Τα γαλάζια αλληλοκαρφώματα που δεν μαζεύονται, το τραπέζι για τα διυλιστήρια και η 5η Οκτώβρη ως τεστ

Η 5η Οκτωβρίου γίνεται τεστ για τον Καραμανλή

Στο Μέγαρο Μαξίμου παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή τις επόμενες κινήσεις του Κώστα Καραμανλή και η πρώτη ημερομηνία που έχει κυκλωθεί είναι η 5η Οκτωβρίου. Τότε η ΝΔ γιορτάζει τα 52 χρόνια της στο παλιό αμαξοστάσιο του ΟΣΥ, με τον ιστορικό πυρσό ξανά σε πρώτο πλάνο. Η πρόσκληση προς τον πρώην πρωθυπουργό έχει σταλεί, όμως οι πληροφορίες αναφέρουν ότι δεν αναμένεται να δώσει το «παρών». Αν επιβεβαιωθεί η απουσία, θα έχει τη δική της πολιτική σημειολογία, ακριβώς επειδή ο Μητσοτάκης έχει επιλέξει δημοσίως πιο ήπιους τόνους απέναντι στον Καραμανλή απ’ ό,τι στον Σαμαρά και μιλά για καλή προσωπική σχέση. 

Ο Καραμανλής επιλέγει πού και πότε θα μιλά

Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι ο τρόπος με τον οποίο κινείται τελευταία ο Κώστας Καραμανλή, αφού επιλέγει συγκεκριμένες δημόσιες εμφανίσεις, συνήθως με θεματικό περιεχόμενο. Τον Μάιο μίλησε στο Μέγαρο Μουσικής για γεωπολιτική, ελληνοτουρκικά και θεσμούς, τον Ιούνιο στη Θεσσαλονίκη για ζητήματα παιδείας και δημόσιας ζωής, ενώ στις αρχές Σεπτεμβρίου βρέθηκε στην Ξάνθη, την ώρα που ο Μητσοτάκης μιλούσε στη ΔΕΘ. Μέχρι τις εκλογές ο Καραμανλής θα μείνει σιωπηλός. Κάθε άλλο. Το έως τώρα μοτίβο του είναι επιλεκτικές παρεμβάσεις, επί θεμάτων που συχνά αγγίζουν κυβερνητικές επιλογές. Γι’ αυτό κάθε επόμενη εμφάνισή του θα διαβάζεται πολιτικά, ακόμη κι αν ο ίδιος αποφεύγει να τη χαρακτηρίζει ως τέτοια.

Ο Βλάχος ξαναχτύπησε

Ο Γιώργος Βλάχος επέστρεψε με ακόμη μία δημόσια διαφοροποίηση και αυτή τη φορά έβαλε στο στόχαστρο την αντιμετώπιση των συνεπών δανειοληπτών πρώτης κατοικίας. Στη Βουλή είπε το βαρύ «είμαστε εκτός πραγματικότητας», ζητώντας από την κυβέρνηση να ξαναβρεί την επαφή της με την κοινωνία και να εξετάσει ουσιαστική επιβράβευση όσων συνεχίζουν να πληρώνουν κανονικά τις υποχρεώσεις τους. Δεν έμεινε εκεί. Επιτέθηκε και στη συμπεριφορά των funds, ενώ άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι η απάντηση του υφυπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μαρκόπουλου δεν τον κάλυψε. Η επίκαιρη ερώτηση υπάρχει επισήμως στο πρόγραμμα της Βουλής και αφορά ακριβώς σε μέτρα στήριξης των συνεπών δανειοληπτών. Το ενδιαφέρον είναι ότι ο Βλάχος δεν περιορίζεται πλέον σε παρασκηνιακή γκρίνια. Επιλέγει να καταγράφει τις διαφωνίες του μέσα στο Κοινοβούλιο και με όλο και πιο καθαρή γλώσσα.

