Αντίστροφη μέτρηση για τον πρώτο καύσωνα: Σε ποιες πόλεις θα «χτυπήσουν» τα 40αρια - Πότε και πού θα δροσίσει

Ένα ισχυρό κύμα καύσωνα βρίσκεται προ των πυλών, καθώς τα επόμενα 24ωρα και συγκεκριμένα μέσα στο Σαββατοκύριακο και μέχρι την Τρίτη, θα βιώσουμε τις θερμότερες ημέρες του φετινού καλοκαιριού. 

Μέσα από μια εκτενή ανάλυση, ο μετεωρόλογος Θοδωρής Κολυδάς δίνει πληροφορίες για την προοπτική του καιρού το επόμενο διάστημα -από την κορύφωση της ζέστης στη σταδιακή μεταβολή του σκηνικού.

Οι δύο φάσεις για το επόμενο δεκαήμερο

Όπως προειδοποιεί ο γνωστός μετεωρολόγος, η προοπτική του καιρού για το επόμενο δεκαήμερο διαμορφώνεται σε δύο βασικές φάσεις: Αρχικά, η ζέστη θα επιμείνει και θα ενισχυθεί, με τις υψηλότερες θερμοκρασίες να αναμένονται έως τις αρχές της νέας εβδομάδας. 

Στα ηπειρωτικά, κυρίως στη Θεσσαλία, τη Φθιώτιδα και σε τμήματα της ανατολικής και νότιας χώρας, οι μέγιστες τιμές ενδέχεται να πλησιάσουν ή τοπικά να ξεπεράσουν τους 39–40°C. Η Λαμία και η Λάρισα εμφανίζουν το ισχυρότερο θερμικό σήμα, ενώ υψηλές τιμές προβλέπονται επίσης σε Αθήνα, Πάτρα και Ηράκλειο.

Από την Τρίτη και κυρίως το διάστημα 22–24 Ιουλίου, διακρίνεται σταδιακή μεταβολή του καιρού από τα βόρεια. Η θερμοκρασία θα υποχωρήσει αισθητά πρώτα στη Μακεδονία και τη Θεσσαλία και αργότερα στις νοτιότερες περιοχές. Παράλληλα αυξάνονται οι πιθανότητες για βροχές και τοπικές καταιγίδες, κυρίως στη βόρεια και κεντρική Ελλάδα, με τη Θεσσαλονίκη να παρουσιάζει το πιο σταθερό σήμα υετού.

Οι ensemble προγνώσεις δείχνουν όχι μία απόλυτη εξέλιξη, αλλά το εύρος των πιθανών σεναρίων. Έτσι, ο πολίτης μπορεί να αξιολογεί καλύτερα τόσο την πιθανότερη πορεία του καιρού όσο και τον βαθμό αβεβαιότητας της πρόγνωσης.

Αναλυτικά το άρθρο που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Κολυδά

«Η θερμή αέρια μάζα θα εξακολουθήσει να καλύπτει τη χώρα έως και τη Δευτέρα, διατηρώντας τις θερμοκρασίες σε υψηλά επίπεδα, κυρίως στα ηπειρωτικά. Από την Τρίτη, όμως, αρχίζει να διακρίνεται μια σταδιακή αλλαγή της κυκλοφορίας, με ψυχρότερες αέριες μάζες να προσεγγίζουν πρώτα τη βόρεια Ελλάδα και να κινούνται αργότερα νοτιότερα. Η μεταβολή δεν θα γίνει ταυτόχρονα σε ολόκληρη τη χώρα. Στη Μακεδονία και τη Θράκη η πτώση της θερμοκρασίας θα αρχίσει νωρίτερα, συνοδευόμενη από ενίσχυση των βόρειων ανέμων και πιθανώς από μεγαλύτερη αστάθεια. Αντίθετα, στα κεντρικά και κυρίως στα νότια ηπειρωτικά, η Τρίτη ενδέχεται να αποτελέσει την ημέρα με τις υψηλότερες θερμοκρασίες του επεισοδίου.

