Άπιαστο φαινόμενο: Γιατί η Gen Z δεν μπορεί να έχει μία δική της εκδοχή από τα «Φιλαράκια»;

Καμία κωμική σειρά δεν καθόρισε την εποχή της όσο τα «Φιλαράκια», ή κατά κόσμον Friends, η σειρά των ’90s για έξι φίλους γύρω στα 20 που ζουν στο Μανχάταν και η οποία εξελίχθηκε στο δημοφιλέστερο τηλεοπτικό πορτρέτο της Gen X (των ανθρώπων που γεννήθηκαν μεταξύ 1965 και 1980).

Και στις δέκα σεζόν της, από το 1994 έως το 2004, η σειρά δεν έπεσε ποτέ κάτω από τα 20 εκατομμύρια μέσους τηλεθεατές ανά επεισόδιο. Μόνο το φινάλε της προσέλκυσε περίπου 52,5 εκατομμύρια Αμερικανούς τηλεθεατές, καθιστώντας το ως το τηλεοπτικό επεισόδιο με τη μεγαλύτερη τηλεθέαση της δεκαετίας του 2000.

Πέρα όμως από τους αριθμούς, σημειώνει το BBC, το «Friends» είχε τεράστιο πολιτιστικό αντίκτυπο. Δημιούργησε τάσεις στα κουρέματα («The Rachel»), στη μόδα (φορέματα τύπου slip dress) και στις ατάκες, όπως το «How you doin’?» του Τζόι. Και η δημοτικότητά του παραμένει διαχρονική: στην έκθεση Teens and Screens 2025 του UCLA, το «Friends» κατατάχθηκε στη 16η θέση στη λίστα με τις αγαπημένες ταινίες και τηλεοπτικές σειρές της Gen Z, δίπλα σε σύγχρονες επιτυχίες όπως το «K-Pop Demon Hunters» και το «The Summer I Turned Pretty».

Η ζαριά της Gen Z

Υπάρχει όμως αντίστοιχη σειρά με το «Friends» για τη Gen Z (τους ανθρώπους που γεννήθηκαν μεταξύ 1997 και 2012), που να μπορεί να μιλήσει για τη δική τους ζωή; Ένα κύμα sitcom επιχειρεί να αναπαράγει τη συνταγή του, εστιάζοντας στη χαοτική προσωπική και επαγγελματική ζωή των σημερινών εικοσάρηδων.

Ανάμεσά τους είναι το «Not Suitable For Work» της Μίντι Κέιλινγκ, για πέντε πρόσφατους αποφοίτους που ζουν στο Μανχάταν, ενώ την Πέμπτη (27/8) έκανε πρεμιέρα η δεύτερη σεζόν του χαοτικού αλλά... ζεστού «Adults» του FX, που επικεντρώνεται σε μια πενταμελή παρέα που συγκατοικεί στο Κουίνς, στην άλλη πλευρά της πόλης.

Πέρα από τη Νέα Υόρκη, άλλες σειρές που ακολουθούν μια παρόμοια συνταγή με το «Friends» είναι το «The Sex Lives of College Girls» της Κέιλινγκ, για τέσσερις φίλες σε κολέγιο στο Βερμόντ, καθώς και το «I Love LA» του HBO, η σειρά της «It Girl» του διαδικτύου, Ρέιτσελ Σένοτ, για επίδοξους influencers της Δυτικής Ακτής.

Ωστόσο, καμία από αυτές τις σειρές δεν έχει καταφέρει πραγματικά να αφήσει ισχυρό αποτύπωμα. Το «Not Suitable For Work» έκανε πρεμιέρα τον Ιούνιο με μέτρια τηλεθέαση και χλιαρές κριτικές και αυτή την εβδομάδα ακυρώθηκε επίσημα, ενώ το «The Sex Lives of College Girls» ακυρώθηκε το 2025 μετά από τρεις σεζόν. Τα «Adults» και «I Love LA» έχουν αμφότερα εξασφαλίσει δεύτερη σεζόν, χωρίς όμως να έχουν αποκτήσει τίποτα που να πλησιάζει την πολιτιστική επιρροή είτε του «Friends» είτε των σημερινών σειρών που αποτελούν θέμα συζήτησης, όπως το «The White Lotus» ή το «The Pitt».

