Ο ευρωπαϊκός καύσωνας έρχεται στην Ελλάδα - Η προειδοποίηση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού

Προ των πυλών της Ελλάδας βρίσκεται ο πρωτοφανής καύσωνας που τις τελευταίες ημέρες επηρεάζει Δυτική Ευρώπη, καθώς τις επόμενες ημέρες θα μετακινηθεί προς τα Βαλκάνια και θα επηρεάσει τη χώρα μας όπως προειδοποιεί ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO).

Όπως σημειώνει, το κύμα καύσωνα, το οποίο μετακινήθηκε από την Ιβηρική Χερσόνησο, θα εξαπλωθεί σε μεγάλα τμήματα της Δυτικής, Κεντρικής και Νότιας Ευρώπης μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες, σύμφωνα με ένα από τα περιφερειακά ευρωπαϊκά κέντρα κλιματικής παρακολούθησης του WMO, που λειτουργεί από τη Γερμανική Μετεωρολογική Υπηρεσία (DWD). Σύμφωνα με τις τρέχουσες προβλέψεις, η εστία του καύσωνα πιθανότατα θα μετατοπιστεί περισσότερο προς τα Βαλκάνια.

Οι θερμοκρασίες αναμένεται να κυμαίνονται από 3°C έως 10°C πάνω από τον εβδομαδιαίο μέσο όρο για την εποχή. Απόλυτες μέγιστες ημερήσιες θερμοκρασίες άνω των 35°C και ελάχιστες άνω των 20°C (τροπικές νύχτες) αναμένονται σε πολλές περιοχές για αρκετές ημέρες, σύμφωνα με το περιφερειακό κέντρο κλιματικής παρακολούθησης.

Οι χώρες που επηρεάζονται είναι:

• Πορτογαλία
• Ισπανία
• Γαλλία
• Βέλγιο
• Λουξεμβούργο
• Ολλανδία
• Νότια Μεγάλη Βρετανία
• Γερμανία
• Ελβετία
• Αυστρία
• Ιταλία
• Τσεχία
• Σλοβακία
• Ουγγαρία
• Σλοβενία
• Κροατία
• Βοσνία και Ερζεγοβίνη
• Σερβία
• Μαυροβούνιο
• Αλβανία
• Βόρεια Μακεδονία
• Ελλάδα
• Βουλγαρία
• Ρουμανία

Οι κίνδυνοι για την υγεία

Η ακραία ζέστη συχνά αποκαλείται «σιωπηλός δολοφόνος» και σε πολλές χώρες υποκαταγράφεται. Υπήρξαν περίπου 489.000 θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη ετησίως μεταξύ 2000 και 2019, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO).

Η θερμική καταπόνηση συμβαίνει όταν το σώμα προσλαμβάνει περισσότερη θερμότητα από όση μπορεί να αποβάλει. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, το σώμα ρυθμίζει τη θερμοκρασία του μέσω της εφίδρωσης και της αυξημένης ροής αίματος προς το δέρμα. Όμως όταν ο περιβάλλων αέρας είναι ζεστός — ειδικά όταν είναι και υγρός — αυτοί οι μηχανισμοί ψύξης δυσκολεύονται να ανταποκριθούν και η θερμοκρασία του πυρήνα του σώματος αρχίζει να αυξάνεται.

«Η παρατεταμένη έκθεση για αρκετές ημέρες, ιδιαίτερα όταν οι θερμοκρασίες παραμένουν υψηλές και τη νύχτα, σημαίνει ότι το σώμα ξεκινά κάθε νέα ημέρα ήδη καταπονημένο. Οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά, οι έγκυες γυναίκες, οι εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους και οι άστεγοι ή τα άτομα με χρόνια νοσήματα ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου, αλλά η θερμική καταπόνηση μπορεί να επηρεάσει οποιονδήποτε όταν οι θερμοκρασίες είναι αρκετά υψηλές και για αρκετό χρόνο» επισήμανε ο Αρμέλ Καστελάν, σύμβουλος Υγείας του Κοινού Γραφείου Κλίματος και Υγείας του WHO–WMO.

Δεν είναι μόνο οι ημερήσιες θερμοκρασίες, αλλά και οι ελάχιστες νυχτερινές. Ο όρος «τροπική νύχτα» χρησιμοποιείται ευρέως σε περιοχές όπως η Ευρώπη και τμήματα της Ασίας. Ορίζεται ως νύχτα κατά την οποία η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 20°C. Κατά τη διάρκεια καυσώνων, αυτές οι νύχτες γίνονται ολοένα και πιο συχνές, ιδιαίτερα στις πόλεις.

Η νύχτα είναι η περίοδος κατά την οποία το σώμα υποτίθεται ότι ανακάμπτει. Όταν κοιμόμαστε, η θερμοκρασία του σώματος πέφτει, το καρδιαγγειακό σύστημα ξεκουράζεται και το συσσωρευμένο στρες της ζεστής ημέρας αρχίζει να υποχωρεί. Όταν οι νύχτες παραμένουν ζεστές, αυτή η αποκατάσταση δεν συμβαίνει. Το σώμα παραμένει υπό συνεχή καταπόνηση όλο το 24ωρο τονίζει ο Αρμέλ Καστελάν.

