«Πάμε κόντρα κι όπου βγει»: Η Βίσση, ο Καρβέλας και ο Φοίβος που εμφανίστηκε την κατάλληλη στιγμή

Για σχεδόν πέντε δεκαετίες, κάθε φορά που μιλούσαμε για την Άννα Βίσση, κάπου πολύ κοντά υπήρχε το όνομα του Νίκου Καρβέλα. Και το αντίστροφο. Υπήρξαν ζευγάρι, απέκτησαν μαζί ένα παιδί, χώρισαν, ξαναβρέθηκαν καλλιτεχνικά, τσακώθηκαν, συμφιλιώθηκαν, έγραψαν τραγούδια, έκαναν τεράστιες επιτυχίες και κατάφεραν κάτι που ελάχιστοι άνθρωποι πετυχαίνουν μετά το τέλος μιας σχέσης. Να παραμείνουν οικογένεια και ταυτόχρονα ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα καλλιτεχνικά δίδυμα της χώρας.

Η Βίσση και ο Καρβέλας έχουν περάσει ξανά στο παρελθόν περιόδους έντονων διαφωνιών. Αυτή τη φορά, ωστόσο, η σύγκρουση πήρε γρήγορα δημόσιες διαστάσεις και ξεπέρασε κατά πολύ μια οικονομική διαφωνία γύρω από τη συναυλία στο ΟΑΚΑ. Ο Νίκος Καρβέλας μίλησε για δύο διαφορετικές καλλιτεχνικές αντιλήψεις, για μια κατεύθυνση της Άννας Βίσση που πλέον τον βρίσκει αντίθετο και για μια οικονομική συμφωνία που, σύμφωνα με τον ίδιο, έμεινε σε εκκρεμότητα. Υπενθύμισε μάλιστα ότι από τα 50 τραγούδια που ακούστηκαν στο ΟΑΚΑ, τα 47 ήταν δικές του δημιουργίες.

Η απάντηση από τη Βίσση ανέβασε ακόμη περισσότερο τους τόνους. Υποστήριξε πως ο Καρβέλας γνώριζε εξαρχής τον σχεδιασμό της συναυλίας και πως, μόλις τρία εικοσιτετράωρα πριν από το live στο ΟΑΚΑ, ζήτησε 1,5 εκατομμύριο ευρώ. Στη δική της εκδοχή για όσα προηγήθηκαν, έκανε λόγο ακόμη και για πιέσεις και απειλές εις βάρος της, ισχυρισμούς ιδιαίτερα σοβαρούς που, προς το παρόν, αποτυπώνουν τη δική της πλευρά της ιστορίας.

Και ύστερα ήρθε η φράση που έμεινε περισσότερο από όλες τις υπόλοιπες. «Θα πάμε κόντρα κι όπου βγει». Ίσως γιατί, πέρα από ποσά, συμφωνίες και όσα ειπώθηκαν για το ΟΑΚΑ, αυτή η φράση έμοιαζε να λέει κάτι πολύ μεγαλύτερο για τη σχέση τους. Το ποιος ζήτησε τι, ποιος γνώριζε τι και τι ακριβώς είχε συμφωνηθεί μπορεί κάποτε να αποσαφηνιστεί μέσα από έγγραφα, στοιχεία και συμφωνίες. Πολύ πιο δύσκολο είναι να εξηγηθεί πώς δύο άνθρωποι που έχουν περάσει μαζί σχεδόν μια ολόκληρη ζωή έφτασαν ξανά να βρίσκονται τόσο μακριά ο ένας από τον άλλον.

Η Βίσση είναι και κάτι περισσότερο από «η τραγουδίστρια του Καρβέλα»

Ο Νίκος Καρβέλας έχει ένα τεράστιο επιχείρημα με το μέρος του. Τα τραγούδια. Είναι σχεδόν αδύνατο να αφηγηθεί κάποιος τη δισκογραφική πορεία της Άννας Βίσση αφαιρώντας τον Νίκο Καρβέλα από αυτή. Δεκάδες τραγούδια του έγιναν τεράστιες επιτυχίες με τη φωνή της και μαζί κατασκεύασαν έναν ήχο, μια περσόνα και τελικά ένα ολόκληρο κεφάλαιο της ελληνικής ποπ. Υπάρχει, βέβαια, και η άλλη πλευρά.

Τα τραγούδια γράφτηκαν από κάποιον, όμως επί δεκαετίες απέκτησαν φωνή, σώμα και δημόσια ζωή μέσα από κάποια άλλη. Η Βίσση σήμερα μπορεί να γεμίζει ένα Ολυμπιακό Στάδιο με δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους. Αυτό από μόνο του λέει κάτι για μια καριέρα που έχει προ πολλού ξεπεράσει τα όρια μιας συνεργασίας ανάμεσα σε έναν δημιουργό και μια ερμηνεύτρια. Και ίσως εδώ βρίσκεται η βαθύτερη σύγκρουση.

