Τι γεύση να έχει μια μούμια; Γιατί κάποιοι κάποτε τις έτρωγαν και είχαν λόγο

Δεν γνωρίζουμε πόσα ξέρετε για τις μούμιες, πέρα από το ανέκδοτο «μου 'μοιασες» και κάποιες άλλες πάνω-κάτω γνωστές πληροφορίες για τους αρχαίους Αιγύπτιους και την πίστη τους στη μεταθανάτια ζωή, αλλά υπάρχουν πράγματα που δεδομένα θα σας κάνουν εντύπωση.

Όπως για παράδειγμα ότι αποτελούσαν το κύριο αξιοθέατο σε ειδικές εκδηλώσεις, γνωστές ως πάρτι αποτύλιξης μούμιας, κατά τη διάρκεια των οποίων η αφαίρεση των επιδέσμων γινόταν για να διασκεδάσουν οι καλεσμένοι.

Αυτό ήταν ίσως το πιο αξιοπρεπές πράγμα που μπορούσε να συμβεί σε μια μούμια. Τα μουμιοποιημένα σώματα χρησιμοποιούνταν ως καύσιμα στους σιδηροδρόμους, ως έρμα στα πλοία και ως λίπασμα στα χωράφια. Αλέθονταν για την παρασκευή χαρτιού, αλλά και για την παραγωγή ενός ιδιαίτερου χρώματος, γνωστού ως «Mummy Brown» («Καφέ της Μούμιας»). Το συγκεκριμένο χρώμα ήταν ιδιαίτερα αγαπητό στους ζωγράφους, ενώ εξακολουθούσε να διατίθεται στην αγορά ακόμη και κατά τον 20ό αιώνα.

Το ακόμα πιο περίεργο, ωστόσο, είναι ότι οι άνθρωποι θεωρούσαν καλή ιδέα την κατανάλωση μούμιας, γιατί πίστευαν ότι τα αρχαία λείψανα διέθεταν θεραπευτικές ιδιότητες. Ωστόσο, δεν ήταν εκείνοι που επινόησαν αυτή την πρακτική. Η μακάβρια συνήθεια είχε ξεκινήσει ήδη από τον Μεσαίωνα.

Γιατί άρχισαν οι Ευρωπαίοι να τρώνε μούμιες;

Σύμφωνα με το historyextra.com, την εποχή των Σταυροφοριών, μεγάλος αριθμός Ευρωπαίων ταξίδευε στους Αγίους Τόπους και άρχισε να ακούει για τη mumiya, μια ουσία που έμοιαζε με πίσσα, εμφανιζόταν φυσικά σε ορισμένες περιοχές του σημερινού Ιράν και ήταν γνωστή σε ολόκληρη την Περσία για τις θεραπευτικές της ιδιότητες.

Λόγω παρερμηνειών και κακών μεταφράσεων, διαδόθηκε στην Ευρώπη η πεποίθηση ότι η λέξη mumiya δεν αναφερόταν σε αυτή την ουσία, αλλά σε ένα παρόμοιο υλικό που εντοπιζόταν πάνω στα μουμιοποιημένα σώματα και χρησιμοποιούνταν κατά τη διαδικασία της ταρίχευσης.

Σταδιακά, η σημασία της λέξης άλλαξε ακόμη περισσότερο, μέχρι που άρχισε να αναφέρεται στα ίδια τα μουμιοποιημένα σώματα. Από τη συγκεκριμένη λέξη προέρχεται και η αγγλική ονομασία mummy, δηλαδή «μούμια».

Πώς λειτουργούσε η μούμια ως φάρμακο;

Οι αλεσμένες μούμιες, γνωστές και ως mummia, μετατράπηκαν έτσι σε φάρμακο στη μεσαιωνική Ευρώπη. Η σκόνη μπορούσε να προστεθεί σε βάμματα ή αλκοολούχα ποτά και να καταναλωθεί, ενώ υπήρχε και η δυνατότητα να επαλείφεται απευθείας στο δέρμα του ασθενούς.

Η πίστη στις θεραπευτικές της ιδιότητες ήταν τόσο ισχυρή, ώστε θεωρούνταν ότι μπορούσε να αντιμετωπίσει μια μεγάλη ποικιλία παθήσεων, τραυματισμών και ασθενειών. Στις υποτιθέμενες θεραπευτικές χρήσεις της περιλαμβάνονταν η αντιμετώπιση των μωλώπων και της ρινορραγίας, αλλά και σοβαρότερων παθήσεων, όπως η επιληψία και η σύφιλη.

