Μαθηματικός έλυσε με το ΑΙ την άλυτη από αιώνες υπόθεση Riemann; Τι υποστηρίζει εργαζόμενος της Anthropic
NewsroomΈνας ισχυρισμός με δυνητικά τεράστια σημασία για τα μαθηματικά και την τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς επιστημονικής συζήτησης, καθώς ο μαθηματικός Λεβέντ Αλπόγκε, εργαζόμενος στην Anthropic, υποστηρίζει ότι απέδειξε την περίφημη Υπόθεση Ρίμαν, αξιοποιώντας το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης Claude.
Η ανακοίνωση έγινε την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου, όταν ο Αλπόγκε δημοσιοποίησε τετρασέλιδο σημείωμα για αυτό που θεωρεί απόδειξη ενός από τα γνωστότερα άλυτα προβλήματα των μαθηματικών. Το πρόβλημα διατυπώθηκε το 1859 από τον Γερμανό μαθηματικό Μπέρνχαρντ Ρίμαν και παραμένει ανοιχτό εδώ και 167 χρόνια.
Προς το παρόν, πάντως, η Υπόθεση Ρίμαν δεν θεωρείται επισήμως λυμένη. Ο ισχυρισμός πρέπει να εξεταστεί από ανεξάρτητους ειδικούς, τόσο ως προς τη μαθηματική του ουσία όσο και ως προς τον κώδικα που τον συνοδεύει.
Τι ανακοίνωσε ο Λεβέντ Αλπόγκε
Ο Αλπόγκε ανέφερε ότι, δουλεύοντας με το Claude, οδηγήθηκε σε απόδειξη της Υπόθεσης Ρίμαν. Σε δημόσια τοποθέτησή του περιέγραψε τη συνεργασία με το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης ως καθοριστική, λέγοντας ότι το Claude τον ξεπέρασε στο τελικό στάδιο της προσπάθειας.
Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, η κρίσιμη εξέλιξη σημειώθηκε αργά το βράδυ της προηγούμενης Κυριακής. Ο μαθηματικός ανέφερε ότι επικοινώνησε με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, για να συζητήσει τον τρόπο ανακοίνωσης της ανακάλυψης.
Η δημοσιοποίηση έγινε μία ημέρα μετά την είσοδο της Anthropic στο χρηματιστήριο, γεγονός που ο ίδιος σχολίασε, λέγοντας ότι η χρονική συγκυρία ήταν «πραγματικά απαίσια» και ότι δεν μπορούσε να περιμένει άλλο για την ανακοίνωση.
Μία από τις πηγές αναφέρει ότι ο Αλπόγκε χρησιμοποίησε μια μη δημόσια διαθέσιμη έκδοση του Claude. Άλλη αναφέρει ότι η εργασία διήρκεσε περίπου έξι εβδομάδες, ενώ αλλού γίνεται λόγος για συνεργασία «τους τελευταίους μήνες». Η βασική πληροφορία, πάντως, είναι κοινή: ο ερευνητής αποδίδει ουσιαστικό ρόλο στο Claude για την ολοκλήρωση της προτεινόμενης απόδειξης.
Γιατί η Υπόθεση Ρίμαν θεωρείται τόσο σημαντική
Η Υπόθεση Ρίμαν συνδέεται με την κατανομή των πρώτων αριθμών, δηλαδή των φυσικών αριθμών μεγαλύτερων του 1 που διαιρούνται ακριβώς μόνο με το 1 και τον εαυτό τους, όπως το 2, το 3, το 5, το 7 και το 11.
Παρότι ο ορισμός των πρώτων αριθμών είναι απλός, ο τρόπος με τον οποίο εμφανίζονται μέσα στους φυσικούς αριθμούς παρουσιάζει πολύ σύνθετη συμπεριφορά. Η υπόθεση αφορά τις μη τετριμμένες ρίζες της συνάρτησης ζήτα του Ρίμαν και προβλέπει ότι όλες έχουν πραγματικό μέρος ίσο με 1/2.
Η επιβεβαίωσή της θα αποτελούσε κορυφαίο επίτευγμα για τη θεωρία των αριθμών. Δεν είναι τυχαίο ότι η Υπόθεση Ρίμαν περιλαμβάνεται στα επτά Προβλήματα της Χιλιετίας του Ινστιτούτου Μαθηματικών Κλέι, για τα οποία έχει προβλεφθεί χρηματικό έπαθλο ενός εκατομμυρίου δολαρίων για τη λύση καθενός.