Το γαλάζιο αντάρτικο έχει πλέον ιστορικό

Η σημερινή παρέμβαση δεν ήρθε από το πουθενά. Τον Ιούλιο, ο Βλάχος είχε φτάσει μέχρι τον ίδιο τον Κυριάκο Μητσοτάκη με ερώτηση για τα λεγόμενα «σπιτάκια ανακύκλωσης», ζητώντας στοιχεία για τους διαγωνισμούς, για το κόστος και τη διαχείριση των δημόσιων πόρων. Μάλιστα υπενθύμιζε ότι είχε προηγηθεί ερώτησή του από το 2025 και νέα συζήτηση τον Μάιο χωρίς να έχουν δοθεί, κατά την άποψή του, επαρκείς απαντήσεις. Λίγο νωρίτερα, τον Ιούνιο, η απουσία του από την προεκλογική συγκέντρωση της ΝΔ στα «3Β» είχε τροφοδοτήσει σενάρια γύρω από τις σχέσεις του με το Μέγαρο Μαξίμου και τον Αντώνη Σαμαρά. Ο ίδιος, βέβαια, επιμένει ότι ασκεί απλώς τα κοινοβουλευτικά του καθήκοντα. Αυτό όμως που παλιότερα έμοιαζε με μεμονωμένη διαφοροποίηση έχει πλέον αποκτήσει συνέχεια.

Δεν πρόλαβε να γυρίσει και άρχισαν τα δύσκολα

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέστρεψε από τις ΗΠΑ και βρήκε στο γραφείο του έναν φάκελο πολύ πιο βαρύ από τις διεθνείς επαφές. Η ενεργειακή ακρίβεια πιέζει ήδη την κυβέρνηση, γαλάζιοι βουλευτές ζητούν πιο γενναίες παρεμβάσεις στα καύσιμα και στο Μαξίμου ξέρουν ότι το θέμα χτυπά απευθείας την καθημερινότητα. Ο πρωθυπουργός θα πρέπει τώρα να δει πως η κυβέρνηση θα βρει πρόσθετες λύσεις χωρίς να τινάξει στον αέρα τα δημοσιονομικά. Και αυτή τη φορά η πίεση δεν έρχεται μόνο από την αντιπολίτευση. Έρχεται και από μέσα.

Τα γαλάζια αλληλοκαρφώματα δεν μαζεύονται εύκολα

Και σαν να μην έφτανε η ενέργεια, στο εσωτερικό της ΝΔ έχει ανοίξει μια συζήτηση που δύσκολα ξαναμπαίνει στο κουτί. Η Ντόρα Μπακογιάννη μίλησε για υπουργούς που έχουν «καβαλήσει το καλάμι», ο Άδωνις Γεωργιάδης και ο Μάκης Βορίδης διαφώνησαν δημοσίως, ενώ και άλλοι βουλευτές έχουν αρχίσει να μιλούν για απόσταση υπουργών από την κοινωνία. Αυτές οι πολλές μικρές δημόσιες διαφοροποιήσεις ταυτόχρονα και τα αλληλοκαρφώματα μεταξύ κορυφαίων της κυβέρνησης έχουν προκαλέσει, όπως μου λένε, ισχυρό πονοκέφαλο, πιο ισχυρό από τις παρενέργειες του τζετ λαγκ που προκαλούν τα υπερατλαντικά ταξίδια. 

