Η Σακίρα γέμισε τη Μαδρίτη με χιλιάδες θαυμαστές, αλλά άφησε ανεκπλήρωτες τις προσδοκίες μας

Λίγο πριν τις έξι το απόγευμα, έξω από το «Estadio Shakira», στη Μαδρίτη, είχε ήδη συγκεντρωθεί πολύς κόσμος. Άλλοι φορούσαν μπλουζάκια με το πρόσωπο της Σακίρα, άλλοι φωτογραφίζονταν μπροστά στις μεγάλες αφίσες της και αρκετοί είχαν φτάσει από νωρίς για να περιηγηθούν στα περίπτερα που είχαν στηθεί γύρω από την αρένα. Ανάμεσα στους επισκέπτες βρίσκονταν άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών, οικογένειες με παιδιά, παρέες φίλων και θαυμαστές που είχαν ταξιδέψει από άλλες χώρες ειδικά για τη συναυλία. 

Για σχεδόν έναν μήνα, η ισπανική πρωτεύουσα φιλοξένησε δεκατρείς εμφανίσεις της Σακίρα, στο πλαίσιο της παγκόσμιας περιοδείας της «Las Mujeres Ya No Lloran World Tour». Από τις 18 Σεπτεμβρίου έως τις 12 Οκτωβρίου, ο χώρος Iberdrola Music, στην περιοχή Βιγιαβέρδε, μετατράπηκε σε «Estadio Shakira», ένα προσωρινό στάδιο που δημιουργήθηκε ειδικά για τις ανάγκες της διοργάνωσης. Σύμφωνα με τον Δήμο της Μαδρίτης, η αναμενόμενη προσέλευση έφτανε περίπου τους 57.000 θεατές ανά βραδιά, με τις αρχές να λαμβάνουν ειδικά μέτρα για την κυκλοφορία και τις μετακινήσεις.

Η επιλογή της Μαδρίτης είχε ιδιαίτερη σημασία και για την ίδια την πόλη. Χιλιάδες επισκέπτες ταξίδεψαν στην ισπανική πρωτεύουσα για να παρακολουθήσουν τη Σακίρα, γεμίζοντας ξενοδοχεία, εστιατόρια και καταστήματα. Οι διοργανωτές είχαν φροντίσει, μάλιστα, να αξιοποιήσουν αυτή τη μεγάλη προσέλευση, δημιουργώντας έξω από το στάδιο ένα ολόκληρο θεματικό χωριό, με περίπτερα, φαγητό, μουσική και δραστηριότητες εμπνευσμένες από τη λατινοαμερικανική ταυτότητα. Ήταν μια ιδέα που θύμιζε αρκετά το αντίστοιχο εγχείρημα της Adele στο Μόναχο, το καλοκαίρι του 2024. Βρεθήκαμε στη Μαδρίτη και παρακολουθήσαμε τη συναυλία της Σακίρα την Κυριακή 11 Οκτωβρίου, σε μια βραδιά που επιφύλασσε και μια ευχάριστη έκπληξη, την εμφάνιση του Maluma στη σκηνή. Η ατμόσφαιρα ήταν γιορτινή και ο ενθουσιασμός του κόσμου μεγάλος. 

Μεγάλες επιτυχίες, προβλέψιμες χορογραφίες

Η Σακίρα διαθέτει ένα πλεονέκτημα που λίγοι καλλιτέχνες μπορούν να διεκδικήσουν. Έχει δημιουργήσει τραγούδια που αναγνωρίζονται από τις πρώτες τους νότες, έχει περάσει με επιτυχία από διαφορετικές μουσικές περιόδους και έχει καταφέρει να απευθύνεται σε κοινό διαφορετικών ηλικιών και χωρών. Από το «Whenever, Wherever» και το «Hips Don't Lie» μέχρι το «Waka Waka», το «La Tortura» και τις πρόσφατες επιτυχίες της, το ρεπερτόριό της έχει συνδεθεί με πολλές προσωπικές και μουσικές αναμνήσεις. Αυτό γινόταν φανερό και στη Μαδρίτη. Κάθε φορά που ακουγόταν η εισαγωγή μιας μεγάλης επιτυχίας, χιλιάδες άνθρωποι άρχιζαν να τραγουδούν, να χορεύουν και να σηκώνουν τα κινητά τους. Η ανταπόκριση του κοινού ήταν τόσο θερμή, ώστε σε αρκετές στιγμές οι θεατές δημιουργούσαν περισσότερο ενθουσιασμό από ό,τι συνέβαινε στη σκηνή.