Αυτό συμβαίνει συχνά κατά την υποχώρηση μιας θερμής εισβολής. Πριν φτάσει η ψυχρότερη αέρια μάζα, η αλλαγή της ροής και η ενίσχυση των ανέμων μπορούν να προκαλέσουν πρόσκαιρη περαιτέρω άνοδο της θερμοκρασίας σε περιοχές που βρίσκονται στην υπήνεμη πλευρά ορεινών όγκων. Οι άνεμοι αυτοί είναι σε πολλές περιπτώσεις ξηροί και καταβατικοί: καθώς κατέρχονται προς χαμηλότερα υψόμετρα, συμπιέζονται, θερμαίνονται και μειώνουν τη σχετική υγρασία. Για τον λόγο αυτό, ακόμη και ενώ η αλλαγή του καιρού θα έχει ήδη αρχίσει στη βόρεια χώρα, τμήματα της Θεσσαλίας, της ανατολικής Στερεάς και της Πελοποννήσου μπορεί να σημειώσουν πρόσκαιρα πολύ υψηλές μέγιστες θερμοκρασίες. Η εικόνα αυτή δεν αποτελεί αντίφαση, αλλά χαρακτηριστικό της ίδιας της διαδικασίας απομάκρυνσης της θερμής αέριας μάζας.

Το βασικό στίγμα της Τρίτης θα είναι επομένως διπλό: πτώση της θερμοκρασίας και αλλαγή του καιρού από τα βόρεια, αλλά πιθανή τελευταία και τοπικά εντονότερη έξαρση της ζέστης στα κεντρικά και νότια ηπειρωτικά πριν από τη γενικότερη αποκλιμάκωση.

Παρακολουθείστε το σχετικό βίντεο της κίνησης των αερίων μαζών στα 850 hPa. H στάθμη των 850 hPa (1500m) χρησιμοποιείται συχνά για την ανάλυση των θερμοκρασιακών μεταβολών στο κατώτερο στρώμα της ατμόσφαιρας. Αξίζει να σημειωθεί ότι η τελική διαμόρφωση της θερμοκρασίας στην επιφάνεια επηρεάζεται από παράγοντες όπως η παρουσία ή απουσία νεφών, καθώς και η ένταση και η διεύθυνση του ανέμου.

Η εικόνα των ensemble για θερμοκρασία και υετό στις έξι μεγάλες πόλεις

Οι τελευταίες ensemble προγνώσεις των ECMWF ENS και GEFS επιβεβαιώνουν ότι η θερμή περίοδος θα συνεχιστεί έως τις αρχές της νέας εβδομάδας, με κορύφωση κατά τόπους τη Δευτέρα και την Τρίτη. Από τις 22–23 Ιουλίου διακρίνεται σαφής αλλαγή της κυκλοφορίας, η οποία θα ξεκινήσει από τα βόρεια και θα οδηγήσει σε αισθητή υποχώρηση της θερμοκρασίας. Παράλληλα αυξάνονται οι πιθανότητες βροχών και καταιγίδων, κυρίως στη βόρεια και κεντρική χώρα.

Αθήνα

Στην Αθήνα η θερμοκρασία παραμένει σε υψηλά επίπεδα από τις 17 έως και τις 22 Ιουλίου. Η διάμεση εκτίμηση του ECMWF κινείται κοντά στους 35–37°C, με πιθανή κορύφωση γύρω στους 37°C στις 20–21 Ιουλίου. Το GEFS εμφανίζεται ελαφρώς χαμηλότερο, χωρίς όμως να αλλάζει τη γενική εικόνα της παρατεταμένης ζέστης. Από τις 23 Ιουλίου προβλέπεται απότομη αποκλιμάκωση, με τις μέγιστες να υποχωρούν κοντά στους 30–31°C. Η αυξανόμενη διασπορά των μελών δείχνει ότι παραμένει αβεβαιότητα ως προς το ακριβές μέγεθος της πτώσης.

Ο υετός παραμένει περιορισμένος. Το ECMWF δίνει συνολικό διάμεσο ύψος περίπου 2,1 mm, ενώ το GEFS ουσιαστικά μηδενικό. Ένα ασθενές σήμα βροχής εμφανίζεται κυρίως στις 23–25 Ιουλίου, με τη μεγαλύτερη πιθανότητα γύρω στις 24 του μήνα, χωρίς προς το παρόν ισχυρή ένδειξη για σημαντικό επεισόδιο.