Στην Αμαλίας περίμεναν καλύτερο ταμείο από τη ΔΕΘ

Δεν ήταν αυτή ακριβώς η εικόνα που περίμεναν στην ΕΛ.Α.Σ. μετά τη Θεσσαλονίκη. Η παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στη ΔΕΘ είχε καλλιεργήσει προσδοκίες ότι θα ακολουθούσε πιο καθαρή δημοσκοπική άνοδος, όμως οι πρώτες μετρήσεις έδειξαν περισσότερο σταθεροποίηση και υποχώρηση των ποσοστών, παρά απογείωση. Στην Αμαλίας, σύμφωνα με πληροφορίες της στήλης, ο προβληματισμός είναι έντονος γιατί περίμεναν μεγαλύτερη απόδοση από την παρουσία Τσίπρα. Το πρόβλημα δεν είναι ότι το κόμμα μπορεί -αν συνεχιστεί η πτωτική πορεία της ΕΛ.Α.Σ. και η άνοδος του ΠΑΣΟΚ- να χάσει τη δεύτερη θέση. Είναι ότι δεν ανοίγει την απόσταση όσο θα ήθελαν. Αν μπορούσα να περιγράψω το κλίμα με μία λέξη αυτή θα ήταν "εκνευρισμός".

Να ανοίξουν μέτωπο με τους δημοσκόπους;

Εδώ αρχίζει η πιο ενδιαφέρουσα συζήτηση. Στην Αμαλίας υπάρχουν στελέχη που εισηγούνται πιο επιθετική στάση απέναντι στις δημοσκοπικές εταιρείες, με δημόσια κριτική για τη μεθοδολογία και τον τρόπο αποτύπωσης της ΕΛ.Α.Σ. Κάποιες σχετικές διαρροές έχουν ήδη γίνει, αλλά η γραμμή δεν έχει κλειδώσει. Άλλοι θεωρούν ότι ένα μέτωπο με τους δημοσκόπους θα ήταν λάθος και θα έδινε εικόνα νευρικότητας ακριβώς τη στιγμή που το κόμμα θέλει να εμφανίζεται ως ανερχόμενη δύναμη. Θα σημειώσω, όμως, τούτο. Όταν προηγούμενες μετρήσεις έδιναν στην ΕΛ.Α.Σ. υπερβολικά, σε κάποιες περιπτώσεις ποσοστά, στην Αμαλίας όλα ήταν ωραία, όμορφα και τακτοποιημένα...

Ο Μαραφάτσος είχε σηκώσει κεραίες από νωρίς

Ο Χρήστος Μαραφάτσος δεν μπήκε τώρα στα ραντάρ της ελληνικής επιχειρηματικής και πολιτικής πιάτσας λόγω της Wall Street Journal. Από τις πρώτες κιόλας εμφανίσεις του στην Αθήνα, η κινητικότητά του είχε προκαλέσει ενδιαφέρον, απορίες και αρκετή κουβέντα στο παρασκήνιο. Ιδιαίτερα είχαν σχολιαστεί, σύμφωνα με πληροφορίες της στήλης, ορισμένα τραπέζια και συναντήσεις στα Βόρεια Προάστια, όπου το νέο πρόσωπο με τις ισχυρές αμερικανικές διασυνδέσεις είχε δώσει  το «παρών» και είχε γίνει αντικείμενο συζήτησης μεταξύ ανθρώπων που γνωρίζουν καλά πώς κινείται η εγχώρια αγορά. Και υπάρχει ακόμη μία πληροφορία που έχει τη σημασία της. Ισχυροί και βαθύγνωστες της ελληνικής πιάτσας, όπως μου λένε, είχαν φροντίσει εγκαίρως να του καταστήσουν σαφή τα όρια - ή, όπως το περιγράφουν πιο παραστατικά οι συνομιλητές μου-, «να τον μαζέψουν». Γι’ αυτό και το σημερινό ενδιαφέρον γύρω από το όνομά του μόνο καινούργιο δεν είναι.

