Κι όμως, υπάρχει ψυχολογική διαταραχή που δεν αφήνει ακόμα και τον παγκόσμιο πρωταθλητή darts να πετάξει το βελάκι

Φαντάσου να έχεις φάει τη ζωή σου παίζοντας το αγαπημένο σου παιχνίδι. Να ξεκινάς από μικρές μάχες με την παρέα σου και με πολλή προπόνηση να ανεβαίνεις επίπεδα για να φτάσεις μια μέρα να γίνεις παγκόσμιος πρωταθλητής. Να νιώθεις ότι λίγοι στον κόσμο μπορούν να σε κερδίσουν στα darts κι αυτό αν παίξουν πολύ καλά. Και ξαφνικά, να στέκεσαι να ρίξεις και απλώς να μην φεύγει το βελάκι από το χέρι σου...

Ο πρώην επαγγελματίας πρωταθλητής, Κέβιν Πέιντερ, έχει περάσει σχεδόν ολόκληρη τη ζωή του ρίχνοντας βελάκια. Εδώ και 40 χρόνια ασχολείται με το άθλημα σχεδόν καθημερινά, ενώ κατά τη διάρκεια της καριέρας του έμαθε να διαχειρίζεται την πίεση των μεγάλων διοργανώσεων, συμμετείχε σε κορυφαία τουρνουά και κέρδισε περισσότερες από 900.000 λίρες σε χρηματικά έπαθλα. Όχι άσχημα...

Ωστόσο, στις αρχές του 2024, όταν πήγε να εκτελέσει μια συνηθισμένη βολή, συνέβη κάτι που δεν μπορούσε να εξηγήσει: το βελάκι απλώς δεν έφευγε από το χέρι του.

«Έπαθα σοκ. Έμεινα όρθιος για πολλή ώρα. Απλώς δεν μπορούσα να σηκώσω το χέρι μου και να αφήσω το βελάκι», περιγράφει στο BBC.

Όπως αποδείχθηκε, ο 59χρονος σήμερα Πέιντερ αντιμετώπιζε μια κατάσταση γνωστή ως Δαρτίτιδα (dartitis), μια ψυχολογική διαταραχή που εμποδίζει τον παίκτη να απελευθερώσει το βελάκι, ακόμη κι αν γνωρίζει ακριβώς τι πρέπει να κάνει και πού πρέπει να το στείλει.

Η προσπάθεια να βρει τρόπο να την ξεπεράσει έγινε η μεγαλύτερη πρόκληση της ζωής του.

Όταν το μυαλό μπλοκάρει την κίνηση

«Η Δαρτίτιδα εμφανίζεται χωρίς να υπάρχει κάποιο σωματικό τραύμα. Είναι αποκλειστικά ψυχολογικής φύσης», εξηγεί η δρ Λίντα Ντάφι, καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Middlesex.

Η ίδια γνωρίζει πολύ καλά το πρόβλημα, καθώς από το 1982 έως το 1987 βρισκόταν στην πρώτη θέση της παγκόσμιας κατάταξης των γυναικών στα βελάκια, ενώ είχε αντιμετωπίσει και η ίδια τη συγκεκριμένη διαταραχή.

«Προσπαθούσα να την αντιμετωπίσω κάνοντας περισσότερη προπόνηση. Η dartitis ήταν γνωστή και παλαιότερα, αλλά δεν μιλούσαν πολλοί γι' αυτήν», αναφέρει.

Η Δαρτίτιδα μπορεί να επηρεάσει οποιονδήποτε παίκτη, είτε είναι επαγγελματίας είτε ερασιτέχνης.

Ο Τζακ Λάνγκστον, διαιτητής αγώνων και δημιουργός διαδικτυακού περιεχομένου, ήταν μόλις 12 ετών όταν εμφάνισε για πρώτη φορά τα συμπτώματα.

«Υπήρχε μια μικρή παύση ακριβώς πριν πετάξω το βελάκι», θυμάται.

Αρχικά, το πρόβλημα ήταν σχεδόν ανεπαίσθητο. Σταδιακά, όμως, επιδεινώθηκε τόσο πολύ, ώστε χρειαζόταν ακόμη και ένα λεπτό για να ρίξει τρία βελάκια.

Σε ηλικία 13 ετών αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το άθλημα, πιστεύοντας τότε ότι η καριέρα του είχε τελειώσει οριστικά.

«Πηγαίνεις στους αγώνες και χάνεις από ανθρώπους που ξέρεις ότι κανονικά θα έπρεπε να κερδίζεις», λέει.

«Είναι εξαιρετικά απογοητευτικό. Πρόκειται για μια πραγματική ψυχολογική μάχη».

Ο φόβος της αστοχίας

Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη αιτία που προκαλεί τη διαταραχή. Ωστόσο, αρκετοί παίκτες αναφέρουν ότι εμφανίζεται εξαιτίας του φόβου μήπως αστοχήσουν.

«Προκαλείται από το άγχος και την πίεση», εξηγεί ο Πέιντερ. «Ενώ σε άλλους ανθρώπους το άγχος εκδηλώνεται με κρίσεις πανικού, σε εμένα εμφανίστηκε με τη μορφή της Δαρτίτιδα».