Ο Καρβέλας μιλά για τα τραγούδια του. Και είναι δικά του ως δημιουργού. Η Βίσση από την άλλη τα κουβαλά επάνω της επί σαράντα και πλέον χρόνια. Για ένα τεράστιο κομμάτι του κόσμου είναι η φωνή με την οποία τα γνώρισε, ερωτεύτηκε, χώρισε, διασκέδασε, μεγάλωσε. Αυτό που δημιουργήθηκε ανάμεσά τους είναι τόσο κοινό, ώστε σχεδόν μοιάζει αδύνατο πλέον να χωριστεί στη μέση. Άλλο, παρ' όλα αυτά, η δημιουργική σύμπραξη και άλλο η αίσθηση ότι ο ένας μπορεί να αποφασίζει για πάντα προς ποια κατεύθυνση θα κινηθεί ο άλλος.

Μπορεί ένας δημιουργός να διαφωνεί με τον τρόπο που παρουσιάζεται το έργο του; Φυσικά

Η συζήτηση που άνοιξε ο Καρβέλας για το ΟΑΚΑ έχει ενδιαφέρον ακόμη κι αν κάποιος διαφωνεί μαζί του. Μίλησε για τις τιμές των εισιτηρίων, για θεατές που βρίσκονταν πολύ μακριά από τη σκηνή και για την αλλαγή, σύμφωνα με τη δική του θέση, των τραγουδιών σε ένα μέρος ενός τεράστιου υπερθεάματος. Είναι μια απολύτως θεμιτή καλλιτεχνική άποψη. Το ίδιο θεμιτή είναι και η επιλογή μιας ερμηνεύτριας να παρουσιάσει το υλικό της διαφορετικά. Να μεγαλώσει την παραγωγή, να αλλάξει αισθητική, να απευθυνθεί σε ένα ολόκληρο στάδιο και να θέλει, έπειτα από πέντε δεκαετίες πορείας, να δοκιμάσει κάτι άλλο.

Για χρόνια θαυμάζαμε τη σχέση Βίσση και Καρβέλα ακριβώς επειδή άντεχε στις αλλαγές. Τώρα που η αλλαγή φαίνεται να αφορά την ίδια τη δημιουργική τους ισορροπία, ξαφνικά μοιάζει σαν κάποιος να πρέπει να κερδίσει και κάποιος να χάσει. Ίσως απλώς ένας κύκλος να έχει κλείσει. Ίσως πάλι να έχουμε ξαναβρεθεί στο ίδιο έργο.

Εχουν ξαναφτάσει μέχρι εδώ

Όσο πρωτοφανής κι αν φαίνεται η σημερινή δημόσια σύγκρουση, η Βίσση και ο Καρβέλας έχουν ξαναπεράσει μια πολύ σοβαρή ρήξη. Το 2007, μάλωσαν και για περίπου δύο χρόνια οι δρόμοι τους χώρισαν τόσο προσωπικά όσο και καλλιτεχνικά. Η Βίσση έχει μιλήσει αργότερα για εκείνη την περίοδο με πολύ βαριά λόγια. Είχε δηλώσει ότι από το 2007 μέχρι το 2009 έζησε μια από τις δυσκολότερες φάσεις της ζωής της και ότι, έπειτα από 27 χρόνια, χρειάστηκε για πρώτη φορά να αναρωτηθεί ποια είναι καλλιτεχνικά δίχως τον Καρβέλα δίπλα της. 

Τον Δεκέμβριο του 2008 κυκλοφόρησε το «Απαγορευμένο». Ήταν ο πρώτος ολοκληρωμένος δίσκος της έπειτα από δεκαετίες στον οποίο ο Νίκος Καρβέλας απουσίαζε πλήρως. Η Βίσση συνεργάστηκε τότε με μια σειρά άλλων δημιουργών, ανάμεσά τους τον Πάτρικ Λέοναρντ, την Κάρα ΝτιοΓκουάρντι, τον Άλεξ Παπακωνσταντίνου, τον Γιάννη Χριστοδουλόπουλο, ενώ στους στίχους συμμετείχαν η Μυρτώ Κοντοβά και η Ελεάνα Βραχάλη. Και έχει ενδιαφέρον να θυμηθεί κανείς σήμερα εκείνη την απόφαση. Για πρώτη φορά η Βίσση χρειάστηκε τότε να αποδείξει, ίσως περισσότερο στον εαυτό της παρά στους άλλους, ότι μπορεί να υπάρξει δισκογραφικά και έξω από τον κόσμο του Καρβέλα. Και υπήρξε.

Λίγα χρόνια αργότερα οι δυο τους ξαναβρέθηκαν. Η σχέση αποκαταστάθηκε και το καλλιτεχνικό δίδυμο επέστρεψε. Γι' αυτό ίσως θα ήταν βιαστικό να μιλήσουμε σήμερα για οριστικό τέλος. Με Βίσση και Καρβέλα η λέξη «οριστικό» αποδείχθηκε πολλές φορές εξαιρετικά σχετική. Η διαφορά είναι ότι το 2026 η σύγκρουση γίνεται μπροστά σε όλους και με λέξεις που δύσκολα ξεχνιούνται.

