Ήξερε κάθε της κίνηση: AirTags και συσκευές GPS το «αόρατο όπλο» των stalkers - Αύξηση 900% των καταγγελιών

Τα Apple AirTags και οι συσκευές εντοπισμού GPS «εργαλειοποιούνται» από stalkers, γεννώντας μια «ανησυχητική» έξαρση περιστατικών παρενόχλησης που αφήνουν τα θύματα να τρέμουν για τη ζωή τους.

Θύτες χρησιμοποιούν αυτές τις συσκευές σε μέγεθος νομίσματος -που κοστίζουν ακόμη και λιγότερο από 40 ευρώ- μαζί με εφαρμογές γονικού ελέγχου, για να παρακολουθούν πρώην συντρόφους στους χώρους εργασίας τους και να ελέγχουν κάθε τους κίνηση. Ορισμένα θύματα αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και να αλλάξουν δουλειά για να μην εντοπιστούν, ενώ άλλα οδηγήθηκαν σε ξενώνες φιλοξενίας για την ασφάλειά τους.

Ακτιβιστές προειδοποιούν ότι το πρόβλημα έχει εκτοξευθεί μετά την πανδημία, καταγγέλλοντας παράλληλα ότι ορισμένες αστυνομικές αρχές δεν λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τις ανησυχίες των θυμάτων. Παράλληλα, παρατηρείται αυξανόμενος αριθμός θυμάτων που οδηγούνται σε ψυχιατρικό εγκλεισμό λόγω της κατάρρευσης της ψυχικής τους υγείας.

Αύξηση - σοκ 896% στις αναφορές

Σύμφωνα με στοιχεία από την αστυνομία της Αγγλίας και της Ουαλίας που εξασφάλισε η Independent, καταγράφηκε σοκαριστική αύξηση 896% στις αναφορές για stalking που περιλαμβάνουν AirTags και GPS trackers: οι υποθέσεις αυξήθηκαν από 57 το 2018 σε 568 μέχρι το τέλος του 2024. Στις περιπτώσεις καταναγκαστικού ελέγχου (coercive control), ο αριθμός αυξήθηκε από 38 σε 431 την ίδια περίοδο -μια αύξηση της τάξης του 1.034%.

Ωστόσο, ο πραγματικός αριθμός είναι πιθανώς πολύ υψηλότερος, καθώς μόνο 18 από τις 44 αστυνομικές διευθύνσεις ανταποκρίθηκαν στο αίτημα παροχής πληροφοριών.

Η μαρτυρία της «Νίκολα»: 35 καταγγελίες χωρίς ανταπόκριση

Το μαρτύριο της Νίκολα ξεκίνησε πριν από 18 μήνες, αφού έδωσε τέλος σε μια κακοποιητική σχέση. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, έγινε φανερό ότι ο πρώην σύντροφός της γνώριζε κάθε της κίνηση. Εμφανιζόταν έξω από τη δουλειά της, σε συναυλίες, σε μπαρ, ακόμα και την ώρα που έκανε γυμναστική.

Παρά τα ασφαλιστικά μέτρα και τις 35 καταγγελίες στην αστυνομία, η Νίκολα -το όνομα της οποίας έχει αλλάξει ώστε να διατηρηθεί η ανωνυμία της- υποστηρίζει ότι οι Αρχές απέτυχαν να την προστατεύσουν. Αυτό την οδήγησε σε τρεις απόπειρες αυτοκτονίας και περιστατικά αυτοτραυματισμού. Η παρακολούθηση αποκαλύφθηκε τυχαία σε ένα κατάστημα επισκευής κινητών, όπου βρέθηκε στη συσκευή της το λογισμικό κατασκοπείας Mspy. Ο πρώην σύντροφός της είχε πρόσβαση σε όλες τις εφαρμογές της, στην τοποθεσία και στα μηνύματά της.

«Είναι απολύτως τρομακτικό. Είμαι συνεχώς σε εγρήγορση, κάθομαι πάντα με την πλάτη στον τοίχο, άλλαξα τις συνήθειές μου και φοβάμαι να βγω έξω», εξομολογείται.

«Safety by Design»: Η ευθύνη των εταιρειών τεχνολογίας

Η Έμα Πίκερινγκ, επικεφαλής τεχνολογικής κακοποίησης στη φιλανθρωπική οργάνωση Refuge, επισημαίνει ότι η παρακολούθηση αυξάνεται επειδή η τεχνολογία προσφέρει πλέον περισσότερες επιλογές: από συστήματα GPS σε νέα αυτοκίνητα μέχρι κάμερες σε κουδούνια σπιτιών.

Αν και η Apple έχει εφαρμόσει λειτουργίες ασφαλείας, όπως ειδοποιήσεις όταν ένα άγνωστο AirTag ακολουθεί κάποιον, πολλοί βρίσκουν συσκευές κρυμμένες σε οχήματα, τσέπες ή ακόμα και στις σχολικές τσάντες των παιδιών τους.

Η Σάσκια Γκάρνερ από το Suzy Lamplugh Trust επικρίνει τις εταιρείες τεχνολογίας: «Οι προσαρμογές που έκαναν αφού έγιναν παράπονα είναι "πολύ λίγες και πολύ αργά". Υπάρχουν πλέον ιστότοποι που διαφημίζουν απροκάλυπτα υπηρεσίες όπως "εντοπίστε την πρώην σας"».

Η αποτυχία της αστυνομίας

Στην περίπτωση της Σάσα, ο πρώην σύντροφός της τη βρήκε αναλύοντας τα γεωγραφικά δεδομένα (metadata) στις φωτογραφίες της. Η αστυνομία τελικά της είπε: «Δεν μπορούμε να σε κρατήσουμε ασφαλή εδώ» και αναγκάστηκε να μετακομίσει.

Οργανώσεις προστασίας των θυμάτων καταγγέλλουν «απάθεια» της αστυνομίας για τα εγκλήματα που συμβαίνουν στο διαδίκτυο. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου αστυνομικοί είπαν στα θύματα απλώς να πετάξουν τη συσκευή εντοπισμού, χωρίς να σκεφτούν ότι αυτό μπορεί να εξοργίσει τον δράστη και να οδηγήσει σε σωματική βία.

Η Σάρα Πούλμαν, εθνική επικεφαλής της αστυνομίας για θέματα stalking, παραδέχθηκε ότι υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος, αλλά τόνισε ότι η εκπαίδευση των αστυνομικών ενημερώνεται πλέον για να περιλαμβάνει το «κυβερνο-stalking» (cyber stalking).

Από την πλευρά της, η Apple δηλώνει ότι συνεργάζεται στενά με ομάδες ασφαλείας και τις Αρχές επιβολής του νόμου για να βελτιώσει τις προειδοποιήσεις ασφαλείας των AirTags.