Αυτό ήταν και το βασικό πρόβλημα της συναυλίας. Παρά το μέγεθος της παραγωγής, η σκηνική παρουσίαση έμοιαζε αρκετά προβλέψιμη. Οι χορογραφίες, από τις οποίες θα περίμενε κανείς πολλά περισσότερα δεδομένης της ιδιαίτερης σχέσης της Σακίρα με τον χορό, περιορίζονταν συχνά σε απλές κινήσεις και παρόμοιες χορογραφίες. Οι χορευτές την πλαισίωναν, άλλαζαν θέσεις, επαναλάμβαναν βήματα και ακολουθούσαν έναν σχεδιασμό που έδινε την εντύπωση ότι πρωταρχικός στόχος ήταν να διατηρηθεί η εικόνα της παράστασης. Φυσικά, η Σακίρα παραμένει μια ιδιαίτερα χαρισματική καλλιτέχνιδα. Έχει φυσική άνεση, καταφέρνει να επικοινωνεί με ένα τεράστιο ακροατήριο και γνωρίζει πώς να αξιοποιεί τη σκηνική της παρουσία. Οι χαρακτηριστικές κινήσεις των γοφών της και οι αναφορές σε αραβικούς και λατινοαμερικανικούς χορούς αποτελούν εδώ και χρόνια αναγνωρίσιμα στοιχεία της ταυτότητάς της.

Σε μεγάλο μέρος της βραδιάς, η χρήση προηχογραφημένων φωνητικών ήταν τόσο έντονη, ώστε δημιουργούσε την εντύπωση πως ακούγαμε περισσότερο μια έτοιμη ηχογράφηση παρά μια ζωντανή ερμηνεία. Υπήρχαν στιγμές όπου η Σακίρα απευθυνόταν στο κοινό και η επαφή της με τους θεατές αποκτούσε αμεσότητα. Όταν, όμως, ξεκινούσαν αρκετά από τα τραγούδια, αυτή η αίσθηση υποχωρούσε. Η χρήση playback αποτελεί γνωστή πρακτική στις μεγάλες ποπ παραγωγές, ιδιαίτερα όταν ο καλλιτέχνης καλείται να χορεύει ασταμάτητα. Υπάρχει, ωστόσο, σημαντική διαφορά ανάμεσα στην τεχνική υποστήριξη μιας ζωντανής ερμηνείας και στην αίσθηση ότι το μεγαλύτερο μέρος της φωνής έχει ήδη ηχογραφηθεί. Στη Μαδρίτη, αυτή η διαφορά ήταν δύσκολο να αγνοηθεί. Και όταν ένα εισιτήριο κοστίζει αρκετές δεκάδες ή ακόμη και εκατοντάδες ευρώ, η προσδοκία για ουσιαστική ζωντανή ερμηνεία είναι απολύτως δικαιολογημένη.

Τα βίντεο με AI που αδίκησαν το θέαμα

Ένα ακόμη στοιχείο που άφησε αρνητική εντύπωση ήταν τα βίντεο που προβάλλονταν στις γιγαντοοθόνες. Σε μια παραγωγή τέτοιου μεγέθους, η εικόνα μπορεί να αποκτήσει σημαντικό ρόλο, να συμπληρώσει τη μουσική, να δημιουργήσει ατμόσφαιρα και να προσφέρει μια διαφορετική διάσταση στα τραγούδια. Εδώ, αντίθετα, αρκετές προβολές έμοιαζαν πρόχειρες, με μια αισθητική που παρέπεμπε σε εικόνες παραγόμενες με τεχνητή νοημοσύνη. Η επεξεργασία τους ήταν συχνά υπερβολική, οι μορφές έμοιαζαν αφύσικες και το τελικό αποτέλεσμα θύμιζε περισσότερο ένα ακριβό ψηφιακό παιχνίδι παρά μια προσεγμένη καλλιτεχνική πρόταση.
Ακόμη κι αν η παραγωγή ήθελε να δημιουργήσει έναν φανταστικό κόσμο, η επιλογή αυτή χρειαζόταν περισσότερη φαντασία και καλύτερη αισθητική. Η τεχνολογία προσφέρει πλέον τεράστιες δυνατότητες στους δημιουργούς. Το γεγονός, όμως, ότι μπορεί κανείς να κατασκευάσει σχεδόν οποιαδήποτε εικόνα, σημαίνει πως χρειάζεται να είναι ακόμη πιο προσεκτικός με εκείνες που επιλέγει να προβάλλει.

