Ο φόβος του Μαξίμου, οι παλιές καραβάνες του Τσίπρα και η δήλωση Πάνα που «άναψε φωτιές»

Ο αντίπαλος που φοβούνται στο Μαξίμου

Στο Μέγαρο Μαξίμου, μου λένε συνομιλητές μου που γνωρίζουν καλά το πολιτικό παρασκήνιο και την αντίληψη που επικρατεί στην Ηρώδου Αττικού, δεν βλέπουν ως βασικό αντίπαλο ούτε την ΕΛ.Α.Σ. ούτε το ΠΑΣΟΚ. Για τον Αλέξη Τσίπρα, μάλιστα, η εκτίμηση που μου μεταφέρουν είναι σχεδόν αντίστροφη, αφού θεωρούν ότι η παρουσία του συσπειρώνει τη Νέα Δημοκρατία, ξυπνά παλιά αντανακλαστικά και διευκολύνει το δίλημμα της κάλπης. Εκείνος που τους απασχολεί πραγματικά είναι ο Αντώνης Σαμαράς. Όχι επειδή πιστεύουν ότι μπορεί να κερδίσει τις εκλογές, αλλά επειδή φοβούνται ότι μπορεί να επηρεάσει αποφασιστικά το κρίσιμο 25% που κυνηγά η κυβέρνηση στον δρόμο προς αυτές.

Το 25% και το σχέδιο απέναντι στον Σαμαρά

Γι’ αυτό και, όπως μου μεταφέρουν, στο Μαξίμου παρακολουθούν πολύ περισσότερο τις κινήσεις Σαμαρά από τις εσωτερικές κόντρες στον προοδευτικό χώρο. Εκεί ποντάρουν στο αντίθετο, ότι ΕΛ.Α.Σ. και ΠΑΣΟΚ θα φαγωθούν μεταξύ τους για τη δεύτερη θέση, θα μπουν σε αλληλοκατηγορίες και θα δυσκολευτούν να εμφανίσουν κοινό μέτωπο απέναντι στη Νέα Δημοκρατία. Ο Σαμαράς όμως είναι άλλη υπόθεση. Μπορεί να κόψει ψήφους από τα δεξιά, να πιέσει τη συσπείρωση και να κάνει το 25% δυσκολότερο. Γι’ αυτό, μου λένε, στην Ηρώδου Αττικού καταστρώνουν ήδη σχέδια για το πώς θα αντιμετωπίσουν πολιτικά ένα νέο κόμμα υπό την ηγεσία του στις κάλπες.

Το Μαξίμου άρπαξε τη δήλωση Πάνα

Η δήλωση του Απόστολου Πάνα ήταν βούτυρο στο ψωμί της Νέας Δημοκρατίας. Ένας βουλευτής του ΠΑΣΟΚ είπε ότι η ΕΛ.Α.Σ. κινείται στον άξονα της σοσιαλδημοκρατίας και αμέσως το κυβερνητικό επιτελείο έστησε το γνωστό σενάριο: ψηφίζεις Ανδρουλάκη, σου έρχεται Τσίπρας. Μόνο που εδώ υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα. Η επίσημη γραμμή της Χαριλάου Τρικούπη δεν θυμίζει καθόλου προετοιμασία συγκυβέρνησης. Το ΠΑΣΟΚ έχει συγκρουστεί επανειλημμένα με τον Τσίπρα, μέχρι και για σχέσεις με συμφέροντα, ενώ τώρα επιμένει ότι τη σοσιαλδημοκρατία εκφράζει το ίδιο. Γι’ αυτό θεωρώ υπερβολική τη σπουδή του Μαξίμου να μετατρέψει μια προσωπική άποψη σε κυβερνητικό σχέδιο. Πολιτικά, βέβαια, καταλαβαίνω γιατί το κάνει. Ο Τσίπρας είναι πολύ πιο χρήσιμος στη Νέα Δημοκρατία ως φόβητρο απέναντι στο ΠΑΣΟΚ, παρά ως απλός αντίπαλος στα αριστερά του πολιτικού χάρτη, ειδικά όσο ο Ανδρουλάκης προσπαθεί να εμφανιστεί ως αυτόνομη κυβερνητική επιλογή. Και αυτό εξηγεί και την ταχύτητα με την οποία η κυβέρνηση άρπαξε τη δήλωση.