Πού μπορεί, ωστόσο, να εντοπίζονται οι λόγοι για τους οποίους η προσπάθεια να δημιουργηθεί «το νέο Friends» μοιάζει με αδύνατη αποστολή;

Το δύσκολο τηλεοπτικό τοπίο σήμερα

Τα sitcom της Gen Z ανταγωνίζονται για την προσοχή του κοινού μέσα σε έναν τεράστιο όγκο περιεχομένου και το ατελείωτο scrolling του διαδικτύου. Όταν το «Friends» έκανε πρεμιέρα το 1994, η απουσία πολλαπλών περισπασμών από οθόνες αναμφίβολα λειτουργούσε υπέρ του.

Σύμφωνα με την Έκθεση Media Outlook 2026 της Activate, το 43% της Gen Z προτιμά το YouTube ή πλατφόρμες τύπου TikTok έναντι των επί πληρωμή streaming υπηρεσιών (37%) ή της παραδοσιακής τηλεόρασης (12%). Από τη στιγμή που μια σειρά παύει να είναι ενδιαφέρουσα, οι εξατομικευμένοι αλγόριθμοι μπορούν αμέσως να προσφέρουν κάτι που προκαλεί μεγαλύτερη έκρηξη ντοπαμίνης.

Επιπλέον, τα παραδοσιακά sitcom των τηλεοπτικών δικτύων είχαν περισσότερα από 20 επεισόδια ανά σεζόν - εν μέρει επειδή έτσι μπορούσαν να πωληθούν επικερδώς για επαναλήψεις σε άλλα τηλεοπτικά δίκτυα. Τα σύγχρονα sitcom, αντίθετα, έχουν συνήθως πολύ λιγότερα επεισόδια. Όλες οι νέες σειρές που ακολουθούν τη συνταγή του «Friends» έχουν μόλις οκτώ έως δέκα επεισόδια ανά σεζόν, κάτι που σημαίνει ότι δεν υπάρχει πολύς χρόνος για να γνωρίσει το κοινό αυτές τις νέες παρέες φίλων, πόσο μάλλον να τις αγαπήσει.

Σεναριογράφοι που δεν έχουν επαφή με την πραγματικότητα της Gen Z

Ένα ακόμη διαχρονικό πρόβλημα των sitcom για τη Gen Z είναι η απόσταση ανάμεσα στα θέματα των σειρών και στους δημιουργούς τους, οι οποίοι είναι σχεδόν πάντα millennials ή μεγαλύτεροι. «Δεν έχουν καταφέρει ακόμη να αναδειχθούν πολλοί σεναριογράφοι της Gen Z στην τηλεόραση», επισημαίνει ο δημοσιογράφος ψυχαγωγίας Μαξ Γκάο. «Μέχρι να δοθεί σε περισσότερους από αυτούς μια πλατφόρμα για να αφηγηθούν τις δικές τους ιστορίες, μπορεί να είναι δύσκολο να αποτυπωθεί το πώς είναι να είσαι νέος στο σημερινό κοινωνικό και πολιτικό κλίμα».

Το «Friends» γράφτηκε επίσης από ανθρώπους μιας γενιάς μεγαλύτερης από τους χαρακτήρες τους, όμως η αποτύπωση της σημερινής, πολύ ταχύτερα μεταβαλλόμενης νεανικής κουλτούρας είναι αναμφίβολα πιο δύσκολη.

Για παράδειγμα, οι προσπάθειες του «The Sex Lives of College Girls» να χρησιμοποιήσει την αργκό της Gen Z («κρατάω screenshots, αλλά με τον εγκέφαλό μου») αποτύγχαναν σταθερά, καθώς έμοιαζαν ταυτόχρονα επιτηδευμένες και ξεπερασμένες. Το «Not Suitable For Work» επίσης δεν πείθει, με νεανική αργκό όπως «facts» και «unhinged» που ακούγεται βεβιασμένη.

Η απόγνωση της Gen Z δύσκολα γίνεται κωμωδία

Οι θεατές συχνά παρακολουθούν sitcom ως μια μορφή τηλεοπτικής παρηγοριάς - και το «Friends» σίγουρα εκπλήρωνε αυτόν τον ρόλο. Όμως η προσφορά ενός τηλεοπτικού καταφυγίου είναι δύσκολη όταν η σημερινή πραγματικότητα της Gen Z κάθε άλλο παρά άνετη είναι. «Αυτή η γενιά έχει περάσει μια πανδημία, οικονομική στενότητα και ένα πολιτικό περιβάλλον που είναι συγκρουσιακό και το οποίο δεν εμπιστεύεται», δήλωσε η δρ. Γιάλντα Τ. Ουλς, ιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος του Center for Scholars & Storytellers στο UCLA.