Ειδικά στην περίπτωση της Σακίρα, μιας καλλιτέχνιδας με έντονη προσωπικότητα και μια μουσική διαδρομή που συνδέεται με διαφορετικές παραδόσεις, υπήρχαν πολλές δυνατότητες για ένα πιο ενδιαφέρον οπτικό αποτέλεσμα. Η λατινοαμερικανική τέχνη, η ιστορία της Κολομβίας, η σύγχρονη φωτογραφία και οι αναφορές στον κόσμο του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, που αξιοποιήθηκαν στο θεματικό πάρκο, θα μπορούσαν να αποτελέσουν υλικό για μια διαφορετική σκηνική προσέγγιση. Αντί γι' αυτό, είδαμε μια διαδοχή εικόνων που σπάνια πρόσθεταν κάτι ουσιαστικό στη μουσική. Σε ορισμένες στιγμές, μάλιστα, οι συνεχείς εναλλαγές στις οθόνες και οι φωτισμοί τραβούσαν τόσο πολύ την προσοχή, ώστε η ίδια η τραγουδίστρια έμοιαζε να χάνεται μέσα στην παραγωγή.

Αυτή είναι άλλωστε μια από τις μεγάλες αντιφάσεις των σύγχρονων συναυλιών σε στάδια. Όσο περισσότερα μέσα έχουν στη διάθεσή τους οι δημιουργοί, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος να παραμελήσουν τα βασικά στοιχεία μιας ζωντανής εμφάνισης. Τη φωνή, τη μουσική, τις ενορχηστρώσεις, την επικοινωνία του καλλιτέχνη με το κοινό. Η Σακίρα έχει την προσωπικότητα και το ρεπερτόριο για να κρατήσει το ενδιαφέρον δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων. Γιατί, λοιπόν, να χρειάζεται τόσο πολύ ψηφιακό υλικό, και μάλιστα αμφίβολης αισθητικής, για να στηρίξει τη συναυλία της;

Guest star o Maluma

Παρά τις αδυναμίες της παραγωγής, υπήρχε ένα στοιχείο που δύσκολα μπορούσε να αμφισβητηθεί. Η δύναμη των τραγουδιών.
Το πρόγραμμα κάλυπτε διαφορετικές περιόδους μιας καριέρας που ξεπερνά τις τρεις δεκαετίες. Η Σακίρα πέρασε από την ποπ και το ροκ στο ρεγκετόν και στους λατινοαμερικανικούς ρυθμούς, παρουσιάζοντας περισσότερα από τριάντα τραγούδια μέσα σε περίπου δύο ώρες. Ακούστηκαν κομμάτια όπως τα «La Fuerte», «Girl Like Me», «Te Felicito», «Chantaje», «La Tortura», «Soltera» και «Acrostico», ενώ στις μεγαλύτερες επιτυχίες της βραδιάς το κοινό τραγουδούσε σχεδόν κάθε στίχο. Στο πρόγραμμα υπήρχε και μια ιδιαίτερη αναφορά στην ισπανική πρωτεύουσα, με το «Te Dejo Madrid», καθώς και το «Dai Dai», το τραγούδι που συνδέεται με το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου του 2026. Το «Waka Waka», που έχει ταυτιστεί με το Μουντιάλ του 2010, ήταν αναμενόμενα μία από τις στιγμές με τη μεγαλύτερη συμμετοχή του κοινού.

