Συναγερμός από το «έμφραγμα» της Microsoft: Ο κίνδυνος της ψηφιακής εξάρτησης του πλανήτη, οι μαζικές απολύσεις, η AI

Η τεράστια κατάρρευση των υπηρεσιών του Microsoft 365 -συμπεριλαμβανομένων των Outlook, Teams και Copilot- που παρέλυσε κυβερνήσεις, νοσοκομεία, δικαστήρια και αστυνομικά τμήματα σε 74 χώρες, διήρκεσε και δεύτερη ημέρα, αναδεικνύοντας με τον πιο δραματικό τρόπο την εύθραυστη εξάρτηση του πλανήτη από ελάχιστους τεχνολογικούς κολοσσούς. Αν και οι υπηρεσίες άρχισαν να επανέρχονται με αργούς ρυθμούς, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το πλήγμα αποτελεί καμπανάκι κινδύνου.

Η Microsoft δεν έχει δώσει ακόμη σαφή επίσημη εξήγηση για την αιτία του κακού, περιοριζόμενη στο να ανακοινώσει ότι αντιμετωπίζει «σταθερές βελτιώσεις στη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών». Σύμφωνα πάντως με τις πρώτες εκτιμήσεις της εταιρείας, το πρόβλημα ξεκίνησε από αλυσιδωτές αστοχίες διακομιστών σε κέντρα δεδομένων ανά τον κόσμο, οι οποίοι κατέρρευσαν από «αυξημένο φόρτο» -όχι λόγω αύξησης της κίνησης, αλλά επειδή αρκετοί σέρβερ βγήκαν εκτός λειτουργίας ταυτόχρονα, φορτώνοντας δυσανάλογα την υπόλοιπη υποδομή. Παράλληλα, η εταιρεία απέκλεισε κατηγορηματικά το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης.

«Από τα μεγαλύτερα μπλακ άουτ στην ιστορία»

«Αυτό σίγουρα θα μείνει στην ιστορία ως ένα από τα μεγάλα μπλακ άουτ, στο ίδιο επίπεδο με την πτώση του Facebook τον Οκτώβριο του 2021», επισημαίνει ο Ντάγκ Μαντόρι, διευθυντής ανάλυσης διαδικτύου στην εταιρεία παρακολούθησης Kentik.

Αυτό που κάνει την κρίση ιδιαίτερα σοβαρή, ωστόσο, είναι η κρισιμότητα των υπηρεσιών που επηρεάστηκαν. «Λέγεται κυριολεκτικά 365. Αυτό συνεπάγεται ένα συγκεκριμένο καθήκον», σχολιάζει ο Ντάβι Ότενχαϊμερ, ειδικός σε θέματα ασφάλειας και συμμόρφωσης.

«Δεν μπορείς να πουλάς ένα άδειο μπουκάλι και να το λες "Μπουκάλι Νερό"».

Ο παράγοντας των απολύσεων και η Τεχνητή Νοημοσύνη

Την ώρα που οι τεχνικοί προσπαθούσαν να βγάλουν άκρη, πολλοί παρατηρητές έστρεψαν τα βλέμματα στις πρόσφατες μαζικές περικοπές προσωπικού της Microsoft. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η εταιρεία διέθετε 223.000 υπαλλήλους στις 30 Ιουνίου, από 228.000 έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ ακολούθησαν νέες απολύσεις 9.000 ατόμων τον Ιούλιο και προτάσεις εθελουσίας σε δεκάδες χιλιάδες εργαζομένους αργότερα μέσα στο έτος.

Την ίδια στιγμή, ο CEO της Microsoft, Σάτια Ναντέλα, είχε δηλώσει από τον Απρίλιο ότι έως και το 30% του κώδικα της εταιρείας παράγεται πλέον αυτόματα μέσω εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης.