Η πραγματική μάχη είναι για την ηγεμονία

Η κουβέντα που άνοιξε ο Πάνας έχει όμως και μια δεύτερη ανάγνωση, πιο ενδιαφέρουσα από το κυβερνητικό σύνθημα περί συγκυβέρνησης. ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.Α.Σ. διεκδικούν κομμάτια του ίδιου προοδευτικού ακροατηρίου και γι’ αυτό η σχέση τους είναι εκ των πραγμάτων ανταγωνιστική. Η ίδια η Θεώνη Κουφονικολάκου είχε αμφισβητήσει ότι το ΠΑΣΟΚ ανήκει στους «όμορους χώρους», ενώ αργότερα ξεκαθάριζε ότι στόχος της ΕΛ.Α.Σ. είναι η διακυβέρνηση και όχι τα σενάρια συνεργασιών. Από την άλλη, το ΠΑΣΟΚ επιμένει ότι αυτό εκφράζει θεσμικά τη σοσιαλδημοκρατία στην Ελλάδα. Επομένως, πριν φτάσουμε σε υπουργεία και συμφωνίες, υπάρχει μια πολύ πιο άμεση μάχη, η οποία αφορά στο ποιος θα κυριαρχήσει στον χώρο από το Κέντρο μέχρι την Αριστερά. Και εδώ ο Ανδρουλάκης έχει κάθε λόγο να κρατά καθαρές αποστάσεις. Αν αφήσει θολό το τοπίο, βοηθά ταυτόχρονα και τον Τσίπρα και τη Νέα Δημοκρατία. Ο πρώτος θα τον πιέζει για την ηγεμονία στον χώρο και η δεύτερη θα τον εμφανίζει ως συμπλήρωμά του.

Ο Μαντάς δείχνει πού θέλει να απλωθεί η ΕΛ.Α.Σ.

Η υποψηφιότητα του Θεόδωρου Μαντά με την ΕΛ.Α.Σ. στην Α’ Αθήνας φαίνεται πως έχει κλειδώσει και δεν πρόκειται απλώς για ακόμη ένα γνωστό όνομα σε ψηφοδέλτιο. Ο γνωστός ποινικολόγος προβληματίστηκε αρκετά πριν αποφασίσει, καθώς, όπως μεταφέρουν συνομιλητές του, περίμενε να δει αν θα μπορούσε να προκύψει ένα ευρύτερο προοδευτικό σχήμα, στα πρότυπα του ΔΣΑ. Αυτό δεν προχώρησε. Τώρα κατευθύνεται προς την ΕΛ.Α.Σ. και η επιλογή του έχει πολιτικό βάρος. Δείχνει ότι το νέο κόμμα επιχειρεί να ανοίξει πέρα από τον στενό κομματικό του πυρήνα και να προσελκύσει πρόσωπα με αναφορά στον ευρύτερο προοδευτικό και θεσμικό χώρο που αναζητά νέα έκφραση.

Πότε θα βγάλει μπροστά τις παλιές καραβάνες;

Δύσκολο δίλημμα έχει μπροστά του ο Αλέξης Τσίπρας και στην Αμαλίας το γνωρίζουν. Τα νέα πρόσωπα που βγήκαν μπροστά δεν έχουν ακόμη το πολιτικό βάρος που απαιτεί η πρώτη γραμμή, ενώ, όπως μαθαίνω, ήδη ακούγονται μουρμούρες στο εσωτερικό της ΕΛ.Α.Σ. για την επάρκεια της Κουφονικολάκου και του Νυφούδη. Οι τηλεοπτικές εμφανίσεις τους δεν έχουν πείσει όλους και αυτό δημιουργεί πίεση. Οι παλιές καραβάνες του ΣΥΡΙΖΑ, αντίθετα, ξέρουν τα πάνελ, έχουν εμπειρία και αντανακλαστικά. Το ερώτημα είναι πότε ο Τσίπρας θα αναγκαστεί να τους ξαναβγάλει μπροστά, για να κρατήσει όρθια την εικόνα του κόμματος στις δύσκολες μάχες που έρχονται στα κανάλια.

Και αν ξαναδούμε μπροστά τον παλιό ΣΥΡΙΖΑ;

Και εκεί βρίσκεται η παγίδα. Αν ο Αλέξης Τσίπρας ξαναφέρει στην πρώτη γραμμή τα παλιά, αναγνωρίσιμα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, θα κερδίσει εμπειρία και τηλεοπτική ισχύ, αλλά μπορεί να χάσει το αφήγημα της ανανέωσης. Γιατί τότε ο ψηφοφόρος δεν θα βλέπει μόνο την ΕΛ.Α.Σ. που παρουσιάζεται ως νέο ξεκίνημα. Θα βλέπει ξανά πρόσωπα, συμπεριφορές και εικόνες που έχει ήδη συνδέσει με τον παλιό ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό ακριβώς, μου λένε, φοβούνται στην Αμαλίας. Θέλουν τις παλιές καραβάνες για τις δύσκολες μάχες, αλλά δεν θέλουν να θυμίσουν στο κοινό εκείνο που προσπαθούν τόσο καιρό να αφήσουν πίσω στη διαδρομή προς τις επόμενες εθνικές κάλπες.

