Οι προφητείες των Ζαμιάτιν, Όργουελ και Χάξλει

Τρεις πρωτοπόροι συγγραφείς και τρία βιβλία που έχουν αφήσει ανεξίτηλη τη σφραγίδα τους στη σύγχρονη Ιστορία.

Το «Εμείς» του Εβγένι Ζαμιάτιν, ο «Γενναίος, νέος κόσμος» του ‘Αλντους Χάξλει και το «1984» του Τζωρτζ  Όργουελ γραφτήκαν σε διάστημα 28 ετών, με το έργο του Ζαμιάτιν να εκδίδεται πρώτο, το 1920. Είναι πολύ πιθανό, το «Εμείς» να αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τα δυο μεταγενέστερα έργα.

Είναι αξιοσημείωτο ότι και τα τρία έργα παρουσιάζουν την κοινωνία του μέλλοντος να χαρακτηρίζεται από στυγνά δικτατορικά καθεστώτα, αυστηρή απαγόρευση ελευθερίας λόγου και ατομικών δικαιωμάτων, αποδόμηση της οικογένειας και διαρκή παρακολούθηση των πολιτών.

Οι πολίτες και στα τρία έργα, ακολουθούν αυστηρά καθημερινά προγράμματα εργασίας που αποτελούνται από συνήθως μονότονες, άνευρες εργασίες. Η δε μεταφορά γνώσεων πέραν των εγκεκριμένων από το κράτος-δυνάστη, τιμωρείται με σκληρότατες ποινές. Μάλιστα, το κράτος συνδράμει στην εξαφάνιση της ανεξάρτητης σκέψης και πρωτοβουλίας, καταστρέφοντας την συσσωρευμένη Γνώση της Ανθρωπότητας.

Στο βιβλίο του Όργουελ, αφαιρούνται όροι και έννοιες από την καθομιλουμένη, ώστε η γλώσσα να αποτρέπει τη σύνθετη σκέψη και οποιαδήποτε ελπίδα ανατροπής της καθεστηκυίας τάξης.

Η κοινωνικότητα των ανθρώπων, καθορίζεται από το κράτος, ενώ η συνεύρεση αποτελείται από σύντομες, παροδικές σχέσεις. Οι πολίτες ζουν μόνοι, χωρίς οικογενειακούς δεσμούς. Η τεκνοποίηση ορίζεται από το κράτος και τα παιδιά αποτελούν περιουσία και ευθύνη του. Ως εκ τούτου, η αγάπη, η συντροφικότητα, η φιλία σπανίζουν.

Συν τοις άλλοις, κάθε μια από τις παραπάνω κοινωνίες βρίσκονται σε διαρκή, παράλογη αντιπαλότητα με επίπλαστους εσωτερικούς και εξωτερικούς εχθρούς. Οι απειλές πλανώνται, χωρίς όμως να είναι συγκεκριμένες και ακόμα χειρότερα, χωρίς να υπάρχει ξεκάθαρο πλάνο αντιμετώπισης.

Το αμείωτο ενδιαφέρον γύρω από τα τρία αριστουργήματα, οφείλεται στο γεγονός ότι σημαντικό μέρος των περιγραφών, προσομοιάζουν τις συνθήκες της σημερινής κοινωνίας.

Ολοένα και περισσότερο.