Το «Acrostico», ένα από τα πιο προσωπικά τραγούδια της πρόσφατης δισκογραφίας της, συνοδεύτηκε από την παρουσία των δύο γιων της, Μίλαν και Σάσα, στις οθόνες, όπως συμβαίνει και στην ηχογραφημένη εκδοχή του. Μία από τις πιο ευχάριστες εκπλήξεις της βραδιάς που παρακολουθήσαμε, την Κυριακή 11 Οκτωβρίου, ήταν η εμφάνιση του Maluma στη σκηνή. Ο Κολομβιανός τραγουδιστής βρέθηκε στο πλευρό της Σακίρα και μαζί ερμήνευσαν το «Chantaje», τη μεγάλη επιτυχία τους από το 2016, προκαλώντας τον ενθουσιασμό των χιλιάδων θεατών. Στη συνέχεια παρουσίασαν το «AGUA», τη νεότερη συνεργασία τους, την οποία ερμήνευσαν για πρώτη φορά μαζί μπροστά σε κοινό. Ήταν από τις στιγμές που έδωσαν πραγματική ζωντάνια στη συναυλία, κυρίως χάρη στη χημεία των δύο καλλιτεχνών και στην αυθόρμητη ανταπόκριση του κόσμου.

Tελευταίο τραγούδι άφησε το «BZRP Music Sessions #53/66», το οποίο έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στη νεότερη πορεία της. Η συνεργασία της με τον Αργεντινό παραγωγό Bizarrap, που κυκλοφόρησε το 2023, μετέτρεψε τον πολυσυζητημένο χωρισμό της από τον Ζεράρ Πικέ σε παγκόσμιο ποπ γεγονός. Το τραγούδι βρέθηκε στην κορυφή των διαδικτυακών αναζητήσεων, γνώρισε τεράστια απήχηση και βοήθησε τη Σακίρα να επανασυστήσει τον εαυτό της σε μια νέα γενιά ακροατών. Η ίδια αξιοποίησε αυτή τη δημοσιότητα και δημιούργησε ένα νέο κεφάλαιο στην καριέρα της. Το άλμπουμ «Las Mujeres Ya No Lloran», που κυκλοφόρησε το 2024, έδωσε τον τίτλο στην παγκόσμια περιοδεία της και συνδέθηκε με το μήνυμα της προσωπικής ανεξαρτησίας, της αυτοπεποίθησης και της οικονομικής δύναμης.

Αυτή η θεματική ήταν παρούσα και στη Μαδρίτη. Η τραγουδίστρια απευθυνόταν συχνά στις γυναίκες του κοινού, μιλώντας για την αυτοεκτίμηση και τη σημασία της στήριξης μεταξύ τους. Στις κερκίδες μπορούσε κανείς να δει μητέρες με τις κόρες τους, παρέες φίλων, μικρά παιδιά και ανθρώπους που μεγάλωσαν ακούγοντας τα τραγούδια της. Η εικόνα αυτή είχε πραγματικό ενδιαφέρον. Η Σακίρα έχει καταφέρει κάτι που κάθε καλλιτέχνης επιθυμεί. Να παραμένει δημοφιλής σε διαφορετικές γενιές, με τραγούδια που συνοδεύουν τους ακροατές της σε διαφορετικές φάσεις της ζωής τους.

Το χωριό της Σακίρα ήταν ίσως πιο ενδιαφέρον από τη συναυλία

Εκεί όπου οι διοργανωτές κατάφεραν να παρουσιάσουν κάτι περισσότερο πρωτότυπο ήταν στον χώρο γύρω από το στάδιο. Το λεγόμενο «Macondo Park» αποτελούσε μια μικρή θεματική πόλη, στην οποία οι επισκέπτες μπορούσαν να περάσουν αρκετές ώρες πριν από την έναρξη της συναυλίας. Το όνομά του παρέπεμπε στο Μακόντο, τον φανταστικό τόπο που δημιούργησε ο Κολομβιανός νομπελίστας Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες και έγινε παγκοσμίως γνωστός μέσα από το μυθιστόρημα «Εκατό χρόνια μοναξιά». Η αναφορά είχε ενδιαφέρον, καθώς συνέδεε τη Σακίρα με μια άλλη πλευρά της πολιτιστικής ταυτότητας της Κολομβίας.

