Είδαμε τον Anyma στο ΟΑΚΑ και τον Δαβίδ του Μιχαήλ Άγγελου να ζωντανεύει στους ρυθμούς της techno

Μια Μέδουσα με φίδια γύρω από το κεφάλι, ένας φτερωτός άγγελος μέσα στις φλόγες, ανθρώπινα σώματα που έμοιαζαν φτιαγμένα από ρίζες δέντρων και μια γιγάντια ψηφιακή εκδοχή της Αφροδίτης της Μήλου. Στον κόσμο του «AEDEN», τα αγάλματα αποκτούσαν κίνηση και οι μορφές της μυθολογίας συναντούσαν πλάσματα επιστημονικής φαντασίας. Οι αναφορές στην αρχαιότητα συνεχίζονταν έξω από τις οθόνες, με κίονες τοποθετημένους περιμετρικά του χώρου. Μπροστά στη σκηνή, άνδρες και γυναίκες διαφορετικών ηλικιών παρακολουθούσαν προσηλωμένοι τις εικόνες που διαδέχονταν η μία την άλλη.

Το Σάββατο 31 Οκτωβρίου, στο Τείχος των Εθνών του ΟΑΚΑ, ο Anyma, κατά κόσμον Ματέο Μιλέρι, ανέβηκε στη σκηνή στις 22.15. Για περισσότερες από δύο ώρες, ο Ιταλοαμερικανός DJ και παραγωγός παρουσίασε ένα σόου στο οποίο τα τρισδιάστατα γραφικά είχαν εξίσου σημαντικό ρόλο με τη μουσική. Αρχικά σε κέρδιζε το μέγεθος των προβολών. Έπειτα πρόσεχες τις λεπτομέρειες, την κίνηση των σωμάτων, τις επιφάνειες που θύμιζαν μάρμαρο ή μέταλλο, το βάθος της εικόνας. Συχνά παρακολουθούσα μια μορφή, περιμένοντας την επόμενη κίνησή της, ώσπου μια μελωδία ή μια αλλαγή στον ρυθμό έστρεφε ξανά την προσοχή μου στη μουσική.

Αυτό ήταν και το ενδιαφέρον της βραδιάς. Η μελωδική techno του Μιλέρι σε παρακινούσε να χορέψεις, ενώ οι εικόνες στην οθόνη σε έκαναν να σταθείς και να τις παρατηρήσεις. Οι κινήσεις των ψηφιακών μορφών ακολουθούσαν τον ρυθμό και οι αλλαγές στον ήχο έκαναν όσα βλέπαμε ακόμη πιο εντυπωσιακά. Ακόμη κι όταν τα γραφικά κέρδιζαν την προσοχή, μια μελωδία ή μια φωνή αρκούσε για να επιστρέψεις στα κομμάτια. Στο ΟΑΚΑ, η μουσική και το θέαμα συμπλήρωναν εξαιρετικά το ένα το άλλο. Πριν από τον Anyma, τη σκηνή είχαν αναλάβει για περίπου μία ώρα οι Mathame, το ιταλικό δίδυμο των αδελφών Ματέο και Αμεντέο Τζοβανέλι.

Από τους Tale Of Us στον Anyma

Πριν δημιουργήσει το προσωπικό του πρότζεκτ ως Anyma, ο Ματέο Μιλέρι είχε ήδη γίνει γνωστός ως μέλος των Tale Of Us και συνιδρυτής της Afterlife. Το πρότζεκτ παρουσιάστηκε το 2021, συνδυάζοντας την ηλεκτρονική μουσική με την αγάπη του για τα βιντεοπαιχνίδια, τα anime και τον κινηματογράφο επιστημονικής φαντασίας. Οι πρώτες ιδέες γεννήθηκαν μέσα στην πανδημία, όταν οι περιοδείες είχαν σταματήσει. Ο Μιλέρι άρχισε τότε να δουλεύει παράλληλα τη μουσική και τις εικόνες που θα τη συνόδευαν. Όταν επέστρεψε στη σκηνή, είχε την ευκαιρία να δει πώς ανταποκρινόταν το κοινό και να δοκιμάσει καινούργια πράγματα. Άλλοτε ένας ψηφιακός χαρακτήρας τού έδινε την ιδέα για ένα κομμάτι και άλλοτε μια σύνθεση τον οδηγούσε στο επόμενο βίντεο.