Η ουσία θεωρούνταν επίσης ότι λειτουργούσε ως παυσίπονο, αντιπηκτικό και αντιφλεγμονώδες, ενώ πίστευαν ότι βοηθούσε και στην αντιμετώπιση προβλημάτων που σχετίζονταν με την έμμηνο ρύση.

Σύμφωνα με αυτή την πρακτική του ιατρικού κανιβαλισμού, το τμήμα του μουμιοποιημένου σώματος που καταναλωνόταν έπρεπε να σχετίζεται με το πρόβλημα που επιχειρούσαν να θεραπεύσουν. Για παράδειγμα, για την αντιμετώπιση των πονοκεφάλων θεωρούνταν απαραίτητο το κρανίο. Παράλληλα, υπήρχε η πεποίθηση ότι καταναλώνοντας τη σκόνη της μούμιας, ο άνθρωπος απορροφούσε το πνεύμα και τη δύναμη του νεκρού.

Πόσο διαδεδομένος ήταν ο ιατρικός κανιβαλισμός;

Η ζήτηση για mummia οδήγησε σε εκτεταμένες λεηλασίες τάφων στην Αίγυπτο, προκειμένου να εξασφαλιστεί επαρκής αριθμός μουμιών για την ευρωπαϊκή αγορά.

Όταν οι πραγματικές αρχαίες μούμιες δεν επαρκούσαν για να καλύψουν τη ζήτηση, επιτήδειοι τυμβωρύχοι άρχισαν να ξεθάβουν πιο πρόσφατα νεκρά σώματα και να τα επεξεργάζονται όσο καλύτερα μπορούσαν, ώστε να τα παρουσιάζουν ως μούμιες ηλικίας χιλιάδων ετών.

Το 1564, ένας Γάλλος βασιλικός γιατρός, ο Γκι ντε λα Φοντέν, εξέτασε δεκάδες μούμιες που πωλούσε ένας έμπορος στην Αλεξάνδρεια. Διαπίστωσε, όμως, ότι επρόκειτο για σώματα εγκληματιών και σκλάβων που είχαν εκτελεστεί πρόσφατα.

Στην πραγματικότητα, αναπτύχθηκε ολόκληρος κλάδος της ιατρικής που προωθούσε την κατανάλωση φρέσκων ανθρώπινων μελών. Οι υποστηρικτές της πρακτικής υποστήριζαν ότι αυτά περιείχαν περισσότερα θρεπτικά συστατικά και μεγαλύτερη ζωτική δύναμη σε σύγκριση με τα αποξηραμένα οστά των αρχαίων Αιγυπτίων.

Έτσι, έγινε ακόμη και συνήθεια να συγκεντρώνονται άνθρωποι κάτω από τα ικριώματα των εκτελέσεων, προσπαθώντας να συλλέξουν το αίμα των εκτελεσμένων με σκοπό να το πιουν.

Πότε σταμάτησαν οι άνθρωποι να τρώνε μούμιες;

Ο ιατρικός κανιβαλισμός έφτασε στο απόγειό του κατά τον 16ο και τον 17ο αιώνα. Οι γιατροί συνταγογραφούσαν ευρέως τέτοιες ουσίες, ενώ ανάμεσα σε όσους φέρονται να τις χρησιμοποιούσαν ήταν ο βασιλιάς της Γαλλίας Φραγκίσκος Α΄ και ο βασιλιάς της Αγγλίας Κάρολος Β΄.

Η πρακτική άρχισε σταδιακά να υποχωρεί, καθώς η ιατρική γνώση εξελισσόταν και ενισχυόταν ο σεβασμός προς τα αρχαιολογικά ευρήματα. Ωστόσο, γνώρισε νέα άνθηση κατά τη βικτωριανή εποχή, όταν αναπτύχθηκε στην Ευρώπη έντονος ενθουσιασμός για τον αρχαίο αιγυπτιακό πολιτισμό.

Δεν συμφωνούσαν, πάντως, όλοι με τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνταν οι μούμιες. Ο καλλιτέχνης Έντουαρντ Μπερν-Τζόουνς, όταν ανακάλυψε ότι το σωληνάριο με το χρώμα Mummy Brown που χρησιμοποιούσε περιείχε πραγματικά ανθρώπινα λείψανα, επέμεινε να αποδώσει στο χρώμα του έναν κανονικό ενταφιασμό.

Παρά τις αντιδράσεις, η mummia παρέμεινε στον τιμοκατάλογο γερμανικής φαρμακευτικής εταιρείας μέχρι το 1924.