«Οι πρόσφατες δηλώσεις του Σάτια φαίνονται πολύ διαφορετικές σήμερα σε σχέση με πριν από λίγες μέρες», σημειώνει στο Wired ο Τζέικ Γουίλιαμς, καθηγητής και σύμβουλος ασφαλείας στην IANS. «Μπορεί να μην αποδείξουμε ποτέ ότι οι μειώσεις προσωπικού προκάλεσαν αυτή τη διακοπή, αλλά είναι αδύνατον να πείσεις κανέναν ότι η συσσωρευμένη "εσωτερική γνώση" που έφυγε από την πόρτα δεν θα ήταν ανεκτίμητη στην επίλυσή της».

Παρέλυσε η καθημερινότητα

Οι επιπτώσεις έγιναν αισθητές σε ολόκληρο τον πλανήτη:

Αυστραλία και Ιαπωνία: Σχολεία, δικαστήρια και ιατρικοί οργανισμοί είδαν τα ραντεβού και τις εξετάσεις να ακυρώνονται. Ασθενείς δεν μπορούσαν να στείλουν παραπεμπτικά μέσω email ή φαξ, ενώ κυβερνητικά στελέχη στην Ιαπωνία αναγκάστηκαν να γυρίσουν στα παραδοσιακά τηλέφωνα και τα chats.

Μεγάλη Βρετανία: Αστυνομικά τμήματα δήλωσαν αδυναμία παραλαβής ηλεκτρονικών καταγγελιών, ενώ τμήματα του Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS) και οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης (111 και 999) αντιμετώπισαν τεράστια εμπόδια στην παραπομπή ασθενών, προκαλώντας ασφυκτικές καθυστερήσεις.

Γερμανία και Ευρώπη: Η Deutsche Bahn (σιδηρόδρομοι) ενημέρωσε ότι η βλάβη στα email περιόρισε σοβαρά την αποστολή των δρομολογίων, ενώ δικαστήρια και τοπικές αρχές σε Ολλανδία και Γαλλία πάγωσαν επικοινωνιακά.

Βόρεια Αμερική: Η σιδηροδρομική εταιρεία Via Rail στον Καναδά δεν μπορούσε να στείλει επιβεβαιώσεις κρατήσεων, ενώ τοπικά σερίφηδες σε κομητείες των ΗΠΑ ανέφεραν ότι οι πληρωμές εγγυήσεων μέσω διαδικτύου πάγωσαν επειδή χάθηκαν οι ειδοποιήσεις email.

Το «φλερτ» της Ευρώπης με την απεξάρτηση από την αμερικανική τεχνολογία

Το νέο αυτό φιάσκο επανέφερε στο προσκήνιο τις έντονες πολιτικές αντιδράσεις.

Η Σι Ονουούρα, επικεφαλής της Επιτροπής Επιστήμης και Τεχνολογίας του βρετανικού κοινοβουλίου, τόνισε ότι το μπλακ άουτ «αναδεικνύει για άλλη μια φορά την έλλειψη ανθεκτικότητας στις ψηφιακές υποδομές και τους κινδύνους που εγκυμονεί αυτή η εξάρτηση για την ασφάλεια και την οικονομία μας».

Ήδη, εν μέσω της πολιτικής αβεβαιότητας και των αλλαγών στη διεθνή σκακιέρα, πολλές ευρωπαϊκές χώρες-με προεξάρχουσα τη Γαλλία- αναζητούν ή αναπτύσσουν ανοιχτού κώδικα εναλλακτικές λύσεις, επιχειρώντας να μειώσουν τη βαριά εξάρτησή τους από αμερικανικούς κολοσσούς όπως η Microsoft, η Google και η Amazon.

«Το τελικό μάθημα δεν είναι ότι οι οργανισμοί πρέπει να σταματήσουν να βασίζονται σε μεγάλους παρόχους τεχνολογίας», συνοψίζει ο Σαπνίλ Πατνέκαρ από τη Shreshta IT. «Αντίθετα, πρέπει να εντοπίσουν ποιες υπηρεσίες είναι πραγματικά ζωτικής σημασίας και να διασφαλίσουν ότι διαθέτουν μια ανεξάρτητη εναλλακτική λύση (fallback) για την ώρα που οι βασικοί πάροχοι θα καταρρεύσουν».