Έτσι δημιουργήθηκαν τα «Genesys», «Genesys II» και «The End of Genesys», τρία άλμπουμ που εξερευνούν την ανθρώπινη συνείδηση, την τεχνητή νοημοσύνη και τη σχέση μας με τις μηχανές. Οι ίδιες ψηφιακές μορφές εμφανίζονταν ξανά στα σόου και έγιναν ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα στοιχεία της δουλειάς του. Οι παραγωγές του απέκτησαν μεγαλύτερη κλίμακα και έφτασαν στο Sphere του Λας Βέγκας, όπου ο Anyma έγινε ο πρώτος καλλιτέχνης ηλεκτρονικής μουσικής που πραγματοποίησε σειρά εμφανίσεων. Εκεί, η τεράστια οθόνη που περιβάλλει το κοινό έδινε στους θεατές την αίσθηση ότι βρίσκονταν μέσα στις εικόνες. Το «AEDEN», που έκανε πρεμιέρα στο Coachella το 2026, συνεχίζει αυτή την ιδέα, αντλώντας περισσότερο από την κλασική τέχνη και τη μυθολογία.

Άνθρωποι, αγάλματα και μηχανές

Οι μορφές του Anyma θυμίζουν ανθρώπους, ακόμη κι όταν το σώμα τους μοιάζει με μηχανή. Μια έκφραση ή μια κίνηση αρκεί για να τις νιώσεις οικείες. Η κλασική γλυπτική έδινε μερικές από τις πιο εντυπωσιακές εικόνες του σόου. Μια φιγούρα που θύμιζε τον Δαβίδ του Μιχαήλ Άγγελου γκρέμιζε κίονες, αποκαλύπτοντας μηχανικά μέρη κάτω από την πέτρινη επιφάνειά της. Η Ellie Goulding εμφανιζόταν σαν μαρμάρινο άγαλμα που διαλυόταν σε κομμάτια, ενώ ο Joji αποκτούσε την όψη πέτρινου γλυπτού. Αλλού, τεράστια μάτια έμοιαζαν να δακρύζουν μαύρο αίμα και πολλά χέρια άρπαζαν μια ψηφιακή εκδοχή του Anyma.

Το ενδιαφέρον ήταν ότι αυτά τα πλάσματα μπορούσαν να εκφράσουν συναίσθημα με λίγες κινήσεις. Ένα σκυμμένο κεφάλι έδειχνε αδυναμία, ενώ ένα σώμα που προσπαθούσε να ελευθερωθεί έδινε την αίσθηση της αγωνίας. Γνώριζες ότι υπήρχαν μόνο στην οθόνη, όμως οι αντιδράσεις τους θύμιζαν ανθρώπινες. Αυτό συμβαίνει και με τον Lucypher, τον χαρακτήρα που δημιούργησε για το «ΑΕDEN» ο εικαστικός Αλέσιο Ντε Βέκι. Παγιδευμένος σε έναν ψηφιακό κόσμο που καταρρέει, μοιάζει να έχει εγκαταλείψει την προσπάθεια να ξεφύγει. Το πρόσωπό του βασίστηκε σε ψηφιακές σαρώσεις του ίδιου του Ντε Βέκι, που έδωσε τα χαρακτηριστικά του στη μορφή που σχεδίασε.

Ο Αλέσιο Ντε Βέκι συνεργάζεται με τον Anyma από το ξεκίνημά του και έχει δημιουργήσει τις EVA, ADAM, LILITH και SYREN, μερικές από τις πιο γνωστές μορφές των σόου του. Οι χαρακτήρες αυτοί επιστρέφουν από τη μία παραγωγή στην άλλη, όπως οι ήρωες μιας σειράς. Πίσω από τις εικόνες βρίσκεται η δουλειά πολλών ανθρώπων. Το στούντιο LIGHT δημιούργησε 25 λεπτά υλικού για το «AEDEN», με ομάδες που ανέλαβαν τον σχεδιασμό των σωμάτων, την κίνησή τους, τα σκηνικά και τον φωτισμό. Η προσοχή στη λεπτομέρεια φαινόταν στον τρόπο που λύγιζε ένα χέρι ή κινούνταν μια φιγούρα, σαν να είχε πραγματικό βάρος. Αυτά έκαναν τα ψηφιακά πλάσματα να μοιάζουν ζωντανά. Όταν μια εικόνα έμενε περισσότερο στην οθόνη, μπορούσα να προσέξω καλύτερα όλη αυτή τη δουλειά. Συχνά, μια απλή κίνηση μου κρατούσε το ενδιαφέρον όσο και τα πιο εντυπωσιακά εφέ.