Θεσσαλονίκη

Στη Θεσσαλονίκη η θερμοκρασία διατηρείται κοντά στους 33–36°C έως τις 21 Ιουλίου. Η κορύφωση τοποθετείται γύρω στις 20 Ιουλίου, με τις δύο προγνωστικές οικογένειες να συγκλίνουν σε υψηλές, αλλά όχι ακραίες για την εποχή τιμές. Η αλλαγή είναι εντονότερη από τις 22 Ιουλίου και μετά. Οι μέγιστες υποχωρούν στους 29–31°C και ενδέχεται να φτάσουν ακόμη χαμηλότερα κοντά στις 24 Ιουλίου. Η πτώση αυτή είναι σαφώς πιο έντονη σε σχέση με την Αθήνα και υπογραμμίζει ότι η μεταβολή του καιρού θα γίνει πρώτα αισθητή στη βόρεια Ελλάδα.

Στον υετό υπάρχει ουσιαστικότερο σήμα. Τα συνολικά διάμεσα ύψη φτάνουν περίπου τα 9,6 mm στο ECMWF και τα 7 mm στο GEFS, με την κύρια δραστηριότητα να συγκεντρώνεται γύρω στις 23–24 Ιουλίου. Οι πιθανότητες υπέρβασης του 1 mm είναι υψηλές, ενώ εμφανίζεται και αξιόλογη πιθανότητα για ποσά άνω των 5 ή ακόμη και 10 mm. Πρόκειται για την πόλη με το ισχυρότερο και πιο συνεπές σήμα αστάθειας από τις έξι.

Λάρισα

Στη Λάρισα η ζέστη ενισχύεται σταδιακά έως τις 20–21 Ιουλίου. Το ECMWF τοποθετεί τη μέγιστη κοντά στους 37°C, ενώ το GEFS είναι θερμότερο και ανεβάζει την πιθανή κορύφωση κοντά στους 38–39°C. Η διαφορά αυτή είναι σημαντική και δείχνει ότι η Θεσσαλία εξακολουθεί να βρίσκεται μέσα στη ζώνη των υψηλότερων θερμοκρασιών. Από τις 22 Ιουλίου ξεκινά αισθητή πτώση, η οποία γίνεται εντονότερη στις 23–24 του μήνα. Οι μέγιστες μπορεί να υποχωρήσουν πρόσκαιρα ακόμη και κάτω από τους 30°C, πριν σημειώσουν μικρή ανάκαμψη προς το τέλος του δεκαημέρου.

Ο υετός παραμένει γενικά περιορισμένος, με συνολικά διάμεσα ποσά 3,5 mm από το ECMWF και 4,4 mm από το GEFS. Το βασικό σήμα εμφανίζεται γύρω στις 24 Ιουλίου, όμως οι διάμεσες τιμές είναι χαμηλές και η πιθανότητα σημαντικού υετού παραμένει μέτρια. Υπάρχει πάντως αυξημένη πιθανότητα εκδήλωσης τοπικών φαινομένων.

Λαμία

Η Λαμία παρουσιάζει την υψηλότερη θερμική κορύφωση από τις έξι πόλεις. Η άνοδος κορυφώνεται στις 20–21 Ιουλίου, με το ECMWF να πλησιάζει τους 39°C και το GEFS να ανεβάζει τη μέγιστη λίγο πάνω από τους 40°C. Η τιμή των 40,2°C αποτελεί την υψηλότερη ένδειξη του δεκαημέρου. Η πτώση αρχίζει από τις 22 Ιουλίου και είναι σταδιακά ισχυρότερη έως τις 24–25 του μήνα. Παρά την αποκλιμάκωση, η Λαμία θα εξακολουθήσει να καταγράφει σχετικά υψηλές θερμοκρασίες, λόγω της ηπειρωτικής και τοπογραφικής της θέσης.

Στον υετό υπάρχει μεγάλη απόκλιση μεταξύ των δύο μοντέλων. Το ECMWF δίνει συνολικό διάμεσο ύψος περίπου 10,1 mm, ενώ το GEFS μόλις 1,7 mm. Το ECMWF εμφανίζει σήμα βροχής τόσο στην αρχή του δεκαημέρου όσο και την περίοδο 22–24 Ιουλίου, ενώ το GEFS είναι σαφώς πιο συγκρατημένο. Επομένως, η πιθανότητα φαινομένων υπάρχει, αλλά το ύψος και η έντασή τους παραμένουν ιδιαίτερα αβέβαια.