Η δρ Ντάφι επισημαίνει ότι, ίσως εξαιτίας της ονομασίας της, οι παίκτες τείνουν να αντιμετωπίζουν τη Δαρτίτιδα ως ένα πρόβλημα που αφορά αποκλειστικά το συγκεκριμένο άθλημα και επομένως χρειάζεται μια ειδική θεραπεία.

«Πρόκειται απλώς για ακόμη μία διαταραχή των γνωστικών λειτουργιών και πρέπει να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο. Οι υποκείμενοι μηχανισμοί που προκαλούν τη Δαρτίτιδα είναι οι ίδιοι με εκείνους που προκαλούν οποιαδήποτε άλλη αγχώδη διαταραχή», σημειώνει.

Για τον λόγο αυτό προτείνει τη γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία (CBT), η οποία μπορεί να βοηθήσει τον παίκτη να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τη διαταραχή και να τη δει ως μια πρόκληση που μπορεί να ξεπεράσει.

Η θεραπεία με ύπνωση και η προσωρινή επιστροφή του προβλήματος

Ο Κέβιν Πέιντερ έχει επιλέξει να δοκιμάσει την υπνοθεραπεία σε συνδυασμό με τη γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία. Για τον σκοπό αυτό συνεργάζεται με τον Κρις Ο'Κόνορ, του οποίου η εταιρεία Eccleston Park Hypnotherapy είναι ο επίσημος συνεργάτης υπνοθεραπείας της Ένωσης Επαγγελματιών Παικτών Βελάκια (PDPA).

Κατά τη διάρκεια των συνεδριών, ο ασθενής ξαπλώνει σε έναν καναπέ και οδηγείται σταδιακά σε κατάσταση ύπνωσης. Εκεί, σύμφωνα με τον Ο'Κόνορ, ακολουθεί μια διαδικασία ενίσχυσης της αυτοπεποίθησης και της προσωπικής κινητοποίησης.

«Ουσιαστικά, προσπαθούμε να κάνουμε τον άνθρωπο να οραματιστεί έναν τομέα της ζωής του στον οποίο θέλει να βελτιωθεί», εξηγεί.

Ύστερα από οκτώ συνεδρίες, όλα έδειχναν ότι ο Πέιντερ είχε καταφέρει να απαλλαγεί οριστικά από τη Δαρτίτιδα. Ωστόσο, δύο εβδομάδες αργότερα, κατά τη διάρκεια τηλεοπτικού αγώνα στο World Senior Darts Tour, η διαταραχή επέστρεψε.

«Απογοητεύτηκα πάρα πολύ. Πίστευα ότι είχε τελειώσει», παραδέχεται.

Ο θεραπευτής εξηγεί ότι προσαρμόζει τη μέθοδό του στις ανάγκες κάθε ασθενούς, συνδυάζοντας τη Σύντομη Θεραπεία Εστιασμένη στη Λύση (Solution Focused Brief Therapy), την ύπνωση και τεχνικές οραματισμού, με στόχο την αντιμετώπιση της dartitis.

«Η μέθοδός μου βασίζεται στα αποτελέσματα και οι ασθενείς συχνά παρατηρούν αλλαγές έπειτα από λίγες μόνο συνεδρίες», αναφέρει.

Όπως υποστηρίζει, συνεργάζεται με τέσσερις παγκόσμιους πρωταθλητές από τα αθλήματα του UFC, των βελακίων και του σνούκερ, καθώς και με επτά κορυφαίους παίκτες της επαγγελματικής διοργάνωσης PDC, οι οποίοι βρίσκονται στην πρώτη 30άδα της παγκόσμιας κατάταξης. Προσθέτει ότι τα τελευταία δύο χρόνια έχει βοηθήσει περισσότερους από 50 ανθρώπους να ξεπεράσουν τη συγκεκριμένη διαταραχή.

Η λύση του Τζακ: Άλλαξε χέρι και επέστρεψε στις νίκες

Σε αντίθεση με τον Πέιντερ, ο Τζακ Λάνγκστον κατάφερε να απαλλαγεί από τη Δαρτίτιδα, με αποτελέσματα που, όπως φαίνεται, έχουν διάρκεια.

Τον Ιανουάριο αποφάσισε να αλλάξει χέρι και να αρχίσει να ρίχνει τα βελάκια με το αριστερό.

«Ήταν η μεγαλύτερη απόφαση που έχω πάρει σε ολόκληρη τη ζωή μου ως παίκτης darts», αναφέρει.

Η επιλογή του, ωστόσο, αποδείχθηκε επιτυχημένη. Μέσα σε μόλις τρεις μήνες άρχισε να κερδίζει αγώνες σε ερασιτεχνικά τουρνουά.

Η βελτίωση των επιδόσεών του δεν ήταν το μοναδικό θετικό αποτέλεσμα. Ο Λάνγκστον διαπίστωσε ότι πλέον δεν χρειαζόταν να καταναλώνει αλκοόλ για να μπορέσει να αγωνιστεί...