Ο χώρος είχε χωριστεί σε οκτώ θεματικά περίπτερα, με διαφορετικά χρώματα και δραστηριότητες. Υπήρχαν σημεία αφιερωμένα στη γαστρονομία, στη μουσική, στη μόδα, στη λογοτεχνία και στις τέχνες. Ανάμεσά τους βρίσκονταν καντίνες και περίπτερα φαγητού, χώροι πώλησης αναμνηστικών, παρουσιάσεις προϊόντων λατινοαμερικανικών επιχειρήσεων και εκθέματα που συνδέονταν με την καριέρα της τραγουδίστριας. Στο κέντρο είχε δημιουργηθεί μια πλατεία με το δέντρο του Μακόντο, ενώ οι διαφορετικές διαδρομές οδηγούσαν τους επισκέπτες από τη μία δραστηριότητα στην άλλη. Ο σχεδιασμός επιχειρούσε να δώσει στον χώρο τη μορφή ενός μικρού χωριού, όπου μπορούσε κανείς να περιηγηθεί, να συναντήσει φίλους και να περάσει χρόνο πριν από την έναρξη της συναυλίας.

Παράλληλα, το πρόγραμμα «Es Latina» περιλάμβανε εκδηλώσεις που ξεπερνούσαν τη μουσική, όπως συζητήσεις, προβολές, εργαστήρια και δραστηριότητες γύρω από τη λατινοαμερικανική δημιουργία. Η ισπανική τουριστική υπηρεσία παρουσίασε, μάλιστα, τη διοργάνωση ως μια ολοκληρωμένη πολιτιστική πρόταση, με επίκεντρο τη μουσική, τη γαστρονομία, τη λογοτεχνία και την τέχνη. Ήταν μια έξυπνη επιλογή. Οι συναυλίες αυτού του μεγέθους απαιτούν έτσι κι αλλιώς από τους θεατές να φτάσουν αρκετά νωρίς, κυρίως για να αποφύγουν την ταλαιπωρία στις εισόδους και στις μετακινήσεις. Αντί, λοιπόν, να περιμένουν απλώς να ανοίξουν οι πόρτες, οι επισκέπτες είχαν τη δυνατότητα να περάσουν ένα ολόκληρο απόγευμα στον χώρο.

Ταυτόχρονα, η λειτουργία του πάρκου συνέχιζε και μετά το τέλος των εμφανίσεων, επιτρέποντας τη σταδιακή αποχώρηση του κοινού. Για μια διοργάνωση με περισσότερους από 50.000 ανθρώπους κάθε βράδυ, αυτή η δυνατότητα είχε και πρακτική σημασία.
Ασφαλώς, η εμπορική διάσταση ήταν παντού παρούσα. Πολλές από τις δραστηριότητες συνδέονταν με την πώληση προϊόντων και με την αξιοποίηση του ονόματος της τραγουδίστριας. Ο επισκέπτης βρισκόταν σε έναν χώρο σχεδιασμένο τόσο για ψυχαγωγία όσο και για κατανάλωση. Παρά την έντονη εμπορικότητα, η συνολική ιδέα λειτουργούσε. Προσέφερε έναν επιπλέον λόγο για να φτάσει κάποιος νωρίτερα και δημιουργούσε μια αίσθηση γιορτής γύρω από το γεγονός. Και, κυρίως, έδειχνε με ποιον τρόπο μια συναυλία μπορεί να συνδυαστεί με μια ευρύτερη πολιτιστική και τουριστική διοργάνωση.

Από την Adele στο Μόναχο στη Σακίρα της Μαδρίτης

Η ιδέα, βέβαια, είχε ήδη δοκιμαστεί με μεγάλη επιτυχία από την Adele στο Μόναχο, τον Αύγουστο του 2024. Η Βρετανίδα τραγουδίστρια πραγματοποίησε δέκα συναυλίες σε ένα προσωρινό στάδιο, το οποίο κατασκευάστηκε ειδικά για τις εμφανίσεις της. Γύρω από αυτό δημιουργήθηκε το «Adele World», ένας χώρος με εστιατόρια, μπαρ, καταστήματα, δραστηριότητες και διάφορα σημεία συνάντησης των θαυμαστών της. Το αποτέλεσμα ξεπέρασε τις προσδοκίες. Περισσότεροι από 730.000 θεατές παρακολούθησαν τις δέκα συναυλίες, προερχόμενοι από περίπου 170 χώρες. Το Μόναχο μετατράπηκε για έναν ολόκληρο μήνα σε προορισμό μουσικού τουρισμού, προσελκύοντας επισκέπτες που ταξίδεψαν στη Γερμανία ειδικά για την Adele.