Στις ΗΠΑ, η Gen Z αντιμετωπίζει το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας από κάθε άλλη ηλικιακή ομάδα: οι ευκαιρίες για θέσεις εισαγωγικού επιπέδου περιορίζονται, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη συρρικνώνει το εργατικό δυναμικό. Συγκρίνετε αυτό με την κατάσταση της Gen X όταν προβλήθηκε το «Friends»: μπήκαν στην αγορά εργασίας εν μέσω της αισιοδοξίας της τεχνολογικής έκρηξης και οι δημοσκοπήσεις τούς χαρακτήριζαν «εντυπωσιακά αισιόδοξους ως άτομα».

Αυτό σημαίνει ότι οι δημιουργοί αυτών των sitcom πρέπει να ισορροπήσουν σε ένα δύσκολο τεντωμένο σχοινί: να μεταφέρουν στην οθόνη την ασταθή εμπειρία ενηλικίωσης της Gen Z χωρίς να κάνουν τις σειρές υπερβολικά ζοφερές.

Το «Not Suitable For Work» άγγιξε την εργασιακή απόγνωση της Gen Z σε ένα επεισόδιο όπου η συναρπαστική οντισιόν του επίδοξου ηθοποιού Κελ (Νίκολας Ντιβερνέι) αποδείχθηκε ότι ήταν ένα mocap πρότζεκτ με τη χρήση AI. Κατά τα άλλα, όμως, η σειρά έμοιαζε να αποσυνδέεται με τρόπο μη πειστικό από τη σκληρή πραγματικότητα της εποχής. Η δεύτερη σεζόν του «Adults» περιλαμβάνει τις επαγγελματικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Gen Z και οι οποίες έλειπαν από την πρώτη σεζόν. Ειδικότερα, η Μπίλι (Λούσι Φράιερ) δίνει μάχη καθ’ όλη τη διάρκεια της σεζόν για να βρει οποιαδήποτε θέση εργασίας πλήρους απασχόλησης.

Οι σειρές αυτές έχουν υιοθετήσει επίσης διαφορετικές προσεγγίσεις απέναντι στα προβλήματα στέγασης της Gen Z. Οι χαρακτήρες του «Not Suitable For Work» ζούσαν σε καλαίσθητα διαμερίσματα στο Μανχάταν, όπως ακριβώς και οι χαρακτήρες του «Friends». Όμως, ενώ στο «Friends» αυτό λειτουργούσε ως μια αθώα μορφή φιλοδοξίας, σήμερα μοιάζει με προσβλητική φαντασίωση.

Το «Adults» παρουσιάζει μια πιο εύστοχη εικόνα των μειωμένων προσδοκιών της Gen Z όσον αφορά τη στέγαση, καθώς και οι πέντε φίλοι είναι στριμωγμένοι στο τριάρι πατρικό σπίτι του Σαμίρ (Μάλικ Ελασάλ).

Η δυσκολία της διαφορετικότητας

Τα sitcom της Gen Z αντιμετωπίζουν επίσης δυσκολίες στο να δημιουργήσει συσχετίσεις με ένα ευρύ κοινό, χτίζοντας οικειότητα και σύνδεση με διαφορετικές κοινωνικές ομάδες. Σύμφωνα με το Pew Research Center, οι Αμερικανοί της Gen Z είναι «πιο διαφορετικοί φυλετικά και εθνοτικά από οποιαδήποτε προηγούμενη γενιά».

Γι’ αυτό, όπως λέει ο Γκάο, «μπορεί να είναι δύσκολο να συμπεριληφθεί η ποικιλομορφία αυτών των εμπειριών σε μία και μόνο κωμική σειρά». Σε αντίθεση με αυτό, στο «Friends» οι χαρακτήρες ανήκαν σε έναν πιο ομοιογενή κοινωνικό κύκλο λευκών και ετεροφυλόφιλων ανθρώπων - κάτι που αποτελούσε τότε την κυρίαρχη τηλεοπτική νόρμα.

