πολύ σημαντικές. Τα παιδιά θα πρέπει να έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν διαφορετικά όργανα, συνθέτες και μουσικές γλώσσες. Έτσι, η κλασική μουσική μπορεί να γίνει μέρος ενός πολύ ευρύτερου μουσικού ορίζοντα, μαζί με την ποπ, την τζαζ, τη ροκ, την ηλεκτρονική μουσική ή οτιδήποτε άλλο τα εκφράζει.

Ίσως αυτό που χρειάζεται να εξελίξουμε είναι ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζουμε και επικοινωνούμε την κλασική μουσική, όχι την ίδια τη μουσική. Χρειάζεται χρόνο, προσοχή, περιέργεια και διάθεση να ακούσεις πραγματικά. Σε έναν κόσμο όπου καταναλώνουμε τόσα πολλά πράγματα με ολοένα και πιο γρήγορους ρυθμούς, θεωρώ ακόμη πιο πολύτιμη την ύπαρξη μιας μορφής τέχνης που μας καλεί να μείνουμε λίγο περισσότερο σε κάτι, να το ακούσουμε προσεκτικά και να το γνωρίσουμε σε μεγαλύτερο βάθος.

Γεννηθήκατε στην Τουρκία, έχετε γεωργιανές ρίζες και η καλλιτεχνική σας πορεία αναπτύχθηκε σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Όλες αυτές οι διαφορετικές κουλτούρες πώς έχουν διαμορφώσει την προσωπικότητά σας και τη μουσική σας ταυτότητα;

Σε αυτή τη φάση της ζωής μου νιώθω περισσότερο Γεωργιανή και Τουρκάλα και, κατά κάποιον τρόπο, λιγότερο Γερμανίδα, παρότι έχω περάσει τα τελευταία δέκα χρόνια στη Γερμανία. Μουσικά, με γοητεύει ιδιαίτερα ο ήχος που αντλεί στοιχεία από την παράδοση, τα έντονα ηχοχρώματα, οι διαφορετικές υφές και ένας πιο «τραγουδιστός» τρόπος παιξίματος. Πιστεύω πως όλα αυτά έχουν προκύψει πολύ φυσικά, τόσο μέσα από την τουρκική μουσική όσο και από την εξαιρετικά πλούσια φωνητική παράδοση της Γεωργίας.

Ίσως η Γερμανία να πρόσθεσε στη μουσική μου προσέγγιση μια πιο αναλυτική πλευρά. Μου αρέσει να κατανοώ τη δομή ενός έργου και να αναρωτιέμαι γιατί κάτι πρέπει να παιχτεί μ' έναν συγκεκριμένο τρόπο. Νομίζω πως αυτό αντικατοπτρίζει και την προσωπικότητά μου. Αγαπώ το χρώμα και τον αυθορμητισμό, την ίδια στιγμή όμως μου αρέσει να έχω κάποια βασικά πράγματα σε τάξη.

Μεγαλώσατε σε μια οικογένεια μουσικών. Ήταν τελικά ευλογία ή και μια επιπλέον ευθύνη να μεγαλώνετε μέσα σε ένα τόσο απαιτητικό καλλιτεχνικό περιβάλλον;

Μεγάλωσα σε μια οικογένεια με πολλή αγάπη, όπου ταυτόχρονα υπήρχε ένα πολύ υψηλό επίπεδο επαγγελματισμού και αφοσίωσης στη μουσική. Και οι δύο γονείς μου είναι Γεωργιανοί και είχαν λάβει μια πολύ αυστηρή και απαιτητική μουσική εκπαίδευση. Η μητέρα μου είναι καθηγήτρια βιολιού και ο πατέρας μου ομποΐστας, ενώ η θεία μου είναι μεσόφωνος. Έτσι, η μουσική ήταν παντού μέσα στο σπίτι. Βλέποντας πόσο σοβαρά και αφοσιωμένα εργάζονταν, απέκτησα πολύ φυσικά και την αίσθηση της ευθύνης απέναντι στη μουσική. Ποτέ δεν το βίωσα πραγματικά ως πίεση. Αντίθετα, πιστεύω πως θα ήταν πολύ πιο δύσκολο να ανακαλύψω αργότερα ότι μου έλειπαν σημαντικές βάσεις και να χρειαστεί τότε να καλύψω αυτό το κενό.