Οι παλιότεροι θυμήθηκαν αμέσως τον Καραμανλή

Υπάρχει ένας λόγος που όλη αυτή η ιστορία με το δημοσίευμα της WSJ ξύνει παλιές πληγές στην Αθήνα. Το 2008, ο Κώστας Καραμανλής είχε βρεθεί σε απόσταση από την Ουάσιγκτον σε δύο μέτωπα που τότε είχαν τεράστιο γεωπολιτικό βάρος. Στο Βουκουρέστι, όπου η Ελλάδα μπλόκαρε την πρόσκληση της τότε ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ χωρίς λύση στο όνομα, και στην ενέργεια, που η Αθήνα προχωρούσε με τον South Stream και ενίσχυε τις σχέσεις της με τη Μόσχα. Τα αμερικανικά τηλεγραφήματα που δημοσιοποιήθηκαν αργότερα αποκάλυπταν ότι η πρεσβεία θεωρούσε προβληματική τη στροφή Καραμανλή προς τη Ρωσία και πίεζε την κυβέρνηση να καθυστερήσει ή να εγκαταλείψει συγκεκριμένες κινήσεις. Δεν θα γράψω ότι υπήρχε κάποιο σχέδιο ανατροπής και δεν χρειάζεται να το τραβήξουμε ως εκεί. Δείχνει όμως κάτι που οι παλιότεροι θυμούνται πολύ καλά. Όταν η Ελλάδα μπαίνει στη μέση μεγάλων ενεργειακών σχεδιασμών, η διπλωματία παύει πολύ γρήγορα να είναι μόνο χαμόγελα και χειραψίες.

Η αντίδραση Πάιατ που θέλει δεύτερη ανάγνωση

Με μεγάλο ενδιαφέρον διάβασα την παρέμβαση του Τζέφρι Πάιατ μετά το ρεπορτάζ της Wall Street Journal. Ο άνθρωπος που ως πρέσβης στην Αθήνα και αργότερα ως Βοηθός Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για Ενεργειακούς Πόρους έβαλε προσωπικά πλάτη στον αμερικανικό ενεργειακό σχεδιασμό στην περιοχή, υπερασπίστηκε με θέρμη τον Κάθετο Διάδρομο, το LNG και τη στενότερη συνεργασία Ελλάδας–ΗΠΑ. Μέχρι εδώ αναμενόμενο. Εκεί που σηκώνω το φρύδι είναι αλλού. Ο Πάιατ έγραψε ότι «το ρεπορτάζ της WSJ μιλάει από μόνο του» και πρόσθεσε ότι είναι βέβαιος πως θα ακολουθήσουν κι άλλοι. Για ποιον χτυπά άραγε η καμπάνα; Είναι αινιγματική η αναφορά του και μπορεί να γίνει αντικείμενο ερμηνείας με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους. Στη συγκεκριμένη ανάρτηση δεν διέψευσε τις επίμαχες λεπτομέρειες, αλλά προτίμησε να παραμείνει και να εστιάσει στη μεγάλη εικόνα. Εκείνο που έχω να σημειώσω είναι ότι όταν ένας τόσο έμπειρος Αμερικανός διπλωμάτης επιλέγει τόσο προσεκτικά τις λέξεις του, προσωπικά τις διαβάζω δύο φορές.

Στο Μαξίμου ετοιμάζουν τραπέζι για τα διυλιστήρια

Στο Μέγαρο Μαξίμου ετοιμάζουν μια συνάντηση που δεν θα είναι καθόλου τυπική. Οι διοικήσεις των διυλιστηρίων εμφανίζονται διατεθειμένες να καθίσουν στο τραπέζι με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, την ώρα που η κυβέρνηση ψάχνει τρόπο να περιορίσει την πίεση από τις τιμές των καυσίμων. Το ενδιαφέρον βρίσκεται στο τι θα ζητηθεί πίσω από τις κλειστές πόρτες. Ο πρωθυπουργός έχει ήδη πει δημόσια ότι τα διυλιστήρια πρέπει να «βάλουν πλάτη». Άρα η συζήτηση δεν θα αφορά μόνο σε διαπιστώσεις για τη διεθνή αγορά. Θα αφορά και στο ποιος θα πληρώσει μέρος του λογαριασμού.