Πάτρα

Στην Πάτρα η θερμοκρασία διατηρείται σε υψηλά επίπεδα έως τις 21 Ιουλίου, όμως τα δύο ensemble διαφέρουν αρκετά. Το ECMWF κινείται κυρίως στους 34–35°C, ενώ το GEFS είναι θερμότερο και φτάνει πρόσκαιρα κοντά στους 37–38°C. Η μέγιστη τιμή του δεκαημέρου εμφανίζεται γύρω στους 37,9°C. Από τις 22 Ιουλίου αρχίζει σταδιακή πτώση προς τους 28–30°C. Η μεταβολή είναι ηπιότερη σε σχέση με τη βόρεια Ελλάδα, αλλά παραμένει σαφής και στα δύο συστήματα.

Ο υετός είναι γενικά περιορισμένος. Το ECMWF δίνει περίπου 2 mm και το GEFS 0,5 mm στο σύνολο του δεκαημέρου. Το κυριότερο ασθενές σήμα συγκεντρώνεται στις 23–25 Ιουλίου, με μεγαλύτερη πιθανότητα στις 24 του μήνα. Οι πιθανότητες για αξιόλογο ύψος βροχής παραμένουν χαμηλές.

Ηράκλειο

Στο Ηράκλειο η θερμοκρασία ανεβαίνει σταδιακά έως τις 21–22 Ιουλίου. Και τα δύο ensemble παρουσιάζουν πολύ καλή σύγκλιση, με πιθανή κορύφωση κοντά στους 37–38°C στις 22 Ιουλίου. Η τιμή αυτή είναι υψηλή για παραθαλάσσια περιοχή και πιθανότατα συνδέεται με την επικράτηση θερμών και ξηρών ανέμων από την ενδοχώρα της Κρήτης. Ακολουθεί απότομη πτώση στις 23 Ιουλίου, με τις μέγιστες να υποχωρούν κοντά στους 31–32°C και αργότερα γύρω στους 29°C.

Οι πιθανότητες βροχής είναι πολύ μικρές. Το ECMWF δίνει συνολικό διάμεσο ύψος περίπου 0,6 mm, ενώ το GEFS μηδενικό. Ένα ασθενές σήμα εμφανίζεται στις 24–25 Ιουλίου, χωρίς όμως αξιόλογη πιθανότητα για σημαντικό υετό.

Γενικό συμπέρασμα

Η συνολική εικόνα των ensemble δείχνει ότι η ζέστη θα επιμείνει έως τις αρχές της νέας εβδομάδας, με τις υψηλότερες θερμοκρασίες να αναμένονται κυρίως στη Θεσσαλία, τη Φθιώτιδα και κατά τόπους στη νότια ηπειρωτική χώρα. Η Λαμία και η Λάρισα εμφανίζουν τις μεγαλύτερες πιθανότητες να πλησιάσουν ή να ξεπεράσουν τους 39–40°C, ενώ υψηλές τιμές προβλέπονται επίσης σε Αθήνα, Πάτρα και Ηράκλειο. Από τις 22–23 Ιουλίου η αλλαγή του καιρού γίνεται εμφανής πρώτα στη βόρεια Ελλάδα και στη συνέχεια στις υπόλοιπες περιοχές. Η πτώση της θερμοκρασίας θα είναι σημαντική, ιδιαίτερα στη Θεσσαλονίκη και τη Λάρισα. Παράλληλα, αυξάνονται οι πιθανότητες βροχών και καταιγίδων, με το ισχυρότερο σήμα να εντοπίζεται στη Θεσσαλονίκη και γενικότερα στη βόρεια χώρα. Νοτιότερα τα φαινόμενα εμφανίζονται πιο τοπικά και περισσότερο αβέβαια. Οι ensemble προγνώσεις δεν παρουσιάζουν μία μοναδική, απόλυτη εξέλιξη. Μας επιτρέπουν να βλέπουμε τη διασπορά των πιθανών σεναρίων, το εύρος της αβεβαιότητας και τις πιθανότητες υπέρβασης συγκεκριμένων ορίων θερμοκρασίας ή βροχόπτωσης. Με αυτόν τον τρόπο, ο πολίτης μπορεί να αξιολογεί την πρόγνωση με διαφορετική ματιά και να κρίνει καλύτερα ποια εξέλιξη είναι πιθανότερη, αλλά και πόσο σταθερή είναι η εκτίμηση».