Γι’ αυτό και θεωρώ πως ήταν μια πραγματική ευλογία. Είχα το προνόμιο να μάθω βιολί από τη μητέρα μου, της οποίας η γνώση και ο τρόπος διδασκαλίας μου έδωσαν πολύ γερά θεμέλια. Αυτή η βάση μου επέτρεψε αργότερα να συνεχίσω τη μαθητεία μου δίπλα σε σπουδαίους δασκάλους, όπως ο Konstantin Vardeli, η Dora Schwarzberg και η Ana Chumachenco. Νιώθω πραγματικά τυχερή που όλες αυτές οι επιρροές συναντήθηκαν στη διαδρομή μου και συνέβαλαν καθοριστικά στη μουσική μου εκπαίδευση.

Η ζωή ενός διεθνούς σολίστ σημαίνει ατελείωτα ταξίδια, πρόβες και συναυλίες. Πόσο εύκολο είναι να διατηρεί κανείς ισορροπία ανάμεσα στην καριέρα και την προσωπική του ζωή;

Σίγουρα δεν είναι πάντα εύκολο να βρεις τη σωστή ισορροπία, όμως είμαι πολύ τυχερή που έχω την οικογένειά μου και έναν στενό κύκλο φίλων που με κρατούν προσγειωμένη. Όταν η δουλειά με φέρνει σε μια πόλη όπου ζουν φίλοι μου, προσπαθώ πάντα να βρίσκω χρόνο για να τους συναντήσω. Όταν εμφανίζομαι στην Τουρκία, σχεδόν πάντα φροντίζω να επισκέπτομαι τους γονείς μου, ενώ όταν βρίσκομαι στη Γεωργία, περνάω χρόνο με την υπόλοιπη οικογένειά μου.

Αυτές οι σχέσεις είναι πολύ σημαντικές για μένα. Το να γνωρίζω μια καινούργια πόλη, να περνάω χρόνο στη φύση ή απλώς να απολαμβάνω όμορφες στιγμές με τους ανθρώπους που αγαπώ με βοηθά να κάνω ένα βήμα πίσω από τον κόσμο της μουσικής. Νομίζω πως αυτό είναι που με κρατά σε ισορροπία και μου θυμίζει ότι η ζωή δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο μέσα σε μια αίθουσα μελέτης.

Έχετε κάποιο όνειρο που δεν αφορά τη μουσική και θα θέλατε κάποια στιγμή να πραγματοποιήσετε;

Ένα από τα όνειρά μου, πέρα από τη μουσική, είναι να γνωρίσω μέρη όπου η φύση παραμένει σχεδόν ανέγγιχτη. Πάντα ήθελα να ταξιδέψω σε έναν τόπο όπως ο Αμαζόνιος ή η Ανταρκτική, σε μέρη εντελώς διαφορετικά από την καθημερινότητά μας και αρκετά δύσκολα στην πρόσβαση. Αγαπώ τη φύση, τη θάλασσα, το κολύμπι και την πεζοπορία, οπότε η ιδέα να εξερευνήσω απομακρυσμένα τοπία και ν' αντικρίσω με τα μάτια μου κάτι πραγματικά σπάνιο με συναρπάζει. Νομίζω πως θα ήταν μία από τις πιο ξεχωριστές εμπειρίες που θα ήθελα να ζήσω έξω από τη μουσική.

Κλείνοντας, ποια είναι η μεγαλύτερη αξία με την οποία μεγαλώσατε και προσπαθείτε να υπηρετείτε καθημερινά;

Νομίζω πως ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που έχω μάθει είναι να αναρωτιέμαι συνεχώς γιατί κάνω αυτό που κάνω. Ο κόσμος γύρω μας αλλάζει πολύ γρήγορα και υπάρχουν διαρκώς προσδοκίες, απόψεις και εξωτερικές επιρροές που, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, προσπαθούν να μας υπαγορεύσουν ποιοι πρέπει να είμαστε. Για μένα, είναι σημαντικό, μέσα σε όλη αυτή την πορεία, να διατηρώ τη δική μου αίσθηση για το τι θεωρώ σωστό, τι πιστεύω και ποια πραγματικά είμαι. Προσπαθώ να επιστρέφω πάντα σε αυτά όταν τα πράγματα γύρω μου γίνονται πιο περίπλοκα και η εικόνα αρχίζει να θολώνει. Είναι ένας τρόπος να παραμένω κοντά στον εαυτό μου και να θυμάμαι τι έχει πραγματικά σημασία για μένα.