Δακτυλικά αποτυπώματα και ερωτηματολόγια: Τι αλλάζει από σήμερα στα ταξίδια εντός Ευρώπης

Μεγάλες αλλαγές στα ταξίδια εντός Ευρώπης. Τίθεται σε πλήρη λειτουργία από σήμερα, Παρασκευή (10/4), το νέο ψηφιακό σύστημα συνοριακού ελέγχου της ΕΕ, το οποίο απαιτεί δακτυλικά αποτυπώματα και λήψη φωτογραφίας παράλληλα με τη σάρωση του διαβατηρίου. Η συγκεκριμένη ημερομηνία αποτελεί την καταληκτική προθεσμία για την ενεργοποίηση του Συστήματος Εισόδου/Εξόδου (EES) σε κάθε σημείο διέλευσης των συνόρων Σένγκεν -και στις 29 συμμετέχουσες χώρες.

Αν και το σύστημα άρχισε να εισάγεται σταδιακά από τον Οκτώβριο για την ενίσχυση της ασφάλειας, τεχνικά προβλήματα έχουν οδηγήσει σε καθυστερήσεις, με αποτέλεσμα ορισμένα σημεία ελέγχου να μην είναι ακόμη έτοιμα για πλήρη εφαρμογή. Ήδη έχουν καταγραφεί μεγάλες ουρές σε ορισμένα ευρωπαϊκά αεροδρόμια, ενώ υπάρχουν προειδοποιήσεις για περαιτέρω καθυστερήσεις κατά τις περιόδους αιχμής, όπως γράφει το BBC.

Τι είναι το EES και πού εφαρμόζεται;

Το EES είναι ένα ψηφιακό σύστημα που καταγράφει την είσοδο και την έξοδο πολιτών εκτός ΕΕ (συμπεριλαμβανομένων των Βρετανών υπηκόων) στον χώρο Σένγκεν. Καλύπτει 29 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων δημοφιλείς προορισμούς όπως η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ιταλία.

Με το νέο καθεστώς, τα βιομετρικά στοιχεία (αποτυπώματα και φωτογραφία) καθίστανται υποχρεωτικά. Σταδιακά, το EES θα αντικαταστήσει την παραδοσιακή σφραγίδα στα διαβατήρια από τους συνοριοφύλακες.

Πώς θα γίνεται η διαδικασία;

Η πρώτη επαφή με το σύστημα εξαρτάται από τον τρόπο και τον χρόνο του ταξιδιού. Όσοι ταξιδεύουν αεροπορικώς, θα περνούν από τη διαδικασία κατά την προσγείωσή τους σε ευρωπαϊκό αεροδρόμιο.

• Βιομετρική εγγραφή: Την πρώτη φορά, οι ταξιδιώτες πρέπει να καταχωρίσουν τα στοιχεία τους ενώ σκανάρεται το διαβατήριό τους.
• Ειδικά κιόσκ: Σε σημεία όπως το λιμάνι του Ντόβερ ή το Eurotunnel, η διαδικασία θα γίνεται σε ειδικά μηχανήματα (kiosks) πριν από την αναχώρηση.
• Ερωτηματολόγιο: Οι ταξιδιώτες θα απαντούν σε τέσσερις ερωτήσεις σχετικά με τη διαμονή τους και την οικονομική τους επάρκεια.
• Εξαιρέσεις: Παιδιά κάτω των 12 ετών δεν υποχρεούνται σε παροχή δακτυλικών αποτυπωμάτων.
• Διάρκεια: Η εγγραφή στο EES θα ισχύει για τρία έτη, με τα στοιχεία να επαληθεύονται σε κάθε ταξίδι εντός αυτής της περιόδου.

Προκλήσεις και καθυστερήσεις

Παρά τις διαβεβαιώσεις ορισμένων αξιωματούχων ότι δεν θα υπάρξει χάος, οι ανησυχίες παραμένουν. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δώσει τη δυνατότητα αναστολής των ελέγχων EES κατά τις ώρες αιχμής έως τον Σεπτέμβριο, προκειμένου να διευκολυνθεί η κίνηση.

Αξιοσημείωτο είναι ότι ορισμένα αεροδρόμια, όπως του Μιλάνου και της Λισαβόνας, δεν θα ενεργοποιήσουν το σύστημα αυτή την Παρασκευή.

Τι ακολουθεί: Το σύστημα ETIAS

Μετά την εφαρμογή του EES, η ΕΕ ετοιμάζει το ETIAS (Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών και Αδειοδότησης Ταξιδιού). Πρόκειται για μια ηλεκτρονική άδεια (τύπου visa waiver) για πολίτες χωρών που δεν χρειάζονται βίζα για την ΕΕ.

Αναμένεται προς το τέλος του 2026, αν και η ημερομηνία δεν έχει οριστικοποιηθεί, ενώ η αίτηση θα κοστίζει 20 ευρώ και θα ισχύει για τρία έτη.

Άτομα κάτω των 18 και άνω των 70 ετών θα υποβάλλουν αίτηση δωρεάν.