Αυτές είναι οι κορυφαίες πόλεις του κόσμου - Η θέση Αθήνας και Θεσσαλονίκης

Τι είναι αυτό που κάνει μια πόλη να ξεχωρίζει στην παγκόσμια σκηνή και τι την καθιστά έναν εξαιρετικό προορισμό για τους επισκέπτες; Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Δείκτη Πόλεων 2026 του Oxford Economics, η απάντηση βρίσκεται πολύ πέρα από την οικονομική ισχύ ή την εντυπωσιακή αρχιτεκτονική.

Ο δείκτης κατατάσσει 1.000 πόλεις με βάση πέντε κριτήρια: διακυβέρνηση, οικονομία, ανθρώπινο κεφάλαιο, περιβάλλον και ποιότητα ζωής. Στην κορυφή της φετινής λίστας βρίσκονται η Νέα Υόρκη, το Λονδίνο και το Παρίσι, ενώ πόλεις όπως το Σιάτλ και το Δουβλίνο καταγράφουν επίσης υψηλές επιδόσεις.

Κοιτάζοντας τις πόλεις που βρίσκονται στην κορυφή, αλλά και εκείνες που ξεχωρίζουν στις επιμέρους κατηγορίες, προκύπτουν τέσσερα βασικά χαρακτηριστικά, τα οποία βοηθούν να εξηγηθεί γιατί ορισμένες πόλεις εξακολουθούν να είναι τόσο ελκυστικές για να ζει και να ταξιδεύει κανείς, σύμφωνα με το BBC.

Σημειώνεται πως, σύμφωνα με τον συνολικό δείκτη, η Αθήνα βρίσκεται στο πρώτο μισό της παγκόσμιας κατάταξης και συγκεκριμένα στη θέση 252, με τη Θεσσαλονίκη να ακολουθεί στη θέση 439. Η «Νύμφη του Θερμαϊκού», παρότι στις περισσότερες επιμέρους κατηγορίες βρίσκεται επίσης στο πρώτο μισό, στις κατηγορίες της οικονομίας και του ανθρωπίνου κεφαλαίου «πέφτει» στο κατώτερο 40% της κατάταξης.

Προσελκύουν ανθρώπους από όλο τον κόσμο

Οι πόλεις που καταλαμβάνουν τις υψηλότερες θέσεις στην παγκόσμια κατάταξη τείνουν να συγκεντρώνουν υψηλές βαθμολογίες στο ανθρώπινο κεφάλαιο, έναν δείκτη που αποτυπώνει τις δεξιότητες, το μορφωτικό επίπεδο και την ποικιλομορφία των πληθυσμών τους. Η εισροή ταλέντου και νέων ιδεών μπορεί να μεταμορφώσει ολόκληρες γειτονιές, αλλά και τη γαστρονομία και τον πολιτισμό μιας πόλης, προς όφελος τόσο των κατοίκων όσο και των ταξιδιωτών.

Η Βοστώνη, η οποία καταλαμβάνει την έβδομη θέση στον δείκτη, καταγράφει ιδιαίτερα υψηλή επίδοση στο ανθρώπινο κεφάλαιο, χάρη στη μεγάλη συγκέντρωση κορυφαίων πανεπιστημίων και κολεγίων. Με την οικονομία της να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη γνώση, η πόλη καταγράφει από τα υψηλότερα εισοδήματα στον κόσμο. Μέρος αυτού του πλούτου επιστρέφει στους δημόσιους χώρους, όπως το Rose Kennedy Greenway, ένας πρώην υπερυψωμένος αυτοκινητόδρομος που σήμερα περιβάλλεται από κήπους, σιντριβάνια και έργα δημόσιας τέχνης, ενώ ιδρύματα όπως τα Harvard Art Museums είναι ανοιχτά στο κοινό.

Το Δουβλίνο, που καταλαμβάνει την έκτη θέση, διαθέτει ένα εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό, το οποίο υποστηρίζεται από ιδρύματα όπως το Trinity College Dublin. Αυτό έχει συμβάλει στην προσέλκυση μεγάλων διεθνών εταιρειών, όπως η Google, η Meta, η Microsoft και η Accenture, ενώ παράλληλα έχει ενισχύσει την αναγέννηση των πρώην λιμενικών περιοχών και των δημόσιων χώρων γύρω από τον ποταμό Λίφι.

Το Λονδίνο πηγαίνει ακόμη πιο μακριά, καταλαμβάνοντας την πρώτη θέση στον δείκτη ανθρώπινου κεφαλαίου. Η βρετανική πρωτεύουσα προσελκύει εργαζομένους από ολόκληρο τον κόσμο, με τους κατοίκους που έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό να αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 40% του πληθυσμού της. Η πολυπολιτισμικότητα της πόλης έχει συμβάλει και στη μεταμόρφωση της γαστρονομικής σκηνής της, η οποία στο παρελθόν είχε δεχθεί έντονη κριτική. Σήμερα, οι ταξιδιώτες μπορούν να τη γνωρίσουν σε σημεία όπως η Brick Lane και η Borough Market.

Επενδύουν στον πολιτισμό

Η οικονομική ισχύς από μόνη της, ωστόσο, δεν αρκεί για να κάνει μια πόλη ελκυστική. Το Παρίσι, που βρίσκεται στην τρίτη θέση της συνολικής κατάταξης, καταγράφει ιδιαίτερα υψηλή επίδοση στην ποιότητα ζωής, χάρη μεταξύ άλλων στο υψηλό προσδόκιμο ζωής και την εξαιρετική πρόσβαση στον πολιτισμό.