Από καλλιτεχνική άποψη, πάντως, οι δύο παραγωγές είχαν μια ουσιαστική διαφορά. Η Adele στηρίχθηκε κυρίως στη φωνή της, στην ορχήστρα και στην αμεσότητα της επικοινωνίας της με το κοινό. Παρότι η σκηνή της διέθετε μια τεράστια οθόνη, η τεχνολογία λειτουργούσε συμπληρωματικά. Ο θεατής πήγαινε πρωτίστως για να την ακούσει να τραγουδά. Η Σακίρα επέλεξε μια διαφορετική κατεύθυνση, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στον χορό, στα ψηφιακά εφέ και στις συνεχείς αλλαγές της εικόνας. Πρόκειται για δύο διαφορετικά είδη ποπ συναυλίας, με άλλες απαιτήσεις και διαφορετικές προσδοκίες. Κοινό τους στοιχείο είναι η προσπάθεια να μετατραπεί η παρουσία ενός καλλιτέχνη σε μια μεγάλη διοργάνωση που επηρεάζει τη ζωή ολόκληρης της πόλης.

Το παράδειγμα του Μονάχου είναι χαρακτηριστικό. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε ο δήμος, η οικονομική επίδραση των δέκα συναυλιών της Adele εκτιμήθηκε στα 540 εκατομμύρια ευρώ. Τα χρήματα αυτά συνδέονταν με τη δραστηριότητα στα ξενοδοχεία, στα εστιατόρια, στις μεταφορές, στο εμπόριο και σε άλλες υπηρεσίες. Πρόκειται για μια σημαντική υπενθύμιση ότι οι μεγάλες συναυλίες έχουν πλέον οικονομική σημασία που υπερβαίνει κατά πολύ τις πωλήσεις εισιτηρίων.

Πόσα χρήματα αφήνει η Σακίρα στη Μαδρίτη;

Στην περίπτωση της ισπανικής πρωτεύουσας, οι αριθμοί είναι επίσης εντυπωσιακοί. Σύμφωνα με εκτίμηση του οικονομολόγου Άλμπερτ Γκιβερνάου, την οποία δημοσίευσε το ισπανικό πρακτορείο EFE, η συνολική άμεση δαπάνη που συνδέεται με τις συναυλίες της Σακίρα θα μπορούσε να κυμανθεί από 150 έως 200 εκατομμύρια ευρώ. Ο ίδιος εκτίμησε ότι ένας επισκέπτης που ταξιδεύει ειδικά για τη συναυλία μπορεί να δαπανήσει συνολικά 500 έως 700 ευρώ για εισιτήρια, διαμονή, φαγητό, μετακινήσεις και άλλες δραστηριότητες. Για έναν επισκέπτη από το εξωτερικό που παραμένει περισσότερες ημέρες στην πόλη, το ποσό μπορεί εύκολα να ξεπεράσει τα 800 ευρώ. Πρόκειται, βέβαια, για εκτιμήσεις οικονομικής δραστηριότητας και όχι για καθαρά κέρδη της πόλης.

Τα στοιχεία από τις πλατφόρμες κρατήσεων έδειχναν ήδη, πριν από την ολοκλήρωση των εμφανίσεων, ότι η παρουσία της Σακίρα είχε επηρεάσει αισθητά την τουριστική αγορά. Σύμφωνα με τη SiteMinder, οι κρατήσεις ξενοδοχείων στη Μαδρίτη για την περίοδο των συναυλιών είχαν αυξηθεί κατά 14,8% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους. Παράλληλα, η μέση ημερήσια τιμή δωματίου είχε ανέβει από τα 283 στα 339 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 20%. Η Booking.com κατέγραψε αύξηση 56% στις αναζητήσεις καταλυμάτων, ενώ ιδιαίτερα αυξημένο ήταν το ενδιαφέρον από χώρες όπως η Αργεντινή, η Ιταλία, η Βραζιλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η ζήτηση επηρέασε και τις μετακινήσεις με τρένο, με την Trainline να καταγράφει αύξηση 38% στις κρατήσεις προς τη Μαδρίτη κατά το πρώτο Σαββατοκύριακο των συναυλιών.