Ο ρόλος του Lean και η ανάγκη επαλήθευσης
Ο Αλπόγκε δεν περιορίστηκε σε ένα συμβατικό μαθηματικό κείμενο. Παρέπεμψε και σε κώδικα στη γλώσσα Lean, ένα εργαλείο τυπικής επαλήθευσης μαθηματικών αποδείξεων. Το Lean επιτρέπει να διατυπώνονται μαθηματικοί ισχυρισμοί σε αυστηρή λογική μορφή και να ελέγχονται μέσω υπολογιστή.
Σύμφωνα με μία από τις αναφορές, το υλικό που συνοδεύει την ανακοίνωση περιλαμβάνει περίπου 17 εκατομμύρια γραμμές κώδικα Lean και η πλήρης γραπτή απόδειξη ξεπερνά τις 250.000 σελίδες. Άλλη πηγή αναφέρει ότι η συνεργασία παρήγαγε περισσότερες από 250.000 σελίδες υλικού.
Ακόμη κι έτσι, η ύπαρξη μηχανικά ελεγμένης απόδειξης δεν αρκεί από μόνη της για να κλείσει το ζήτημα. Οι ειδικοί πρέπει να εξετάσουν αν ο κώδικας είναι σωστός, αν οι μαθηματικές παραδοχές στέκουν και αν η τυπική διατύπωση αντιστοιχεί πλήρως στην αρχική Υπόθεση Ρίμαν.
Επιπλέον, σύμφωνα με τους κανόνες του Ινστιτούτου Κλέι, ακόμη και μια σωστή λύση δεν αναγνωρίζεται αμέσως: απαιτείται δημοσίευση σε επιστημονικό περιοδικό με αξιολόγηση από ομότιμους και τουλάχιστον δύο χρόνια επιστημονικής εξέτασης, ώστε να αποκτήσει γενική αποδοχή.
Οι πρώτες αντιδράσεις των ειδικών
Οι πρώτες αντιδράσεις από γνωστούς επιστήμονες είναι έντονες, αλλά όχι χωρίς επιφυλάξεις. Ο Μπράιαν Γκριν, καθηγητής Φυσικής και Μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, χαρακτήρισε την πιθανή απόδειξη μία από τις μεγαλύτερες μαθηματικές ανακαλύψεις των τελευταίων δύο αιώνων, εφόσον επιβεβαιωθεί.
Ο Αμπισέκ Σάχα, καθηγητής Μαθηματικών στο Queen Mary University του Λονδίνου, εμφανίστηκε αισιόδοξος, εκτιμώντας ότι η απόδειξη έχει πολύ καλές πιθανότητες να είναι σωστή. Από την άλλη, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Μόντρεαλ Άντριου Γκράνβιλ φέρεται πιο επιφυλακτικός ως προς τη σαφήνεια της παρουσίασης.
Ο Τέρενς Τάο, ένας από τους πιο γνωστούς μαθηματικούς διεθνώς, σημείωσε ότι η διαδικασία εξέτασης και κατανόησης της απόδειξης θα χρειαστεί χρόνο. Επεσήμανε, πάντως, ότι στην προκειμένη περίπτωση υπάρχει τουλάχιστον ένας ανθρώπινος δημιουργός με τον οποίο οι ειδικοί μπορούν να επικοινωνήσουν για να βοηθήσει στην αξιολόγηση.
Αν η απόδειξη επιβεβαιωθεί, η εξέλιξη δεν θα αφορά μόνο την επίλυση ενός ιστορικού προβλήματος των μαθηματικών. Θα αποτελέσει και σημαντικό ορόσημο για τη χρήση προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης στην επιστημονική έρευνα. Μέχρι τότε, όμως, πρόκειται για έναν μεγάλο ισχυρισμό που βρίσκεται στην αρχή της κρίσιμης διαδικασίας επαλήθευσης.
- Το ελληνικό σχέδιο για το 6G και οι εκτιμήσεις για νέους κοινοτικούς πόρους έως 15 δισ. ευρώ
- Χαμός μεταξύ ΕΛ.Α.Σ. και ΠΑΣΟΚ για τη σημαία του Πολυτεχνείου: «Απαντήστε δημόσια» - «Τσαρλατανισμοί Τσίπρα»
- Κινηματογραφική σύλληψη του διαβόητου «Τσάπο Ισίδρο» - Χάος με πυροβολισμούς και φλεγόμενα οχήματα
- Στο Δαφνί ο 44χρονος βοηθός σε ειδικό σχολείο που έδειξε τα γεννητικά του όργανα σε μαθητές