Η γαλλική πρωτεύουσα διαθέτει περίπου 130 μουσεία, ενώ 11 δημοτικά μουσεία προσφέρουν από το 2001 δωρεάν πρόσβαση στις μόνιμες συλλογές τους, ανεξάρτητα από την εθνικότητα ή τη χώρα διαμονής των επισκεπτών. Πολλά ακόμη μουσεία προσφέρουν επίσης δωρεάν είσοδο τουλάχιστον μία φορά τον μήνα.

Το Σιάτλ, που καταλαμβάνει την τέταρτη θέση στη συνολική κατάταξη, επωφελείται επίσης από την υψηλή βαθμολογία του στην ποιότητα ζωής. Η έκθεση αναφέρεται στην πλούσια καλλιτεχνική δραστηριότητα της πόλης, με ιδρύματα όπως το Seattle Art Museum, αλλά και στη μουσική ιστορία της grunge, η οποία ανέδειξε συγκροτήματα όπως οι Nirvana και οι Pearl Jam.

Η πόλη ολοκλήρωσε πρόσφατα το Waterfront Park, έκτασης 20 στρεμμάτων, το οποίο δημιουργήθηκε στη θέση ενός αυτοκινητόδρομου που κατεδαφίστηκε. Το πάρκο περιλαμβάνει έναν παραλιακό πεζόδρομο, νέες προβλήτες για την κοινότητα και ποδηλατόδρομους, προσφέροντας παράλληλα θέα στο Puget Sound.

Κάνουν την αστική ζωή πιο καθαρή και εύκολη

Μια πόλη μπορεί να είναι συναρπαστική και να διαθέτει πλούσια πολιτιστική ζωή, όμως η κακή ποιότητα του αέρα ή οι δύσκολες μετακινήσεις μπορούν γρήγορα να επηρεάσουν αρνητικά την εμπειρία των επισκεπτών.

Παρά το τεράστιο μέγεθός του, το Λονδίνο καταγράφει ασυνήθιστα καλή επίδοση στην κατηγορία του περιβάλλοντος για μια πόλη τέτοιας κλίμακας. Το Oxford Economics αναφέρεται σε πολιτικές όπως το τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης και τη ζώνη εξαιρετικά χαμηλών εκπομπών (Ultra-Low Emission Zone) ως παράγοντες που συμβάλλουν στη μείωση της κυκλοφορίας και της ρύπανσης. Πρόκειται για αλλαγές που μπορούν να αντιληφθούν και οι ταξιδιώτες, ιδιαίτερα στους κεντρικούς δρόμους της πόλης, όπου η παρουσία των αυτοκινήτων είναι πλέον περιορισμένη.

Το Σαν Φρανσίσκο καταγράφει επίσης υψηλή επίδοση στην κατηγορία του περιβάλλοντος. Ο δείκτης επισημαίνει το δίκτυο μεταφορών της πόλης ως έναν από τους λόγους για τους οποίους κάτοικοι και επισκέπτες εξαρτώνται λιγότερο από τα αυτοκίνητα, γεγονός που συμβάλλει στη διατήρηση χαμηλότερων εκπομπών και καλής ποιότητας αέρα.

Υψηλή επίδοση καταγράφει και το Δουβλίνο, χάρη στα σχετικά χαμηλά επίπεδα ρύπανσης και τις φιλόδοξες πρωτοβουλίες για το κλίμα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται ο στόχος της πόλης να επιτύχει κλιματική ουδετερότητα έως το 2030.

Παραμένουν μπροστά από τις αλλαγές

Ορισμένες από τις πόλεις που ανεβαίνουν ταχύτερα στην κατάταξη ενισχύονται σημαντικά από την τεχνολογία. Το Σαν Χοσέ, που καταλαμβάνει την όγδοη θέση στη συνολική κατάταξη, διαθέτει το υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ μεταξύ των πόλεων του δείκτη, χάρη στην παρουσία εταιρειών όπως η Alphabet (Google), η Apple και η Nvidia στη Silicon Valley.

Στο κοντινό Σαν Φρανσίσκο, όπου έχουν την έδρα τους εταιρείες όπως η Meta, η Uber και η Salesforce, τα αυτοοδηγούμενα αυτοκίνητα αποτελούν πλέον μέρος της καθημερινής μετακίνησης, προσφέροντας στους ταξιδιώτες μια εικόνα για το πώς θα μπορούσε να είναι στο μέλλον η αστική κινητικότητα και σε άλλες πόλεις.

Το Ταλίν, η πρωτεύουσα της Εσθονίας, περιλαμβάνεται επίσης στη λίστα Cities to Watch του δείκτη, χάρη στη δυναμική του στον κλάδο της τεχνολογίας και το υψηλό ποσοστό υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Rail Baltica, ένα έργο που αναμένεται να συνδέσει σιδηροδρομικά τις χώρες της Βαλτικής έως το 2030. Η νέα σιδηροδρομική γραμμή κατασκευάζεται εξ ολοκλήρου ως «ψηφιακά εγγενές» δίκτυο, με στόχο να λειτουργεί κατά 100% με ανανεώσιμη ενέργεια και συστήματα επικοινωνίας 5G, αντί για παραδοσιακά συστήματα σηματοδότησης με φυσικά φανάρια.