Το «Sex Lives of College Girls» αντιμετώπισε τις διαφορές στη φυλή, την εθνικότητα και τη σεξουαλική ταυτότητα ως μη ζητήματα, κάτι που έμοιαζε επιφανειακό. Αντίθετα, το «Adults» αγκαλιάζει πραγματικά το διαφορετικό καστ του και τις ξεχωριστές προσωπικότητές τους, από τον σεξουαλικά ρευστό Πολ Μπέικερ (Τζακ Ινάνεν) έως την Ισα (Αμίτα Ράο), ένα ατίθασο κορίτσι που αλλάζει διαρκώς κοινωνικούς σκοπούς και αιτίες που υποστηρίζει. Ωστόσο, σε όρους sitcom, αυτό μπορεί να κάνει τη σειρά να μοιάζει χωρίς ξεκάθαρη κατεύθυνση.

Όλα είναι υπερβολικά διαδικτυακά

Τα σημερινά sitcom που ακολουθούν τη συνταγή του «Friends» δεν μπορούν να αγνοήσουν την τεράστια παρουσία του διαδικτύου στη ζωή της Gen Z - όμως η απεικόνισή του δημιουργεί τα δικά της προβλήματα. Η προσθήκη γραφικών με μηνύματα στην οθόνη έχει γίνει οπτικά ογκώδης, με αποτέλεσμα αυτές οι σειρές να αναζητούν εναλλακτικούς τρόπους για να ενσωματώσουν την ολοκληρωτική παρουσία του διαδικτύου στη ζωή των χαρακτήρων - ή να την αποφύγουν εντελώς.

Η λύση του «Adults» είναι, ως επί το πλείστον, να αποφεύγει εντελώς την οθόνη του κινητού τηλεφώνου. Την ίδια στιγμή, το «Not Suitable For Work» κάνει ελάχιστες αναφορές στις εφαρμογές γνωριμιών, κάτι που αποτελεί παράλειψη δεδομένου ότι η σειρά επικεντρώνεται στην ταραχώδη ερωτική ζωή των χαρακτήρων της.

Το «I Love LA» είναι η μοναδική από αυτές τις σειρές που τοποθετεί πραγματικά στο επίκεντρο τη σύγχρονη ψηφιακή κουλτούρα, καθώς διαδραματίζεται ανάμεσα σε influencers που έχουν εμμονή με τα κινητά τους και άλλους ανθρώπους της βιομηχανίας του θεάματος. Η σειρά αναγνωρίζει αναζωογονητικά τη διαδικτυακή επιτελεστικότητα που διαπερνά αυτή τη γενιά. Όπως λέει ένας influencer, «αν σταματήσεις για ένα δευτερόλεπτο», θα «εξαφανιστείς».

Ωστόσο, το sitcom προσφέρει ελάχιστο βαθύτερο σχολιασμό πάνω στις αποχρώσεις της διπλής ζωής της Gen Z - μιας ζωής μοιρασμένης ανάμεσα στον «πραγματικό» και τον διαδικτυακό κόσμο - πέρα από το να σατιρίζει τη ρηχή, εμμονική με την εικόνα νοοτροπία των influencers. Η δουλειά της καλλιτεχνικής μάνατζερ Μάια (Σένοτ) είναι υπερβολικά ασαφής, ενώ το περιεχόμενο που ανεβάζει η κεντρική influencer της σειράς, Ταλαλού (Οντέσα Α'ζιόν), δεν παρουσιάζεται ποτέ οπτικά.

Μέχρι στιγμής, το «Adults» είναι το πιο εύστοχο sitcom για τη Gen Z, παρουσιάζοντας χαρακτήρες με τους οποίους μπορεί κανείς να ταυτιστεί, χωρίς να θυσιάζει το ζωηρό χιούμορ του. Και, με τις θετικές κριτικές για τη δεύτερη σεζόν, θα έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς θα ανταποκριθεί το κοινό. Ωστόσο, η προσπάθεια να αποτυπωθεί η Gen Z με τρόπο ταυτόχρονα αστείο και αυθεντικό - και να βρεθεί το κοινό που θα το εκτιμήσει - παραμένει αναμφίβολα μια δύσκολη μάχη.