Η νέα αυτή πρακτική, γνωστή ως concert residency, μεταβάλλει σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι παγκόσμιες περιοδείες. Αντί ένας καλλιτέχνης να μεταφέρει μια τεράστια παραγωγή από πόλη σε πόλη για μία ή δύο εμφανίσεις, μπορεί να παραμείνει για εβδομάδες στον ίδιο χώρο και να προσελκύσει εκεί το κοινό του. Αυτό το μοντέλο επιτρέπει την κατασκευή πιο σύνθετων εγκαταστάσεων και περιορίζει ορισμένες από τις μετακινήσεις και τις επαναλαμβανόμενες εργασίες που απαιτεί μια παραδοσιακή περιοδεία. Ταυτόχρονα, δημιουργεί νέες δυνατότητες συνεργασίας με επιχειρήσεις, τουριστικούς φορείς και τοπικές αρχές. Η επιτυχία του, βέβαια, εξαρτάται από τη δημοφιλία του καλλιτέχνη. Ελάχιστοι μπορούν να συγκεντρώσουν εκατοντάδες χιλιάδες θεατές στην ίδια πόλη. Για τη μεγάλη πλειονότητα των μουσικών, οι περιοδείες εξακολουθούν να αποτελούν τον βασικό τρόπο επικοινωνίας με το κοινό τους.

Η ανάπτυξη των μεγάλων μουσικών διοργανώσεων δημιουργεί, πάντως, και μια ενδιαφέρουσα αντίφαση. Όσο περισσότερο μεγαλώνει η εμπορική τους διάσταση, τόσο δυσκολότερο γίνεται να ξεχωρίσει κανείς την ουσία από το εντυπωσιακό περιτύλιγμα.
Η Σακίρα, για παράδειγμα, κατάφερε να μετατρέψει τη Μαδρίτη σε κέντρο μιας διεθνούς μουσικής γιορτής. Δημιούργησε έναν ολόκληρο χώρο αφιερωμένο στη λατινοαμερικανική ταυτότητα, προσέλκυσε επισκέπτες από διαφορετικές χώρες και κινητοποίησε μια σημαντική οικονομική δραστηριότητα. Αυτό είναι ένα επίτευγμα που αξίζει να αναγνωριστεί. Η καλλιτεχνική αποτίμηση της συναυλίας, όμως, είναι διαφορετική υπόθεση. Μια μεγάλη παραγωγή χρειάζεται κάτι περισσότερο από οθόνες, εντυπωσιακά κοστούμια και ακριβούς μηχανισμούς. Χρειάζεται ιδέες που να δίνουν νέο ενδιαφέρον στα τραγούδια, μια σκηνική προσέγγιση που να εκπλήσσει και, κυρίως, μια ζωντανή παρουσία που να δικαιολογεί τον λόγο για τον οποίο χιλιάδες άνθρωποι ταξιδεύουν για να βρεθούν μπροστά σε έναν καλλιτέχνη.

Από τη Μαδρίτη φύγαμε με δύο αρκετά διαφορετικές εντυπώσεις. Από τη μία, είδαμε μια έξυπνα σχεδιασμένη διοργάνωση, με ενδιαφέροντες χώρους και μια μεγάλη παραγωγή που απέδειξε τι μπορεί να προσφέρει η μουσική στον τουρισμό και στην οικονομία μιας πόλης. Από την άλλη, παρακολουθήσαμε μια συναυλία που στηρίχθηκε υπερβολικά στα προηχογραφημένα φωνητικά, επανέλαβε εύκολες χορογραφικές λύσεις και επένδυσε σε ψηφιακές εικόνες που συχνά υποβάθμιζαν το αισθητικό αποτέλεσμα. 

Η Σακίρα παραμένει μια τεράστια ποπ σταρ. Η μουσική της εξακολουθεί να συγκινεί και να διασκεδάζει εκατομμύρια ανθρώπους, ενώ η ίδια γνωρίζει καλύτερα από πολλούς συναδέλφους της πώς να διατηρεί το ενδιαφέρον γύρω από το όνομά της. Το ότι μια τραγουδίστρια μπορεί να γεμίσει δεκατρείς φορές έναν χώρο δεκάδων χιλιάδων θεατών είναι αναμφίβολα εντυπωσιακό. Το ζητούμενο, ωστόσο, είναι τι συμβαίνει όταν σβήνουν τα φώτα και αρχίζει η μουσική. Γιατί μια επιτυχημένη διοργάνωση και μια πραγματικά σπουδαία συναυλία είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Στη Μαδρίτη, η Σακίρα κατάφερε το πρώτο. Για το δεύτερο, οι προσδοκίες μας ήταν σαφώς μεγαλύτερες.