Τα νούμερα είναι τεράστια. Η πληγή μάλλον μεγαλύτερη

Τις τελευταίες ώρες ακούμε για 1,5 εκατομμύριο ευρώ, για εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ, για πνευματικά δικαιώματα, συμφωνίες και ξεχωριστές αμοιβές. Κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, υπάρχει ο κίνδυνος να χαθεί το βασικό. Δύο άνθρωποι που μέχρι πριν από λίγο μπορούσαν να βρίσκονται μαζί πάνω σε μια σκηνή και να αστειεύονται ακόμη και για τους καβγάδες τους σήμερα ανταλλάσσουν δημόσιες κατηγορίες που δύσκολα μαζεύονται.

Ο ένας μίλησε για «συντριβή». Η άλλη απάντησε για «ντροπή». Εκεί πια σταματάμε να μιλάμε αποκλειστικά για χρήματα. Και όσο δελεαστικό κι αν είναι να διαλέξει κάποιος στρατόπεδο, εμείς γνωρίζουμε μόνο όσα αποφάσισαν οι δύο πλευρές να δημοσιοποιήσουν. Μια σχέση σχεδόν μισού αιώνα έχει πολύ περισσότερες σελίδες από δύο ανακοινώσεις.

Υπάρχει και μια υπέροχη ειρωνεία σε όλη αυτή την ιστορία. Ο Νίκος Καρβέλας υπενθυμίζει ότι 47 από τα 50 τραγούδια του ΟΑΚΑ ήταν δικά του. Η Άννα Βίσση επιλέγει να του απαντήσει κλείνοντας με το «Θα πάμε κόντρα κι όπου βγει». Μόνο που το «Κόντρα» είναι ένα από εκείνα τα τραγούδια που ο Καρβέλας δεν έχει γράψει. Πρόκειται για ελληνική εκδοχή του «Breathless» του Νταν Γουίλσον, με ελληνικούς στίχους της Μυρτώς Κοντοβά, και βρίσκεται στον ίδιο εκείνο δίσκο του 2008 που δημιουργήθηκε την περίοδο της προηγούμενης ρήξης τους.

Κάπου εδώ σχεδόν λες ότι το σύμπαν έχει περίεργη αίσθηση του χιούμορ. Γιατί ένα τραγούδι από τον δίσκο με τον οποίο η Βίσση δοκίμασε για πρώτη φορά να σταθεί δισκογραφικά έξω από τον Καρβέλα γίνεται σχεδόν είκοσι χρόνια αργότερα η φράση με την οποία του απαντά στη μεγαλύτερη δημόσια σύγκρουσή τους. Και μιας και μιλάμε για περίεργες συμπτώσεις, υπάρχει και μία ακόμη.

Μόλις λίγες ημέρες πριν από όλη αυτή την ιστορία, ο Φοίβος καθόταν απέναντι από τη Ναταλία Γερμανού στο «Καλύτερα δε γίνεται» και μιλούσε για την Άννα Βίσση. Ο άνθρωπος που για χρόνια ταυτίστηκε δημιουργικά με τη Δέσποινα Βανδή είπε ότι θεωρεί τη Βίσση κορυφαία τραγουδίστρια της χώρας, μίλησε για το πόσο εντυπωσιακό είναι αυτό που κατάφερε στο ΟΑΚΑ και αποκάλυψε ότι κάποτε είχε γράψει τραγούδια για εκείνη, τα οποία τελικά δεν της έδωσε επειδή θεωρούσε ότι θα στενοχωρούσε τη Βανδή.

Το ακόμη πιο ωραίο είναι ότι ο ίδιος απέκλεισε ουσιαστικά τώρα μια συνεργασία μαζί της επειδή, όπως είπε, «η Άννα είναι με τον Νίκο», χαρακτηρίζοντάς τους ομάδα που κερδίζει και επομένως δεν αλλάζει. Ε, Φοίβο… Κάτι μας λέει ότι ίσως χρειάζεται μια μικρή επικαιροποίηση αυτή η δήλωση.

Γιατί τώρα που ο Καρβέλας και η Βίσση πάνε «κόντρα κι όπου βγει», τώρα που ο Φοίβος παραδέχθηκε δημόσια πόσο ψηλά τοποθετεί την Άννα και τώρα που μάθαμε ότι κάποτε υπήρχαν μέχρι και τραγούδια γραμμένα για εκείνη, γεννιέται μοιραία μια απορία. Λέτε η «Απόλυτη» να γίνει κάποια στιγμή η επόμενη μούσα του Φοίβου; Γιατί; Εδώ που τα λέμε, όλα τα έχουμε δει σε αυτή τη ζωή. Εκεί θα κολλήσουμε;