Το μήνυμα έχει ήδη σταλεί πριν ανοίξει η πόρτα

Υπάρχει και μια λεπτομέρεια που κάνει τη σχεδιαζόμενη συνάντηση ακόμη πιο ενδιαφέρουσα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ξεκαθαρίσει ότι προτιμά μια παρέμβαση που θα φανεί απευθείας στην αντλία από το να συγκεντρώσει επιπλέον χρήματα μέσω φορολόγησης και να τα επιστρέψει αργότερα στους πολίτες. Αυτό σημαίνει ότι, πριν ακόμη καθίσουν όλοι γύρω από το ίδιο τραπέζι, το πλαίσιο της συζήτησης έχει περίπου οριοθετηθεί. Στο Μαξίμου θέλουν συνεισφορά από την αγορά και αποτέλεσμα που να φαίνεται γρήγορα στις τιμές. Δεν πρόκειται για τελεσίγραφο, αλλά κανείς δεν θα πάει σε αυτή τη συνάντηση χωρίς να γνωρίζει ποιο είναι το βασικό αίτημα της κυβέρνησης.

Το 1,8% έχει δύο αναγνώσεις

Στο οικονομικό επιτελείο μπορούν να κρατήσουν από τη νέα DBRS το καλό νέο. Αυτό είναι ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αναπτύσσεται ταχύτερα από Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία και ο οίκος βλέπει 1,8% ανάπτυξη τόσο το 2026 όσο και το 2027. Υπάρχει όμως και δεύτερη ανάγνωση. Το 1,8% του 2027 σημαίνει ότι η οικονομία καλείται να κρατήσει ταχύτητα όταν η μεγάλη ώθηση του Ταμείου Ανάκαμψης θα έχει πλέον εξασθενήσει αισθητά. Εκεί θα φανεί αν οι ιδιωτικές επενδύσεις έχουν αποκτήσει πραγματικά δική τους δυναμική. Η Τράπεζα της Ελλάδος επιμένει ότι δεν έρχεται κάποιος ξαφνικός «επενδυτικός γκρεμός», καθώς δάνεια του RRF θα συνεχίσουν να φτάνουν στους τελικούς δικαιούχους έως το 2029 και υπάρχουν κι άλλα ευρωπαϊκά εργαλεία. Το 2027, λοιπόν, δεν θα είναι χρονιά πανικού. Θα είναι όμως η πρώτη σοβαρή εξέταση του νέου παραγωγικού μοντέλου.

Το καλό νέο είναι η ανεργία – Το δύσκολο έρχεται από έξω

Είδα κι ένα δεύτερο νούμερο της DBRS που στο Μαξίμου διαβάζεται ευχάριστα. Το νούμερο αυτό αντιστοιχεί στην ανεργία, η οποία προβλέπεται να πέσει από 8,3% το 2026 στο 7,8% το 2027. Αυτό δίνει στην κυβέρνηση ισχυρότερο επιχείρημα για την αγορά εργασίας, ειδικά όσο πλησιάζει η εκλογική χρονιά. Μόνο που η ίδια έκθεση βάζει δίπλα και τους αστερίσκους. Πετρέλαιο, γεωπολιτική ένταση, υψηλότερα μακροπρόθεσμα επιτόκια και πληθωρισμός που επιμένει μπορούν πολύ εύκολα να αλλάξουν τον... λογαριασμό. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, άλλωστε, βλέπει ήδη επιβράδυνση των επενδύσεων το 2027 λόγω της ολοκλήρωσης του RRF. Κοινώς, το ελληνικό story εξακολουθεί να είναι καλύτερο από μεγάλο μέρος της Ευρώπης, αλλά γίνεται όλο και περισσότερο εξαρτημένο από κάτι που η Αθήνα δεν ελέγχει, από την τιμή της ενέργειας και το πόσο ήρεμος θα παραμείνει ο διεθνής ορίζοντας.