Η Αθήνα μιλά για μεταρρυθμίσεις στο Βερολίνο

Έχει ενδιαφέρον η εικόνα, αν θυμηθεί κανείς τι συνέβαινε πριν από δεκαπέντε χρόνια. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης βρέθηκε στο Βερολίνο, ως υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, και μίλησε για την ελληνική εμπειρία ως παράδειγμα του ότι οι μεταρρυθμίσεις αποδίδουν. Δεν είπε ότι η Ελλάδα θα διδάξει τη Γερμανία. Είπε ότι μπορεί να την εμπνεύσει. Πριν από δεκαπέντε χρόνια η Αθήνα άκουγε από το Βερολίνο τι πρέπει να αλλάξει. Πλέον ο Έλληνας υπουργός συζητά με τους Γερμανούς για δημοσιονομική σταθερότητα, ανάπτυξη και μεταρρυθμίσεις, έχοντας παράλληλα την προεδρία του Eurogroup. Αν μη τι άλλο, η εικόνα είναι πολύ διαφορετική από εκείνη των μνημονιακών χρόνων. Και ο Πιερρακάκης φροντίζει να αξιοποιεί αυτή τη μεταβολή πολιτικά και επιχειρεί να δείξει ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται πια στη συζήτηση ως το πρόβλημα της Ευρώπης. Η αντιστροφή της εικόνας, πάντως, είναι από μόνη της πολιτικά εντυπωσιακή. Σήμερα.

Οι «κρυφοί δασμοί» μέσα στην ίδια την Ευρώπη

Το πιο ενδιαφέρον που είπε ο Πιερρακάκης στο Βερολίνο ήταν ότι επικαλέστηκε στοιχεία του ΔΝΤ σύμφωνα με τα οποία τα εμπόδια στο ενδοευρωπαϊκό εμπόριο ισοδυναμούν με δασμούς περίπου 110% στις υπηρεσίες και 44% στα αγαθά. Τεράστια νούμερα για μια Ένωση που υποτίθεται ότι έχει ενιαία αγορά. Κάπου εδώ πατά και η φράση του για το «κόστος της μη-Ευρώπης». Τράπεζες, κεφαλαιαγορές, ενέργεια, τηλεπικοινωνίες: σε κάθε συζήτηση εμφανίζεται, όπως είπε, ο εθνικός αστερίσκος. Ως πρόεδρος του Eurogroup πλέον, δεν μιλά μόνο ως Έλληνας υπουργός. Πιέζει για βαθύτερη ενοποίηση σε πεδία όπου οι κυβερνήσεις ακόμη κρατούν άμυνες. Όλοι συμφωνούν ότι η Ευρώπη χρειάζεται μεγαλύτερη κλίμακα, μέχρι τη στιγμή που πρέπει να παραχωρήσουν ένα κομμάτι εθνικού ελέγχου.

Η Ελλάδα κρατά, ενώ οι άλλοι ζορίζονται

Η Ελλάδα δανείζεται ακριβότερα απ’ ό,τι στις αρχές του μήνα, αλλά το ενδιαφέρον είναι αλλού. Παρά το διεθνές sell-off, το ελληνικό δεκαετές εξακολουθεί να αποδίδει χαμηλότερα από το γαλλικό και το ιταλικό. Πριν λίγα χρόνια μια τέτοια σύγκριση θα ακουγόταν εξωπραγματική. Οι αγορές τιμολογούν διαφορετικά τη δημοσιονομική εικόνα της Ελλάδας σε σχέση με χώρες που έχουν μεγαλύτερο πολιτικό και δημοσιονομικό βάρος. Είμαστε θωρακισμένοι; Η απόδοση έχει ανέβει πάνω από το 4,2% και οι πωλήσεις ήταν ισχυρές. Όμως, μέσα σε μια δύσκολη ημέρα, η Ελλάδα δεν βρέθηκε στο επίκεντρο της καχυποψίας. Αυτό έχει ιδιαίτερα μεγάλη πολιτική αξία για την κυβέρνηση, που θα το χρησιμοποιήσει ως απόδειξη ότι η πτώση του χρέους και οι αναβαθμίσεις δεν είναι απλώς νούμερα σε παρουσιάσεις. Οι αγορές, στην παρούσα συγκυρία, της δίνουν αυτό το επιχείρημα. Και μάλιστα σε μια στιγμή που η Γαλλία πληρώνει ήδη ακριβότερα για δεκαετή δανεισμό.