Η μουσική του Μιλέρι

Η μουσική του Μιλέρι στηρίζεται σε σταθερούς ρυθμούς, δυνατά μπάσα και μελωδίες που επαναλαμβάνονται, καθώς προστίθενται νέοι ήχοι. Σε ορισμένα σημεία, τα κρουστά υποχωρούν και ακούγεται πιο καθαρά μια φωνή ή το συνθεσάιζερ. Όταν ο δυνατός ρυθμός επιστρέφει, το κομμάτι φτάνει στην κορύφωσή του. Οι εικόνες ακολουθούν αυτές τις αλλαγές, με τις κινήσεις των μορφών και τις εναλλαγές των σκηνών να συμβαδίζουν με όσα ακούμε.

Το «Consciousness», με τον Chris Avantgarde, είναι χαρακτηριστικό του επίμονου ηλεκτρονικού ρυθμού του, ενώ στο «Welcome to the Opera» η φωνή της Grimes δίνει έναν πιο θεατρικό τόνο. Με το «Hypnotized» και την Ellie Goulding, ο ήχος του πλησιάζει περισσότερο την ποπ, με έμφαση στη μελωδία και στην ερμηνεία. Όσο μεγάλωναν οι παραγωγές του, ο Μιλέρι ήθελε τα τραγούδια να αποκτήσουν μεγαλύτερη θέση μέσα στο θέαμα. Οι συνεργασίες με ερμηνευτές τον βοήθησαν να γράψει κομμάτια που ακούγονται και έξω από τα σόου του. Οι φωνές δίνουν στον ακροατή κάτι να θυμάται, μια μελωδία ή έναν στίχο που μπορεί να τραγουδήσει, ακόμη κι όταν οι οθόνες έχουν σβήσει.

Βλέποντας τις εικόνες να ακολουθούν με τόση ακρίβεια τα κομμάτια, αναρωτιόμουν πόσα είχαν ετοιμαστεί από πριν και τι μπορούσε να αλλάξει ο DJ εκείνη τη στιγμή. Ο Anyma χρησιμοποιεί συσκευές αναπαραγωγής CDJ και ένα σύστημα που ονομάζεται timecode, το οποίο συγχρονίζει τη μουσική με τα βίντεο. Μπορεί να αλλάξει τη σειρά των κομματιών ή να παίξει κάποιο χωρίς τις εικόνες του. Παράλληλα, χρειάζεται να προσέχει τη σειρά των σκηνών, ώστε το σόου να διατηρεί τη συνοχή του. Υπάρχει επομένως πολλή προετοιμασία, αλλά και χώρος για επιλογές κατά τη διάρκεια της εμφάνισης. Στο «AEDEN», ο Μιλέρι έχει και τον ρόλο του σκηνοθέτη, καθώς φροντίζει τόσο για όσα ακούμε όσο και για όσα βλέπουμε. Το αποτέλεσμα φτάνει στον θεατή ως ένα ενιαίο θέαμα, με τις αλλαγές στη μουσική και στην οθόνη να μοιάζουν φυσικές.

Ο κόσμος που ήρθε και ο χορός που έλειψε

Aπό το κοινό περίμενα περισσότερη ενέργεια και διάθεση για χορό. Παρότι το θέαμα ήταν εντυπωσιακό, ο κόσμος παρέμενε αρκετά συγκρατημένος, ιδιαίτερα σε σύγκριση με τις εικόνες που έχουμε παρακολουθήσει από αντίστοιχες διοργανώσεις του εξωτερικού. Σε ένα τέτοιο live, μέρος του ενθουσιασμού είναι να βλέπεις τους ανθρώπους γύρω σου να χορεύουν και να παρασύρεσαι μαζί τους. Αυτό μου έλειψε στο ΟΑΚΑ. Η προσέλευση, από την άλλη, ήταν από τα πιο θετικά στοιχεία της βραδιάς. Χιλιάδες άνθρωποι είχαν έρθει για να παρακολουθήσουν μια παραγωγή που σπάνια έχουμε την ευκαιρία να δούμε στην Ελλάδα.

Για την Αθήνα, αυτή η ανταπόκριση έχει σημασία. Τέτοιες παραγωγές απαιτούν χρήματα, εξοπλισμό και πολλούς ανθρώπους για να πραγματοποιηθούν. Ο γεμάτος χώρος δίνει στους διοργανωτές έναν λόγο να επιχειρήσουν ξανά κάτι αντίστοιχο και ενισχύει τις πιθανότητες να βλέπουμε συχνότερα τέτοια σόου στη χώρα μας. Ο Anyma έφερε ένα θέαμα που άξιζε να δούμε από κοντά, με φροντίδα σε όσα προβάλλονταν στις οθόνες και ακούγονταν από τα ηχεία. Μακάρι να ακολουθήσουν κι άλλες τέτοιες βραδιές στην Ελλάδα. Και την επόμενη φορά, να χορέψουμε λίγο περισσότερο.