«Γι’ αυτό, όταν αξιολογούμε τον αντίκτυπο ενός καύσωνα στην υγεία, οι ελάχιστες θερμοκρασίες μπορεί να είναι πιο ενδεικτικές από τις μέγιστες του απογεύματος. Μια μέρα που φτάνει τους 38°C αλλά πέφτει στους 18°C τη νύχτα είναι πολύ διαφορετική από μια μέρα που φτάνει τους 36°C και παραμένει πάνω από τους 25°C όλη τη νύχτα. Το δεύτερο σενάριο ενέχει πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο για την υγεία», λέει.

Κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα, το φαινόμενο της «αστικής θερμικής νησίδας» προσθέτει αρκετούς βαθμούς στην αίσθηση της θερμοκρασίας, ενισχύοντας τον ήδη υπάρχοντα κίνδυνο. Μια περιφερειακή θερμοκρασία 35°C μπορεί να μεταφραστεί σε 38 ή και 40°C σε έναν πυκνό αστικό δρόμο χωρίς σκιά ή πράσινους χώρους, ενώ οι νύχτες που θα μπορούσαν να προσφέρουν ανακούφιση παραμένουν θερμότερες από τις γύρω περιοχές.

Τα αρνητικά ρεκόρ

Η Γαλλία κατέγραψε την πιο θερμή ημέρα στην ιστορία της στις 24 Ιουνίου, σπάζοντας το ρεκόρ που είχε σημειωθεί μόλις την προηγούμενη ημέρα, με μέση εθνική θερμοκρασία 30,0°C, πάνω από τα προηγούμενα ρεκόρ του Ιουλίου 2019 και του Αυγούστου 2003, σύμφωνα με τη Meteo-France. Οι θερμοκρασίες έφτασαν έως και 43,8°C στην πόλη Pulluau στη δυτική Γαλλία. Οι νυχτερινές θερμοκρασίες κατέγραψαν επίσης νέο εθνικό ρεκόρ, με 22°C.

Εκδόθηκε ανώτατο επίπεδο κόκκινου συναγερμού για 58 διαμερίσματα — σχεδόν ολόκληρη τη χώρα. Οι αρχές προειδοποίησαν για υψηλό κίνδυνο πυρκαγιών λόγω της επιδεινούμενης ξηρασίας. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε ο κίνδυνος για τη ζωή από την ακραία ζέστη, καθώς 40 άνθρωποι αναφέρθηκαν ότι έχασαν τη ζωή τους σε περιστατικά πνιγμού.

Η Ισπανία κατέγραψε τις πιο θερμές ημέρες Ιουνίου στην ιστορία της στις 23 και 24 Ιουνίου. Σε αρκετές περιοχές, οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 40°C, σημειώνοντας πολλά νέα τοπικά ρεκόρ για τον Ιούνιο, σύμφωνα με την Agencia Estatal de Meteorologia (AEMET). Η πόλη του Μπιλμπάο έφτασε τους 42,7°C, τη μεγαλύτερη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί ποτέ εκεί για μήνα Ιούνιο.

Το Ηνωμένο Βασίλειο έσπασε το ρεκόρ θερμοκρασίας Ιουνίου για τρεις συνεχόμενες ημέρες, με 36,4°C να καταγράφονται στη νότια Αγγλία στις 25 Ιουνίου — προσωρινή τιμή που πιθανόν να αναθεωρηθεί προς τα πάνω. Η Μετεωρολογική Υπηρεσία (Met Office) εξέδωσε κόκκινες προειδοποιήσεις για ακραία ζέστη και για τις 26 Ιουνίου — για πρώτη φορά στην ιστορία του συστήματος προειδοποιήσεων που εκδίδονται κόκκινες ειδοποιήσεις για τρεις συνεχόμενες ημέρες.

Αυτό συνέβη μόλις λίγες εβδομάδες μετά την άνοιξη όπου καταγράφηκαν επίσης ρεκόρ θερμοκρασιών Μαΐου.

Η Γερμανία βρέθηκε επίσης υπό εκτεταμένες κόκκινες προειδοποιήσεις από τη εθνική μετεωρολογική υπηρεσία Deutscher Wetterdienst, συμπεριλαμβανομένων πόλεων όπως η Βόννη, η Φρανκφούρτη και η Κολωνία.

Η ολλανδική μετεωρολογική υπηρεσία KNMI εξέδωσε πρωτοφανή κόκκινη προειδοποίηση για ακραία ζέστη σε οκτώ επαρχίες για τις 26 Ιουνίου και ανέφερε αρκετά νέα τοπικά ρεκόρ θερμοκρασίας.

Η Ελβετία κατέγραψε νέο ρεκόρ θερμοκρασίας Ιουνίου με 38°C στην πόλη της Βασιλείας, σύμφωνα με τη MeteoSwiss.