Το ακριβό χρήμα επέστρεψε στο τραπέζι

Το πιο ανησυχητικό μήνυμα έρχεται από το εξωτερικό. Το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια, το αμερικανικό δεκαετές πάνω από το 5% και η πρόσφατη αύξηση επιτοκίων της ΕΚΤ στο 2,5% ξαναφέρνουν μπροστά ένα σενάριο που οι κυβερνήσεις ήθελαν να αφήσουν πίσω. Ποιο είναι αυτό; Επίμονος πληθωρισμός και ακριβό χρήμα για περισσότερο καιρό. Αυτό σημαίνει ακριβότερο δανεισμό για κράτη, επιχειρήσεις και νοικοκυριά, αλλά και μικρότερο περιθώριο για χαλαρές δημοσιονομικές πολιτικές. Για την Ελλάδα υπάρχει και μια ειρωνεία. Την ώρα που η χώρα έχει βελτιώσει αισθητά την εικόνα της στις αγορές, έρχεται ένα νέο διεθνές κύμα που ανεβάζει το κόστος για όλους. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα πιεστούν οι αποδόσεις. Πιέζονται ήδη. Το ερώτημα είναι πόσο θα κρατήσει η ενεργειακή αναταραχή και πόσο ακόμη οι κεντρικές τράπεζες θα κρατήσουν το πόδι στο φρένο.

Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ περνά στην εποχή των αποδόσεων

Η εικόνα του πρώτου εξαμήνου δείχνει ότι η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ περνά σε φάση που οι μεγάλες επενδύσεις των προηγούμενων ετών αρχίζουν να μετατρέπονται σε σταθερή λειτουργική κερδοφορία. Τα έσοδα έφτασαν τα 2,1 δισ. ευρώ, το προσαρμοσμένο EBITDA αυξήθηκε κατά 12,2% στα 356,3 εκατ. ευρώ και τα προσαρμοσμένα καθαρά κέρδη των μετόχων ενισχύθηκαν κατά 22,1%, στα 83,4 εκατ. ευρώ. Η ουσία, όμως, βρίσκεται στις Παραχωρήσεις, που πλέον συνεισφέρουν το 63% του συνολικού EBITDA του Ομίλου. Η Αττική Οδός διατηρεί ανοδική κίνηση, η Εγνατία μπαίνει σταδιακά σε πλήρη λειτουργική ωρίμανση και το κατασκευαστικό ανεκτέλεστο παραμένει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ δεν στηρίζεται σε ένα μόνο έργο ή σε μια συγκυριακή επίδοση. Όσο μεγαλώνει το βάρος των Παραχωρήσεων, τόσο περισσότερη προβλεψιμότητα αποκτούν και τα έσοδα του Ομίλου. Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό μήνυμα του εξαμήνου για την επόμενη περίοδο ανάπτυξης και για τη χρηματοοικονομική ανθεκτικότητα.

Η ισχυρή κεφαλαιακή βάση αλλάζει το παιχνίδι

Υπάρχει και ένα δεύτερο στοιχείο που αξίζει προσοχής στα αποτελέσματα της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ: η κεφαλαιακή της θέση είναι αισθητά ισχυρότερη. Η επενδυτική βαθμίδα από S&P και Moody’s, η διάθεση 15,5 εκατ. νέων μετοχών έναντι 659 εκατ. ευρώ και τα συνολικά ελεύθερα ταμειακά διαθέσιμα περίπου 2,2 δισ. ευρώ δημιουργούν σημαντική χρηματοδοτική ευελιξία. Παράλληλα, εξαιρουμένου του project finance χωρίς αναγωγή στη μητρική, ο Όμιλος εμφανίζει pro forma καθαρή ταμειακή θέση 280 εκατ. ευρώ, ενώ το 93% του συνολικού δανεισμού έχει σταθερό επιτόκιο ή είναι αντισταθμισμένο. Αυτό έχει ιδιαίτερη αξία σε περιβάλλον αυξημένου κόστους χρήματος. Την ίδια στιγμή, το υπογεγραμμένο ανεκτέλεστο των κατασκευών βρίσκεται στα 6,9 δισ. ευρώ και μαζί με τα προς υπογραφή έργα φτάνει τα 8,9 δισ. ευρώ. Δηλαδή, ο Όμιλος έχει μπροστά του επενδυτικό χώρο, χρηματοδότηση και ήδη εξασφαλισμένο αντικείμενο. Είναι ένας συνδυασμός που του επιτρέπει να σχεδιάζει την επόμενη φάση ανάπτυξης από θέση ισχύος και όχι υπό χρηματοδοτική πίεση.